tag:blogger.com,1999:blog-85266202012-01-03T00:23:48.127+01:00روانـــينخۆشهاتن بۆ وێبڵاگی روانین
Ihsanhttp://www.blogger.com/profile/16021791969392643641noreply@blogger.comBlogger491100tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1133697893505721052005-12-04T13:04:00.000+01:002005-12-04T13:04:53.516+01:00ههوارێكی چۆلههوارێكی چۆل<br /><br />كه سهری پێدادهكهم، بۆ ساتێك كۆنه وشه كۆننهبوهكان دهلاوێنمهوه<br />دهست بهسهرو سیمایاندادێنم و <br />تهنیاییان دهڕهوێنمهوه<br />ههموو وشهكان موڕهم لێدهكهن و نامناسنهوه<br />تێڕوانینیان هێنده نزه<br />برژانگه تۆزاویهكانیان گولله ئاسا وشه تازهكانم دهئهنگێونن<br /><br />ئهو هزرانهی لێرهدا ههڵپهی ژین دهكهن<br />ڕهگهكانیان لهوێن<br />لهناو شهرهفنامه و مهم و زین و ژانی گهل<br />له دهشت و پێدهشته تینوهكان<br />له بنار ههڵگورد و قهندیل و جودی و كۆیژهدا<br />لهوێ له گهڵ گۆرانیهكانی ئاڤێستا دهست لهملانن<br /><br />ئهو هزرانهی لێرهدا پهتێیان بوو<br />دهیانهویست فێری داداو بابا بن<br />لهیهكهم نسكۆی خۆڕسكدا نهیانتوانی ڕاست بنهوه<br />چاڵهكان<br />له قوڵایی دهروونهكاندا لێدراون<br />كۆسپهكان<br />شهپۆڵی مۆدێرنهن<br />خووی مێژوون<br />هێشتا فێری هورای ئاههنگی له دایكبوون نهبوون<br />هێشتا شهرم له ههربژی دهكهن<br />هێشتا ئیلهامێكی بچكۆڵهن، له ههڵكشان دهترسن<br /><br />ههواری ئێره ههر دهڕوانێ و چاوهڕێی قهتارهیهكی تازهیه<br />كهلو پهلی تازهی هێنابێ<br />ههر دهڕوانێ و <br />بۆ كهرنهڤاڵێكی زنیدو <br />بۆ وشهبارانێك، بۆ ڕهشبهڵهكێكی نهورۆزی ههنسك دهدا<br />ههواری ئێره بێ كهپر و ساباته<br />میوانهكان شێره بهفرینه ئاسا خۆڕاناگرن<br />دێن و دهڕۆن<br />ههشیانه یهك جار بێ سوژده بردن له پهرستگاكهی <br />بهیهك كاردانهوهی ڕوانین<br />موڕهیهكی له ههوارهكه كردووه و تێپهڕیوه<br /><br />كه ههموو جارێ دێمه حزوری ئهو دیوهخانه ساردوسڕه<br />بۆ سهروچاوهیهك دهگهڕێم <br />بۆ كانیه بههارێك<br />له نامۆیی كوچهو كۆڵانهكان بهدهر<br />له تهنیای و وهحشهتی وشهكان بهدهر<br />شتێكی تر نابینم<br />بیناكان، دیدهكان شل بوون و توانای ڕوانینیان نهماوه<br />كه ئهمجارهش هاتم<br />ڕوانیم له ههموو شوێنێك هێشتا شهو بوو لێرهش تازه ڕۆژ ئاوا دهبوو<br />كه هاتم تهنیایی گووتی<br />بڕۆ ئێره كۆنه ههواره و چیتر قیبلهی عاشقانی نیه<br />ئێره دورگهیهكی دوور ئاوهدانیهو <br />چیتر سهرهڕێی قهتارچیهكان نیه<br />ئێره دوا مهنزڵهو چیتر ناڕوانێ<br />چیتر لێره نوێژی به كۆمهڵ ئهنجام نادرێ<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-113369789350572105?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Ibrahimhttp://www.blogger.com/profile/15827010671229488526noreply@blogger.com3tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1129848929183710912005-10-21T00:51:00.000+02:002005-10-21T00:55:29.190+02:00چهند دهنگێك له دهرهوهی زهمهنچهند دهنگێك له دهرهوهی زهمهن<br />Ibrahim Melazade<br /><br />(1)<br />ئێره ئهو زهمهنهی دروست كرد، كه خۆمی تیادا ببینم<br />لهگهڵ مۆرانه نامۆكانی زوو یا تازه هاتوو<br />ڕهههندێك ههڵوهشێنمهوه<br />كه منی دهتاواندهوه ناو خوهكان و <br />ئهوانیشی به سهربازی بۆ قهدهرهكان ئارایشت دهدا<br />ئێره زهمهنهكانی زووی ههڵدهوهشاندهوه<br />كه ههورهكان نهیاندهویست باران بهو دهڤهرهدا گوزهر بكات<br />ئێره ویستهكانی ئازاد نهدهكرد<br />بهڵام فێری ئازادی دهكردن<br />ئێره ئهوێی لهگهڵ خۆ تێكهڵ نهدهكرد<br />بهڵام دهیهویست دوو چاو بۆ ژیانی ئهوێ <br />بكاته گهردانهی ههموو كۆڵانه بێكۆتاییهكانی ترس<br />ئێره <br />ترسنۆك نیه<br />تا ئهوان لێی بترسن<br />قهڵهمهكانی ئێره ئهو ویژدانهن<br />ترس دههۆننهوه و ترسی پێ دهترسێنن<br />نزایهكان دهپێچنهوه و كڕنوشهكان برسی دهكهن<br />ئێره سهرهتای خهونهكانه<br />بۆ ئهوانهی خهون دهخۆن<br />خهون دهڕنن<br />خهون دهدورنهوه<br />خهون پهڕاگهنده ناكهن، بۆ ئهوهی ههژار ببێ<br />خهون ههڵناگرن بۆ ئهوهی ببێ به ئهژدیها<br />خهون دهكهن به لاپهڕهیهك و له زهمهنی سبهینێ ههڕاجی دهكهن<br />ئێره تا ههنوكهش لهگهڵ جیاوازیدا دهژیێ<br />جیاوازی دههۆنێتهوه<br />دڵۆپه خوێنه ڕژاوهكانی زهمهنه دوور و نزیكهكان<br />له ناو یهك جیاوازیدا<br />فێری سهدان جیاوازی دهكات<br />نهستی تۆڵهیان <br />ملی ههورازهكانی ئێره دهگرێ و <br />نه به سبهی دهگهن و<br />نه دوێنێشیان بۆ دروست دهبێتهوه<br />ئێره به دوای مهعریفهی كوێرهكاندا <br />چاو ساغهكان فێری ڕۆیشتن دهكات<br />ئێره ههموو ڕۆژێ دهیهوێ ئهوێش دروست كات<br />ئێرهش شێ بكاتهوه<br />زهمهنهكانیش <br />به ڕوحه نهگریس و به ویسته دڕۆنگهكان<br />بهرهو ئهوێیهكانی تر <br />پهڕاگهند بكات<br />ئێرهكان خهمیان بۆ بێخهمی بێخهمهكان<br />دهكرد بهو سهرهتایهی<br />كه ئهوێكان دهیانگوت كۆتایی نایهت<br />ئێره ئهو مهرگه ساتهی دهژیاندهوه<br />كه له لهگهڵ زهمهنهكانی لێك دهترازان و<br />سهرهتایێكی بێ كۆتایی بۆ ئاكامی ڕوحه ههڵاتوهكان دادهنا<br />ئێره نهیدهویست ئهوێ بێ<br />ئهوانیش نایانهوێ ئێره بن، <br />بهڵام ئهوێكانیان بهسهر ئهو بهردانهی كه لێره دروست بووبوون ههڵواسی بوو<br /><br />(2)<br />دهنگێكی نزمیش له قوڵاییهكانی ئێره و ئهوێدا<br />بڵقی دهدا<br />به ئاوزینگه پچڕپچڕهكان و <br />به پێ ههڵاوساوهكانی<br />مۆدێلێكی تازهی شهڕی دادههێنا<br />به سووربوونهوه بهرهو ڕووم دهبووهوه و <br />دهیگووت:<br />له نێوان ئێره و ئهوێدا<br />شهوێك ههیه<br />مێژوهكان دهسڕێتهوه و ئێستاكانیش نامۆ دهكات<br />شهوێك ههیه<br />قهڵغانێكی مۆنه بۆ پهڕاگهندهكان<br />حهزێكی چڵێسه بۆ جارێكی تر بهندكردنهوهی سهرابهكان <br />ڕۆژێك ههیه<br />نهدهبینێ و نه بۆنی دهریاكان دهكات<br />نه ژووره تاریكهكان دهبڕێ و نه تۆنێڵهكان دهدۆزێتهوه<br />ڕۆژێكی پشت كوڕ و لهرزۆك<br />گهرمایی جاجمێك به پهڕاگهندهیهك نابهخشێ<br /><br />(3)<br />بهبیرمه كه دهیانگووت ئهوان سێبهری یهكترن<br />یهكێكیان نیشانهی ئهویتریانه<br />ههردوكیشیان<br />ئێره و ئهوێ<br />به شێوهیهكی بهردهوام<br />بۆ ئێوارهیهكی سووری سۆزانیهكان پیل بهست دهكهن<br />دهیانهوێ ویسته ئازادهكان دهرچن<br />بۆ دهرهوهی زهمهن<br />بۆ دهرهوهی ئێره مۆنهكان و ئهوێ خنسهكان<br />بۆ ئهو پهناگانهی كه له هیچ كوێیهكدا دهست ناكهون<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-112984892918371091?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Ibrahimhttp://www.blogger.com/profile/15827010671229488526noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1129761015206432422005-10-20T00:29:00.000+02:002005-10-20T00:35:06.473+02:00چۆڵهوارهێی ڕوانین ئهوه بۆ پێنج مانگ دهچێ كهس كوڵنگی خۆی لێره دانهكوتاوه. دونیایێكی سهیره، بهداخهوه تهنها شته بهسوودهكان دهوهستن، درێژهدان به فشهو قسهبازاڕی مشتهری زۆرن بهڵام بهو جۆره بوارانهی وهكو ڕوانین چۆلوهۆل دهبینرێ<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-112976101520643242?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Ibrahimhttp://www.blogger.com/profile/15827010671229488526noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1118853785864730822005-06-15T18:42:00.000+02:002005-06-15T18:44:32.793+02:00ههنگاوێکی دیکه بهرهو ئازادیدوێنی بۆ یهکهمجار سهرۆکی ههرێمی کوردستان لهبهردهم ئهندامانی ئهنجومهنی نیشتمانی کوردستاندا سوێندی یاسایی خوارد. به دوور لهوهی که کێ و چۆن ئهو سهرۆکه ههڵبژێردراوه و ئهو کێ و چۆنهش چهنده رهوا و بهجێن، ئهم رووداوه بهو جۆرهی که ئهنجامدرا وهرچهرخانێکی مێژووییه له مێژووی نهتهوه سهدان ساڵ چهوسێنراوه و نیشتمانه و لهتکراوهکهماندا.<br />ئامادهبوونی سهرۆکی بهرزترین دهسهڵاتی یاسادانان و سهرۆک کۆمار (ههتا ئهگهر کوردیش بێت) رهههندێکی دیکه بهو مهسهلهی دهبهخشێت، راسته که رووداوهکه لهسهرێکهوه جۆرێک له عێراقیبوونیی دهگهیهنێت، بهڵام لهلایهکی دیکهیشهوه، که به بڕوای من زۆر لهوهی یهکهمیان گرنگتره، ئیعتیرافێکه بهو دهسهڵاتهی خۆشی بێت و ترشی بێت، جارێ چارهنووسی کێشهی نهتهوهکهمانی پێوه بهنده.<br />هیوادارم ئهمه تهنیا ههنگاوێکی دیکه بێت بهرهو ئازادی، ئازادیی تاک، ئازادیی نهتهوه و ئازادیی له ههموو کۆت و بهندهکان.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-111885378586473082?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Ihsanhttp://www.blogger.com/profile/16021791969392643641noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1116853285571467202005-05-23T15:00:00.000+02:002005-05-23T15:01:25.576+02:00گهڕانهوهی بهعس له پهنجهرهوهحهز به هیچ یاساغکردنێکی زهبروزهنگامێز ناکهم، بهڵام کاریش که دهگاته رهفتارێکی وهک ئهوهی که بهعس بهدرێژایی تهمهنی دهرههق به خهڵکی دوورونزیکی خۆی کردوویه، ئهوا کار له حهزکردن و حهزنهکردن تێدهپهڕێت.<br />زۆربهمان پێمانوابوو، که ئهگهر بێت و رۆژێک سهدام و دارودهستهکهی لهسهرکار وهلابکهون، ئیدی ههرگیز کهسێک رۆژێک له رۆژان رووی ئهوهی نابێت، بڵێت من بهعسیم، ئاخر کاروکردهوهکانی عارهقی شهرمهزاری به روومهتی کهسانی هیتلهرئاساشدا دێننهخوار. کهچی بهداخهوه ئهوا خهریکه ئهو بهعسهی له دهرگاوه وهدهرنرا، لهپهنجهرهوه دێتهوه ژوور.<br />ئهوه چهند رۆژێکه مێدیاکان باس له ههوڵهکانی عهللاوی بۆ هێنانهوه مهیدانی حیزبی بهعس بۆ دونیای کاری سیاسی عێراق دهکهن، دیاره ئهمهش به بهرچاو و لهوانهیه به رهزامهندی ئهمهریکیهکان خۆیان بێت. ئاخر بۆ ئهوان کێ له بهعسێکی بێ سهدامی سهرهڕۆ باشتره! ههم بهشێکی بهرچاوی کۆمهڵگه و ههم پارت و گرووپه سیاسیه عێراقیهکان وردهورده بهرهو دواوه دهگهڕێنهوه، شیعهکان هێندهی موڵکی ئێرانی مووی ناو لووتی ئهمهریکان، هێنده بهدهردی ئهمهریکییهکان ناخۆن، باری ئاسایشی وڵات رۆژ به رۆژ بهرهوخراپتر دهچێت و یهکدی تاوانبارکردنی مهرجهعه سووننی و شیعهکان، ئهگهری ههڵایسانی شهری ناوخۆ لهههموو کاتێک نزیکتر دهکاتهوه و لهگهڵیشیدا رهوایهتی ناوخۆی شهڕهکهی ئهمهریکاش دادهبهزێت. دیموکراسی و پێکهوهههڵکردن له کۆمهڵگهیهکی وهک ئهوهی عێراقدا کارێکی هێنده ئاسان نییه و کار، کات و قوربانی زۆری دهوێت، لهوانهیه ئهمهریکییهکانیش نرخی لهوه زیاتر بۆ سهودایهکهیان به ڕهوا نهزانن. جا لهههلومهرجێکی ئاوادا ههم بۆ ئهمهریکییهکان و ههم بۆ سیاسهتمهدارێکی کۆنه بهعسی تاراددهیهک له ههڵبژاردندا دۆڕاوی وهک عهللاوی کێ له بهعسیهکان باشتره؟<br />بهڵام من ههرچی ههواڵی لهمجۆره دهبینم، دهبیسم و دهخوێنمهوه، تهزوویهکی سارد به لهشمدا دێت، ههرچهنده که تارادهیهکی زۆریش لهوه دڵنیام که رۆژی تاڵی وهک ئهوهی لهژێر دهسهڵاتدارێتی سهدامدا دیمان نابینینهوه، بهڵام سهرهڕای ئهمهش دهڵێم؛ ئهگهر بهعسیهکان ههر دێنهوه یان باشتر بڵێم دههێنرێنهوه مهیدان، هیوادارم به ناوێکی دیکهوه بێنهوه، تا ههموو جارێک لهگهڵ ناوهێنانیان دیمهنی ئێسک و پروسکی ئهو دهیان ههزار خهڵکه بهناههق کوژارهم نهیهتهوه بهرچاو.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-111685328557146720?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Ihsanhttp://www.blogger.com/profile/16021791969392643641noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1113683771340966342005-04-16T22:34:00.000+02:002005-04-16T22:52:54.200+02:00زانستگا، قهیران و رێفۆرمدهمێکه قوتابیان و زۆرێک له مامۆستایانی زانکۆکانی کوردستان باس له قهیرانی خوێندنی زانکۆیی و باڵای زانکۆکانی ئهوێ دهکهن و لهههوڵی گۆڕینی زۆرێک لهو شتانهدان که له توانایاندایه.<br />دیاره شاردنهوه و پشتگوێخستنی ئهم قهیرانه ئیدی کاتی بهسهرچووه، بهڵام لهبهرامبهریشیدا تا ئێستا هیچ گۆڕانکاریهکی سیستماتیک و بهرنامهبۆداڕێژراو نابینم. ئهمهش بهڕای من بۆ چهندین هۆکاری ههمهجۆر دهگهڕێتهوه، که ئێره به بواری باسکردنیان نازانم.<br />ئهوقهی دهمهوێ لێرهدا بیڵێم ئهوهیه، که بهتهنیا ئهم بواره نییه رووبهڕووی قهیرانی ئاوا لهپهلوپۆخهر بۆتهوه و به هیچ بهرنامهیهکی خێرا و پینهکهریش چارهسهری ئهم ئیفلیجبوونهی زانکۆکانی ئهوی ناکرێت.<br />خۆشحاڵیشم بهوهی که زانکۆ، وهک دهزگا، باس له قهیرانهکانی خۆی دهکات و بهتهنگ چارهسهرکردنیانهوهیه.<br />ههروا ئهمهش به کارێکی باش دهزانم که له سایتێکی تایبهت به رێفۆرمدا بایهخێکی تایبهت بهم گرفته دهدرێت.، ئهگهر دهتانهوێ سهردانی بکهن فهرموون ئهمه لینکهکهیهتی: <a href="http://www.reform-kurd.com">رێفۆرم</a>.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-111368377134096634?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Ihsanhttp://www.blogger.com/profile/16021791969392643641noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1113044534870605522005-04-09T12:54:00.000+02:002005-04-09T13:02:14.870+02:00kak Ihsan pash slawm, biram min heshta har mushkelay nusiny kurdim haya le bloga kada. har awash ekeka le grftakan bo nanusin lera. gisht glayakantanm kubula betabty kak Ibrhim . supas bo gisht laek. Ali<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-111304453487060552?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Zalmihttp://www.blogger.com/profile/02070821159508712728noreply@blogger.com3tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1111921316181865442005-03-27T13:00:00.000+02:002005-03-27T13:01:56.183+02:00بۆ كهس به كوردی قسهی نهكردپێم چاك بوو بهرامبهر ئهو بابهتهی كاك باخهوان بێ دهنگ نهبم و به دواداچوونێكی لهسهردا بكهم. ئهگهر چی ههر دوای دابهزاندنی بابهتهكهی بۆ سهر ڕووپهڕی ڕوانین، شتێكم لهسهر نوسی و به شێوهیهكی فراوانتر باسم لهو پرسه كردووه.<br />كاك باخهوان قسهكانت ڕاستن، بهڵام كهسانێك ئهو پڕۆسهیه بهڕێوه دهبهن، كه له ماناو پرهنسیپهكانی جیاوازی بگهن. جیاوازی كراسی عوسمان نهبێ بۆ چهند دهسكهوتێكی سیاسی و دامهزراندنی دهسهڵاتێكی تاكڕهو و نامرۆڤانه. تاكڕهو به مانای ههڵوهشاندنهوهی ههموو ئهو هێز و توانایانهی كه گهل ههیهتی یان ماوه نهدهن به گهشهسهندنی ئهو جۆره هێزو توانایانه. ئهوهتا ئهو دوو پارته سهرهكیه كار بۆ ئهو جۆره دهسهڵاته تاكڕهویه دهكهن. بنهماكانی خێزان و حیزب دهپیرۆزێنن و لهو پێناوهشدا چارهنوسی میلهتهكهیان دهخهنه مهترسی ئاشكرا. كه دهشلێم نامرۆڤانه، ئهوهیه كه هیچ نرخ و ڕێزێك بۆ ماف و ئازادیهكانی مرۆڤ دانانێن و بنهماكانی كۆمهڵگا لهسهر پێوهری لاسهنگ و ناتهواو دامهزراون. یهكێك لهو پێوهرانهی كه كهتۆته ژێر گوشاری حیزبایهتی و وهلائی سیاسی، پرسی هاوڵاتی بوونه. ئهو كهسه هاوڵاتی تهواوه كه ههویهی یهكێك لهو حیزبانهی له گیرفاندایه. له باژێری كهركوك ئهو عهرهبانه له پێش ترن كه ههویهی یهكێك لهو حیزبانهیان له گیرفانایه تا ئهو كوردانهی بێ لایهنن.<br />بۆیه دهڵێم بهداخهوه عهقلیهتی كوردی عهقلیهتێكی به ههڵڵاو هوریا و زیاتر فهوزهویه لهوهی بهرژهوهندیه ڕاستهقینهكانی خۆی بزانێ. كون و كهلهبهری گهوره له دیواری كۆمهڵگای كوردیدا ههن و كهسێكیش بهو ئاڕاستهیه كار ناكات. سهركهوتنی كۆمهڵگا ههر سهركهوتن نیه له دانوستاندن لهگهڵ نهیاراندا. تۆ ناو ماڵت ئاڵۆز و نالهبار بێ بهرهی دهرهكیش بێ گومان ههڕهس دێنێ. بۆیه دهڵێم چ له وتارێكی فوئاد مهعسوم بكهم كه به كوردی یا به زمانێكی تر دهیدا، لهو ساتانهش شیرازهی كۆمهڵ له خوران و له ناڵین دایه. دوو بهرهكی، فهسادی ئیداری و سیاسی، بوونی كۆمهڵێك سهنتهری هێز، عهقلیهتی تاكڕهو، یهكتر قبووڵنهكردن، نهبوونی ستراتیژیهتێك بۆ خهون و حهزه ههمیشهییهكانی گهلی كورد. ئهمهو كۆمهڵێك داخوازی به پهلهی تر كه بهداخهوه بوونیان نیه و كهسیش بیری لێناكاتهوه.<br />پرسیارهكانت مهشروعیهتیان لێ دهچۆڕێتهوه بهڵام مردوو ههرگیز گوێیان له خهڵكی زیندوو نابێ.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-111192131618186544?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Ibrahimhttp://www.blogger.com/profile/15827010671229488526noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1111390258270705472005-03-21T08:29:00.000+01:002005-03-21T09:06:44.303+01:00ئیسلام وهک بیناکردن له نێو ئهزموونداسڵاو بهرێزم کاک مهلازاده،<br />سووپاس بۆ تێبینیهکهت. لهراستیدا که دهڵێم (گروپ و دهزگا) مهبهستم ئهوهیه که بڵێم نووسهر ئیسلام لهسهر ئاستی (کۆمینیوتێ) موسوڵمانانی فهرهنسا دهبینێت، ئهو(کۆمینیوتێ) یهش له کۆمهڵێک دهزگا و گروپ پێکهاتووه. لهرووی مێتۆدۆلۆژیهوه، نووسهر دێت و ئیسلام گرێدهدات به (بوونیاده) جێگیرهکانی ئهو دهزگا و گرووپانهوه و دواتریش دهگاته ئهو دهرهنجامهی که بڵێت (ئیسلامی ئهو دهزاگاو گروپانه بریتیه له....). وه ئهو جیاوازیهکی تهواو دهخاته نێوان ئیسلامی ئهو دهزگا و گروپانه و فۆندامۆنتالیستهکان.<br />ڕهخنهی من: ئهستهمه سۆسیۆلۆگ بتوانێت بڵێت ئیسلامی ئهو دهزگا و گروپانه بریتیه له...، چوونکه سهرهتا ئهو گرووپ و دهزگایانه ئیسلامێکیان نیه!!! ئهوه یهک، دووهمیش ئهو دهزگا و گروپانه له سهدان (تاک) پێک هاتوون نهک له سهدان (شت) و (بوونیاد)، وه من پێم وایه (تاک) له نێو (جووڵه) یهکی بهردهوام دایه و له نێو ئهزموونهکانی (ئێستا و ئێرهیدا) ئیسلامی فهردی خۆی (بینا) دهکات. ئهو ڕهگهزانهی که ئهو ئیسلامهیان لێدهروست دهبێت، به ئێسقانی ژیانی فهردی ئهزموونهکانی ههر تاکێکدا چوونهته خوارهوه و ناکرێت له لای (فهردێک)یتر بیاندۆزینهوه. وه لهبهر ئهوهش که ئهزموونی (فهرد) سیفهتی (تاقانهی) یو (یهکتایی) و (بێوێنه) و (دووبارهنهبووهوه) و (دابهشنهبوو) ی ههیه، ئێمه ناتوانین بڵێین ئیسلامی دووکهس لهیهک دهچن.<br />بۆچوونهکه تهواو ساده دهکهمهوه بۆ ئهوهی ههموومان تێبگهین: ئیسلام بهرههمی ئهزموونه، ئهزموونیش ههمیشه وهحدانیهتی خۆی دهپارێزێت و خۆی دابهشناکات، که واته قسهکرندن له ئیسلامیێکی دابهشبوو له نێوان دووکهسدا تهواو ناواقیعیه و رهنگه هۆکاری ئیدۆلۆژی له پشتهوهبێت. ئومێد دهکهم توانیبێتم وهڵامی پرسیاره کهی بهرێزتم دابێتهوه. وه پێم خۆشبوو بڵێم ئهوه منم وابیردهکهمهوه و ئهو بیرکردنهوهیهش کهس پابهند ناکات. ئهمه مهیدانێکه بۆ گفتوگۆ بهڵام به مهنههج.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-111139025827070547?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Baxawanhttp://www.blogger.com/profile/02269262933514072625noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1111358555711661602005-03-20T23:39:00.000+01:002005-03-20T23:42:35.713+01:00به دوا داچوونێككاك باخهوان سوپاسی هیممهت و ڕاپهڕینت دهكهم. هیوادارم ههموومان قهرزدار بكهیت و بهدواشتا ڕابكهین پێت نهگهین.<br />پێم وابێ ئهو كورته نوسین و خوێندنهوهی ئهو كتێب و لێكۆڵینهوانه یان به كورتی لهسهر نوسینیان بایهخێكی باش به ههموومان دهگهیهنێ و له ههمووحاڵهتهكان جێگای سوپاسی منه و ئومێدهوارم كۆڵ نهدهی.<br />سهبارهت به ئۆلیڤهر ڕوا، ئهوهی تۆ باسی دهكهی وای بۆ دهچم كه دژبهریهك ههبێ یا له فیكری ئهودا یا تۆ وای پیشان دهدهی. له لایهك تۆ دهڵێی: من پێموایه یهکێک له گرفته ههره زهقهکانی نووسهر برتیه له قسهنهکرن له ئیسلام به سیغهی (جهمع – پلوریال) وهک ئهوهی ئیسلام لهدهرهوهی پراکتیک دروستبووبێت!!<br />له لایهكی ترهوه دهڵێی: ئهو ئیسلام لهسهر ئاستی گروپ و دهزگا دهبینێت، نهک له سهر ئاستی فهردێک که خوداوهندی ژیانی رۆژانهی خۆیهتی!<br />من لێره تێناگهم، ئهو ئیسلام لهسهر ئاستی پلورال نابینێ. له لایهكی تر ئیسلام لهسهر ئاستی گروپ و دهزگا دهبینێ. خۆ ئهوه پهیوهندی به میكرۆ و ماكرۆشهوه ههیه.<br />دهكرێ من حاڵی نهبووبم، بۆیه ئهگهر ههندێكی تر ڕوونی كهیتهوه یا زیاتر پرسهكه لهبار یهك دهربێنی لهوانهیه باشتر بێ.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-111135855571166160?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Ibrahimhttp://www.blogger.com/profile/15827010671229488526noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1111331729461042872005-03-20T16:13:00.000+01:002005-03-20T20:34:53.873+01:00تازهترین کتێبی ئۆلیڤهر روا ـ عهلمانیهت لهبهرانبهر ئیسلامدا ـهاورێیان: پێم وایه ههمووتان ئۆلیڤهر دهناسن، بهتایبهتی دوای کتێبی (شکستی ئیسلامی سیاسی ) و (ئیسلامی بهجیهانیکرواو).<br />ئهوهش کتێبێکی دیکهی سۆسیۆلۆگ و ئیسلامۆلۆگی فهرهنسی ئۆلێڤهر روا که مانگی رابوردو کهوته بازارهوه. (عهلمانیهت له بهرانبهر ئیسلامدا). له کاتێکدا که مهسهلهی تورکیا وهک ئاگر بهربووته جهستهی دیالۆگ له فهرهنساو له کاتێکدا فۆندامۆنتالیسمی ئیسلامی بازیداوهته نێو چهندین پانتایی جیاوازهوه له فهرهنسا، له کاتێکدا یاسای سهرپۆش هێشتا مورهکهبهکهی وشکنهبووهتهوه، ئۆلێڤهر روا دێت و به پێچهوانهی رایگشتیهوه کتێبێک دهخاته بازار که سهرلهبهری ههموو ئهو بۆچوونه باوانهی فهرهنسا لنگاوقوچ دهکاتهوه. <br />کهمنین ئهو فهرهنسیانهی دهپرسن که ئایا ئسلام قابیلیهتی ئهوهی تێدایه ئاوێزانی کۆمهڵگهی فهرهنسی ببێت ? ئایا دهکرێت ئیسلام ئاینێک بێت وهک ههریهکێک له ئاینهکانیتر ? ئایا ئیسلام دهتوانێت عهقیدهی خۆی لهگهڵ بهها کانی جمهوریهت و دیمۆکراسیدا رامبێنێت? ئایا ئیسلام دهتوانێت ئیعتراف به عهلمانیهت بکات و مافهکانی ژن و پیاو بهیهک چاو تهماشا بکات ? <br />ئۆلیڤهر روا له ناوهندی ئهو ههرایهوه دێتهدهرهوهو ههندێک وهڵام دهداتهوه که دهکرێ به وهڵامی بێزارکار پێناسهی بکهین. ئهم نووسهره که قسهدهکات ههروا وشه ریزناکات و چهمکهکان کۆما ناکات، ئهو پیاوێکه که تهواو شارهزای بابهتهکهیهتی و له دهیان موفتی و زانا و مهلا باشتر ئیسلام دهناسێت. جێگای سهرهنجه که نووسهر لهم کتێبهیدا زمانێکی تهواو سادهی وابهکاردێنێت که نازانکۆییهکانیش دهتوان بهئاسانی بیخوێننهوهو لێی تێبگهن. <br />ئهم سۆسیۆلۆگه ههندێ وهڵام دهوروژێنێت که لای زۆر رۆشنبیری فهرهنسی تهواو حهرامن، چوونکه ئهو وهڵامانه ناکرێت بخرێنه پشت ئهو پرسیارانهوه، یاخود دهکرێت بڵێین له بهر ئهوهی پێشتر ههم پرسیارو ههم واڵامهکانیش وهک قووتووی موعهلهبات ئامادهکراون و لا بازاردا به هاوڵاتی سادهیی دهفرۆشن ! <br />بهشێوهیهکی گشتی نووسهر لهسهر ئهم بابهتانه دهدوێت:<br />ئیسلامیش وهک ههر ئاینێکی دیکه له فهرهنسا کهوتۆته ژێر کارایی عهلمانیهتهوه.<br />فۆندامۆنتالیسم بهقهدهر ئهوندهی له نێو یسلامدا ههیه له نێو ههموو ئاینهکانی تریشدا ههیه و تایبهت نیه به ئیسلام.<br />ئیسلام دهتوانێت وهک ههموو ئاینهکانیتر ئاوێزانبێت بهکۆمهڵگهی فهرهنسی و ببێت به حهماڵی بههاکانی جمهوریهتی فهرهنسی.<br />تهنانهت فۆندامۆنتالێسته موسوڵمانهکانیش ده بێت مهکانهتی خۆیان ههبێت له نێو بههاکانی جمهوریهت دا تائهو کاتهی لهسهر بنهماکانی خۆیان دهمێننهوهو پهلاماری چهک نادهن. ئهوانه دۆگمی خۆیان ههیه و پابهندن پێیهوهو تائهوکاتهی که زیان بهوانیتر ناگهیهنن دهبێت مهکانهتیان پارێزراوبێت.<br />نووسهر پێیوایه یئسلامێکی لیبێرال و ئازاد بهرێوهیه. ئيسلامێک مۆدێرن و دادپهروهرو دێمۆکراتخواز. وه لێرهدا جیاوازی دهخاته نێوان ئیسلام و فۆندامۆنتالیسمهوه. وه پێی وایه که فهرنسا دهبێت ئهو زۆرینه موسوڵمانه ببینێت که ئازادو مۆدێرن و موسوڵمانیشن، نهک ئهو کهمینه فۆندامۆنتالیسته. <br />شایهنی باسه ئهم کتێبهی ئۆلیڤهر ههرایهکی باشی له زۆر نێوندا دروستکردووهو ههنووکه جێگای مشتومرێکی زانستیانهو سیاسیانهیه.<br />تێبینی: من پێموایه یهکێک له گرفته ههره زهقهکانی نووسهر برتیه له قسهنهکرن له ئیسلام به سیغهی (جهمع – پلوریال) وهک ئهوهی ئیسلام لهدهرهوهی پراکتیک دروستبووبێت!! ئهو قسهله ئیسلامێک دهکات رهنگه ئهک ئیسلام بێت له نێو ئهو ههزاران ئیسلامهی که لهسهر ئاستی فهرد بینادهکرێن! ئهو ئیسلام وهک موعتایهک دهبینێت که دهکرێت بهپێی زهمان و مهکان خۆی تازهبکهتهوه، نهک وهک بیناکردنێکی کۆمهڵایهتی ههموو رۆێک. ئهو ئیسلام لهسهر ئاستی گروپ و دهزگا دهبینێت، نهک له سهر ئاستی فهردێک که خوداوهندی ژیانی رۆژانهی خۆیهتی، بهکورتی ئهو ئیسلام لهسهر ئاستی ماکرۆ دهبینێت نهل لهسهر یاستی میکرۆ! ئهوهش وایلێکردوه که بکهوێته نێو کۆمهڵێک گرفتی ئێپیستێمۆلۆژیهوهو ههروا بهئاسانی لێی دهرباز نهبێت.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-111133172946104287?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Baxawanhttp://www.blogger.com/profile/02269262933514072625noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1111318818746255232005-03-20T12:38:00.000+01:002005-03-20T13:29:12.066+01:00بۆچوونه سهرهکیهکانی فیتنهی کاپێلکتێبهکه له 380 لاپهره پێکهاتووه.<br />(سهرهتا باس له پرۆسهی ئاشتی ئۆسلۆ دهکات، پاشان نێو بهم فهسڵانه دهرواته نێو بابهتهکهیهوه: شۆرشی تازه موحافیزکارهکان، لێدانی دوژمنی دوورهدهست، بهدوای جێپێی قاعیدهدا، عهرهبی سعودی له ژێر چاودێریدا، کردنهوهی سندوقی عێراق، ململانێ له ئهوروپا.)<br />له گهڵ هێرشهکانی یازدهی سێپتهمبهر، بن لادن و دکتۆر زهواهیری ویستیان ئهو فیکرهیه راستبکهنهوه که پێی وایه ستراتیژیهتی (لێدانی دوژمنی دوورهدهست) شکستی هێناوه. لهدوای ئهوهی که جیهاد له میسر، له عهرهبی سعودیه، له بۆسنا، له جهزائیر بهئامانجی خۆی نهگهشت، زۆرێک پێیانوابوو که ئیتر له کۆتایی جیهاددا دهژین. بهڵام ئهو دوو پیاوه به هێرشهکانی یازدهی سێپتهمبهر پێیان گووتین که (لێدانی دوژمنی دوورهدهست) تا دێت بههێزتردهبێت و داهاتووش تهنها بۆ ئیسلامی رادیکاڵه.<br />لێدانهکانی یانزهی سێپتهمبهر هاوشانبوو لهگهڵ لهدایکبوونی بزووتنهوهیهکدا له کۆشکی سپی! ئهو بزوتنهوهیه سهرلهنێو به بوونیادهکانی بهرژهوهندی وڵاته یهکگرتووهکانی ئهمهریکا له رۆژههلاتی ناوهراستدا دهچووهوه و سهرلهنوێ لهدارشتنهوهی ئهو بوونیادانهدابوو. به شێوهیهکی گشتی سیاسهتی (تازه موحافیزکارهکان) له سهر دوو بنهما دادهمهزرا: ئاسایشی ئیسرائیل و نهوت!! وه ئهم دوو بنهمایهش دهبێت له عهبای (جهنگ دژی تێرۆریسم) وه بپێچرێت گهرنا دهکهوینه قهیرانی شهرعیهتهوه. وه ئهم ڕێگایهش به ئهفگانستان دهسپێدهکات و به عێراقدا تێدهپهرێت و خوادهزانێت له کوێدا کۆتایی پێدێت. <br />له بهشێکی دیکهی کتێبهکهیدا باس له فهوزایه دهکات که ئێستا رۆژههڵاتی ناوهراستی پێوه دهتلێتهوه: جێگا پیرۆزهکان له بهرههرهشهدان، پهیوهندیه کۆمهڵایهتیهکان ههڵدهوهشێنهوه، زاناکانی ئیسلام بێ بهها دهکرێن، تارادهیهک کهس ئهویتر به موسڵمان نازانێت و ههزاران عهلی و مهعاویه دروست بوون و سهری ههزاران حوسهین بهدهستی یهزیدهوهیه. نووسهر ئهمه ناو دهنێت فیتنه، تهنانهت ناوی کتێبهکهی بهفهرهنسیش ههر فیتنهیه.<br />له بهشێکی دیکهی کتێبهکهیدا، باس له موسوڵمانانی ئهوروپا دهکات و نووسهر پێی وایه که له نێوان موسوڵمانانی ئێرهدا ململانێ بۆ ئیسلامێکی نوێ له گرهودایه؛ ئیسلامێک که رێگا له کمیونۆتاریسم بگرێت و رێگا بۆ چوونه نێو مۆدێرنیتێ خۆشبکات. ئیسلامی ئهوروپی تهنها ئومێدێکه بۆ راستکرندهوه و ریفۆرمکردنی ئهوهی ئیێستا ناوی لێناوه فیتنه.<br />تێبینی: من پێم وایه ئهم کتێبه خوێندنهوهیهکه بۆ سادهکردنهوه و بهبازاریکردنی ئهوهی پێی دهگوترێت ( کۆمهڵایهتی .. سۆسیال)، گهر بریاربێت که کۆمهڵایهتی گرمۆڵهیهک بێت له تهم و ئاڵۆزی، گهربریاربێت که کۆمهڵایهتی کردهیهکی مانا دروستکاربێت، گهرو گهرو گهروگهر... که کهمێک کاتی دهوێت بۆ نووسین، ئهوا کاپێل تهواو دوورمان دهخاتهوه لهو(کۆمهڵایهتی)یه.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-111131881874625523?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Baxawanhttp://www.blogger.com/profile/02269262933514072625noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1111309237991893322005-03-20T09:59:00.000+01:002005-03-20T10:00:37.993+01:00Gilles Kepelکاک باخهوان سڵاو،<br />سوپاس بۆ ئهو تێبینییهی که سهبارهت به Kepel و کتێبه نوێیهکهیت نووسیوه.<br />نازانم چهنده کاتت ههیه، بهڵام ئهگهر بهکورتیش بێت، شتێکمان سهبارهت بهو کتێبهی دوایی کێپل بۆ بنووسیت کارێکی باشه.<br />من کتێبهکانی سهرهتای نهوهدهکانی ئهوم خوێندونهتهوه و لهو یهک دوو ساڵانهی دوواییشدا چهند جارێک چاوپێکهوتن و موداخهلاتی تهلهفزیۆنیم بینیوون، بۆیه حهزدهکهم بزانم لهم کتێبهیدا باسی چی دهکات و چۆن له بابهت یان بابهتهکان چۆته پێش.<br />پێشهکیش سوپاس بۆ ماندووبوونت.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-111130923799189332?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Ihsanhttp://www.blogger.com/profile/16021791969392643641noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1111253251202969032005-03-19T18:08:00.000+01:002005-03-19T19:59:05.843+01:00فیتنه..جهنگ له نێو جهرگهی ئیسلامدابرادهران،<br />بۆ تهواو کردنی ماستهرنامهکهم، زنجیرهیهک کتێبک ،کهنزیکهی سهدهپهنجا کتێبێکه، دهبێت بخوێنمهوه. ئهوهی پالی پێوهنام ئهم دوو وشهیه بنوسم، دوا کتێبی ( جیل کاپێل)ه که ههمووتان دهیناسن، کاپێل، پرۆفێسۆری زانسته سیاسیهکانه له زانکۆی سۆربۆن. کتێبهکهی بهناوی ( فیتنه..جهنگ له نێو جهرگهی ئیسلامدا) یه. ئهوکتێبه ههر دهست بهجێ له (ئیمارات) تهرجهمهی زمانی عهرهبی کرا، ههروهها ئینگلیزیش.<br />تێبینی من:<br />من پێم وایه، کاپێل ئهوهندهی مهبهستی فرۆشتنی کتێبهکهیهتی نیو ئهوهنده دهربهستی مهنههجیهت و عیلمیهتی کتێبهکهی نیه. پێموایه ئهوهندهی راپۆرتێکی رۆژنامهییه نیو ئهوهنده زانست نیه. پێم وایه خوێندکارانی ساڵی دووهمی سۆسیۆلۆژی دهتوانن ههر پێنج مانگ جارێک کتێبێکی وابنووسن. بۆ یه من وهسیهتتان بۆ دهکهم وهک برای ههره بهرێز (شوان ئهحمهد) ی هاوڵاتی مهکهن که بهسهروشانی کاپێل و ئهکتێبهدا ههڵدهدات بهبێ ئهوهی خوێندبێتیهوه. وهگهر خوێندبیشێتیهوه به عهرهبی، ئهوه موسیبهتهکه گهورهتر دهبێت. گهر له شوێنێکدا ناوی جیل کاپێل تان بینی (که تازه به تازه بووه به موسڵمانیش) بهقهدهر ئهوهندهی زانستتان بیربکهوێتهوه با بازرگانتان بیربکهوێتهوه. <br />باخهوان<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-111125325120296903?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Baxawanhttp://www.blogger.com/profile/02269262933514072625noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1111182710706013562005-03-18T22:51:00.000+01:002005-03-18T23:35:19.960+01:00له دوڕیانی گلهیهكهنمانداخاڵه ئیحسان لێتی ناشارمهوه گلهییهكانیشم نائومێدن و دهترسم هیچیان پێوه نهیهت. من گلهییم لهوانه نیه كه نهیانگوتووه بهڵێ بۆ ئهم وێب بڵاگه، تۆ ماندوو بویت و وشهی بهڵێ یان باشه و پێویسته و زهروره و ههتادوایی ئهو جۆره وهڵامانهت له پۆسته ئهلهكترۆنیهكهی خۆت دهدۆزینهوه. بهڵام دواتر دهردهكهوێت كه تهمهنی ئهو وهڵامه پۆزهتیفانه كورت دهبێت و سروشتێكی ڕۆژههڵاتیه و له موجامهله زیاتر شتێكی تر نهبووه.<br />گرنگ نیه دهنوسن یان نا، گرنگ ئهوهیه ئێمه، تۆ یا ههر یهكێكمان، سۆزی بێ دهرهنجام به یهكتر نهدهین!! گرنگ ئهوهیه له شهرم كردن له یهكتر یا له حهزی بێ ئیراده ڕزگارمان بێ.<br />به داخهوه خهڵكی كوردستان لهوهتی "خۆت گۆتهنی" دۆلار ڕووی لهوێ كردووه، ههڵپهیهكی بێ سنوور ههیه بۆ به دهستهێنانی گهورهترین دهسكهوت، یا كۆكردنهوهی زۆرترین گهڵا، نهبادا دهرفهتهكان له پڕ له دهست بچن. پێم وایه ئهگهر دهسهر نهچووبم، له كوردستان قهیرانی نهزانینی بهرهوكوێ چوونه! خهڵك نازانێ چی دهوێ، بهرهو كوێ دهچێ، بۆ چی دهژیێ!! ڕاكردنێكی سهیرو سهمهره ههیه به دوای نادیاردا. خهڵك هێنده ئاگای له زهبت و ڕهبت كردنی ژیانی خۆیان نیه هێندهی ئاگایان له كۆكردنهوه ههیه، یا هێندهی به دوای كۆكردنهوه دهكهون. چهندی تهماشایان دهكهم وتهكهی "مالك بن نهبی"م دێته بیر كه قسه له كهڵهكه بوون دهكات، كهڵهكه بونی مرۆڤ، كهڵهكه بوونی كات، كهڵهكه بوونی شتومهك. ئهم سێ ڕهگهزهش چونكه به پێی قسهكانی مالك پهیوهندیان به یهكهوه نهماوه و نیه، ناتوانن كار له یهكتر بكهن و پێكهاتهیهكی ژیاری بێته ئاراوه. ڕهگهزهكان ههموویان دووچاری داڕزان و سوان و خوران دهبن!! كه خوێندهوارهكانیشمان نهتوانن ئهمڕۆ و دوێنێ و سبهش به وردی بخوێننهوه و له خودی خۆیانهوه و له دهروازهی حهز و ویستی خۆیانهوه بجوڵێن ئهوا زۆر به ئاسانی دووچاری داڕمان دهبین. بۆیه لهو پێو دانگهشهوه وهكو وهڵامێك بۆ دوا قسهی بهڕێزتان، "جا کهوایه با ئیدی بوخچهی گلهییان داخهینهوه و چاوهڕانی کهسی دیکه نهبین" دهڵێم: بهڵكو قسهكانی ئێمه ئهو وزهیه یا هاندهره بن كه ئهوانی دی نهك ههر دهخاتهوه جوڵه، بهڵكو لهوهش گرنگتر دهخاتهوه بیركردنهوه و ڕادهپهڕن. من باوهڕم زۆره به كاریگهری وشه، وشه بۆی ههیه ببێ به ئهتۆم و ههموو شته كهڵهكه بووهكان بتهقێنێتهوه. پێم وایه ئهوانهش كه دهنوسن ههر لهو پێناوهدا دهنوسن، من ئامادهم بهو كهمه زانینهی خۆم بهردهوام بم و ئامادهشم كه واز له ڕهخنهكان نهیهنم، نهك به ئامانجی ڕوخاندن بهڵكو به ئامانجی بیناكردن و زیاتر بهرهو پێشهوه چوون.<br />دهبێ بڕوا به نائومێدی نههێنین و بڕواشمان پتهو بێ به توانا له بن نههاتوهكانی ههر یهكێكمان، من ناڵێم ئێمه تهواو هوشیارین بهڵام گرنگ ئهوهیه بڕیارمان داوه بهدوای هۆشیاریدا وێڵ بین، كۆڵ نهدهین.<br />كاك باخهوان دواییش دێمهوه لای بابهتهكهی تۆ.<br />بژی ڕوانین و ههموو ئهو مینبهرانهش كه جیددین.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-111118271070601356?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Ibrahimhttp://www.blogger.com/profile/15827010671229488526noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1111164725170010682005-03-18T17:14:00.000+01:002005-03-18T19:22:38.553+01:00شووناس و زمان و کهرکوکبهڕێزان گلهیهکانتان بهسهر چاو، بهڵام له گهڵئهوهشدا من ههر دهمهوێت به کورتی ههندێک تێبینی لهسهر بابهتێکیتر بنووسم و پێمخۆشه بۆچوونی هاورێیانی لهسهر بزانم.<br />من تێبنی ئهوهدهکهم که لهکاتێکدا قسهلهسهر شوناسی کوردی دهکرێت (بهتایبهتی لای سیاسیهکانمان)، زمانی کوردی وهک ئهکێک له ڕهگهزه سهرهکیهکانی شووناس به شێوهیهکی عهمهلی بێبایهخ دهکرێت. بۆ قسهکردن لهسهر تایبهت ماندیهتی کورد، سیاسیهکان و بهشێکی زۆریش له ڕۆشنبیران، ئهوهندهی باس له کهرکوکو فیدرالیهت دهکهن نیو ئهونده باس لهزمانی کوردی ناکهن.<br />لێرهدا پرسیار ئهوهیه: بۆچی ئێمه ده مانهوێت جیابینهوه ئیتر به فیدرالی بێت یان به سهربهخۆیی؟<br />وهڵام: لهبهرئهوهی که ئێمه له ئهوان ناچین! کێ ههیه گومانی لهم (بهڵگهنهویسته) ههبێت؟ من پێم وایه کهس.<br />پرسیار: ئێمه چۆن لهوان (عهرهب) ناچین ؟<br />وهڵام: تایبهتماندیهکان زۆرن، بهڵام ههرهسهرهتایهکهیان بریتیه له زمان. زمان نهک کهرکوک، زمان نهک فیدرالی.<br />پرسیار: ئهگهر سهرۆکی وهفدی کوردی له پهرلهمانی عێراق بهکوردی وتارهکهی بخوێندایهتهوه چی روی دهدا؟<br />وهڵام: سهرلهنوێ ئهوه دووپاتدهکرایهوه که عهرهب و کورد له یهک ناگهن، چوونکه وهک یهک نین، چوونکه یهک شتنین. کهواته بۆ ئهوهی له یهکتری تێبگهین پێوستمان به تهرجهمه ههیه. تهرجهمهش پێویستی به موفاوهزاته، موفاوهزاتیش بۆ رێکهوتن و رێکهوتنیش بۆ پێکهوه ژیان. کهواته بۆ کهس بهکوردی قسهی نهکرد؟ بۆ کهس بهکوردی قسهناکات؟<br />وهڵام: بۆ ئهوهی سهرلهنێ شهخس بهرژهوهندیهکانی خۆی بخاتهوه پێش بهرژهوهندی خهڵکی کوردوستانهوه تا بگوترێت فڵان جوان به عهرهبی قسهدهکات؟ یان رازیبوونه به وهی که ئێمه ههربچووکین له ههرکوێیهک بین ؟ یان زمانی کوردی بهتهنها زمانی ههولێرو سلێمانیه و که گهشتینه کهرکوک ئیتر بههای ئهوهی نامێنێت قسهی پێبکرێت؟<br />ئهکرێت له کاتێکیتردا زیاتر لهسهر شووناسی کورد وهک زمان نهک وهک کهرکووک بنووسین.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-111116472517001068?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Baxawanhttp://www.blogger.com/profile/02269262933514072625noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1111141553399012162005-03-18T11:23:00.000+01:002005-03-18T23:35:50.653+01:00نووسین و گلهییکاک مهلازاده سوپاس بۆ ئهو وهبیرهێنانهوهیه گلهیی ئامێزهت.<br />راستیهکهی بڕیارمدابوو هیچی دیکه لهم بڵاگه نهنووسم، دوور نییه ئهمهشیان دوایین نووسینم نهبێت –ئهگهر ههوارهکهی ئهولام نهگوێزمهوه ئێره-.<br />پێموایه ئهو بابهتهی له دهرگاکهیت داوه، پرسیارێکه که ساڵههایه هزری زۆر کهسانی به خۆیهوه خهریککردووه و له زۆر کۆڕ و کۆبوونهوهی رۆشنبیریشدا خراوه سهر مێزی باس.<br />ئهگهر به ههڵه نهچووبم، ساڵی 92 یان 93 بوو که بهڕێزان بهختیار عهلی، مهریوان وریا و بهرزان فهرهج زنجیره کۆڕێکیان له سلێمانی و ههولێر سازکرد، که تیایدا گلهیی خۆێان لهو کورده خوێندهوار و رۆشنبیرابهی دهرهوهی وڵات دهربڕی، که گوایه له بواری فیکر و رۆشنبیریدا کهم بهرههم و بێئاگا و کهم چالاکین. ساڵانێکیش بوو ئهو پرسیاره له مێشکی مندا دهخولایهوه، که بۆچی وایه، لهملاو ئهولاشدا بهدوای وهڵامدا دهگهڕام. ئێستهش ناڵێم کۆتاوهڵامی ئهو پرسیارهم لایه، بهڵام به هێندێک له هۆکارهکانیشی دهحهسێم.<br />بهدووری نازانم ئهو گلهییانهی من و تۆ تۆزێک نابهجێ بن، لهوانهیه چاوهڕوانیهکانی ئێمه له هاوڕێیان، چ ئهوانهی دهرهوه که جارجاره دێنه دهنگ و چ ئهوانهی ناوهوهی وڵات، که لهوهتهی دۆلارهکان روویان لهوێ کردووه و ئهوێ بووه به "خاریج"، کهوتوونهته دونیایهکی دیکه و بۆ جهژنانهش دهنگیان نابیهین، لهسنوری چاوهڕوانی بهجێ رهتیان دابێت. خۆ هیچ دوور نییه ههر سهرچاوه و ریشهی ئهو چاوهڕوانیانهش نابهجێ نهبووبێت. ههستدهکهم ئهوهی ئێمه بهیهکهوه دهبهستێتهوه زیاتر رابردووه تا ئاینده. ههتا ئهو دانیشتنه چوارقۆڵیهی چهند ساڵێک لهمهوبهریشمان زۆر لهوه رهتی نهدا. ههرچهنده من ئهو خاڵهش بهکهم نازانم، بهڵام لهوانهیه بهشی ئهوهش نهکات که چاوهڕوانی زۆری لهسهر بنیاتبنێین.<br />لهلایهکی دیکهشهوه من هیچ کات نووسینێکی ڕهسهن و قووڵم نهبینیوه که نووسهرهکهی به نووسینی ناچارکرابێت و یان له شهرمان نووسیبێتی. پێم وایه نووسینی سهرکهوتوو، نووسینێکه که خۆی پاڵ به نووسهرهکهیهوه دهنێت که بینووسێت. نیکلاس لوومانی سۆسیۆلۆگی ئهڵمانی دوای سی ساڵ کارکردنی لهسهر پڕۆژه بهناوبانگ و سهرکهوتوهکهی سهبارهت به لێکدانهوه و شیکردنهوهی کۆمهڵگای نوێ، سهبارهت بهو چهند ههزار لاپهڕهیهی کتێبهکانی دهڵێت: "کتێبهکانم خۆیان خۆیانیان نووسیوه و من نهمنووسیون".<br />جا کهوایه با ئیدی بوخچهی گلهییان داخهینهوه و چاوهڕانی کهسی دیکه نهبین، ئهگهر خۆمان شتێکمان بۆ وتن ههبوو بینووسین، دهرگاش به ئاوهڵایی بۆ ئهوانی دیکه جێبێڵین. ئهمڕۆش ههمان رۆژهکهی دوێنێ نییه!<br />نهورۆز و بههار و ساڵی نوێی ههمووانیش پیرۆز!<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-111114155339901216?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Ihsanhttp://www.blogger.com/profile/16021791969392643641noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1111015491675486122005-03-17T00:20:00.000+01:002005-03-17T00:24:51.676+01:00قهیرانی قهڵهم یا قهیرانی فیكرئهوه دوو مانگ زیاتره بهسهر نوسینی "قهیرانی ئهلف و بێی كوردیدا" تێپهڕببێ بێئهوهی ئهو بهڕێزانهی سۆزیان دابووه كاك ئیحسان بهردهوام بن له سۆزی خۆیان و بێ ئهوهی گوێمان له چیڕهی قهڵهمهكانیان بێ.<br /> دهمهوێ ئهوه دوپات بكهمهوه كه ئهو بڵاگه جێگای توێژینهوه و لێكۆڵینهوه نیه تا بڵێن كاتمان نیه شتی وا بنوسین، یا خۆمان له قهرهی شتی كرچ و كاڵ نادهین. ئێره لاپهڕهیهكه بۆ وڕوژاندنی كۆمهڵه پرس و ئهفكارێك، كه شێوهیهكی كورت و ساده وهردهگرن و ماوهی گفت وگۆ لهسهركردنی ههبێ. بهڕای من یهكێك له ئێمه نیه بۆ دوو حهفته جارێك نهتوانێ نیو سهعات بۆ ئهو لاپهڕه كشو ماته تهرخان بكات و نههێڵێ ئاوا له بیابانی ئینتهرنێت وێلی ببێت و میوانه بهڕێزهكانیش ئیتر ببڕای ببڕای سهری پێدانهكهنهوه.<br />نازانم قهیرانی قهڵهمه یان قڕانی فیكر و هزری ههمه جۆره، یان نرخ دانهنانه بۆ ئهو لاپهڕه بهستهزمانه؟ بۆی نیه سهرپهرشتیاری بهڕێزیش ڕۆژێك به تهور و داسان تێی ههڵچێت و له ڕقی ئێمه مانان ههپرون به ههپرونی بكات، له كاتی تهور وهشاندنیشا حهتمهن دهڵێ: "دهبخۆ، وهخوا پهشیمان نیم. ئهی سۆزیان نهدا، ئهكوان سۆزدهران؟ مادام ههر قران بێ با قڕانی تێنوس بێ بهر له پێنوس. دهبیخۆن، جارهكا دی ب چاڤێ خوه بڵاگهكا دن مزه ناكهن".<br /><br />قهیرانی فیكره یا هی چالاكیهكانی لهش؟<br />كاتی خۆی بهر لهوهی بهیهكجاری سهر ههڵگرم نامهیهكی گلهییم بۆ سهرپهرشتیاری بهڕێز كاك ئیحسان نوسی، چونكه نامهكانی خشهیان دههات بهسهر ماڵی كهس و كار و برادهراندا دهبارین، منیش بهزهییم بهخۆمدا هاتهوه و چهند نهرمه گلهییێكم بۆ نوسین، چونكه نهمدهزانی بای شهماڵ نامهكهی منی نهگهیاندووه یا كاك ئیحسان ئێمهی له یاد چۆتهوه؟ بهڵام خۆشبهختانه هیچیان نهبوو، زۆری پێنهچوو نامهیهكی خاڵه ئیحسان دای له دهرگا و وهڵامی گلهییهكانیشی تێدابوو، داواشی كردبوو كه دڵم هیچ نهكات، ئهمه دیاردهیهكه له ئهوروپا دوچاری زۆربهی ههره زۆری خهڵك دهبێ ئهگهر دوچاری ههموانیش نهبێ!!<br /><br />تۆبهی ئهو خاوه نهخۆشیه، به دزیلكۆكانه خۆی نهخزاندبێته ناو ماسولكهكانی ههموومان و بهدهرده تهمبهڵی یا بێ زهوقی یا به بێنرخ دانانی ئهو بڵاگه چۆلكراوه نهیهوێت هێدی هێدی بهرهو خهوێكی خۆش نهمان باتهوه؟؟؟ كێ دهڵێ ههموویان سهرقاڵ نین؟؟ دوای ماوهیهكی تر ههر ڕۆژهی مهترێك داگیر نابێ!!!! كهسمان بهبهر خوێندنهوهی بهشداریكردنهكان ڕاناگهین؟؟ كێ دهزانێ لهوانهشه وابێ، ئهگهر چی یهك لهباری خۆم... ههر لێی گهڕی نایڵێم.<br /><br />خۆ ماوهیهك بهر له ئێستا پێشنیارم كرد بۆ كاك ئیحسان كه واز له وێب بڵاگ بێنین و ماڵپهڕێك دامهزرێنین كه زۆر فراوانتر و ماوهیشی زیاتر بێ، بۆ ڕاو بۆ چوونی تهماشهڤانێن هێژا.<br />لێ مخابن ههر ئهوهتا بڵاگهكهمان به سهرو گوێلاكی به خوێن بینی و كهسیشی دههاوار نایهت.<br />بهش به حاڵی خۆم ئامادهم ههر به خۆم بڵێم و به خۆشم گوێی لێبگرم، ئهوهی پێیشی ناخۆشه ئهڤه ئهرز و ئهڤه ژی گهز.<br />هاوارێكی بهپهله بۆ ههموو ههڤاڵێن سۆزدهر، به پێی ئهلفابێت: ئازاد، ئیحسان، باخهوان، عهلی، ههڵۆ، ههموو ئهوانهش كه من هایدار نیم، فریای بڵاگهكهتان كهون ئهگینا نقومی دهریای له بن نههاتووی ئینتهرنێت دهبێ و تاوانی ئهنجامدانی كوشتنی دهیان وشهمان دهكهوێته ئهستۆ. بابه له دوو ههفته نیو سهعات تهرخان بكهن هیچی تر نا.<br />له كۆتاییشدا داوای بووردن له ههموتان دهكهم ئهگهر دڵتان به قسهكانم گهرددار بووبێ، دهزانم سهرتان زۆر قاڵه و ههر یهكێك كهوتۆته دهریای غهم و پێویستیهكانی خۆی. جهژنی نهورۆزیش پیرۆزی ههموان بێ.ههموو ساڵێك به خۆشی.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-111101549167548612?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Ibrahimhttp://www.blogger.com/profile/15827010671229488526noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1105873171963696222005-01-16T11:58:00.000+01:002005-01-16T11:59:31.963+01:00قهیرانی ئهلف و بێی كوردیههموومان دهزانین نوسین له خۆیدا ئامانج نیه، بهڵكو ئامرازێكه بۆ تهعبیر له خۆو له ههموو ئهو پرسانهش بكرێت كه مرۆڤ بۆ ههمواركردن و ڕێكخستنی ژیان به پێویستی دهزانێت. شێوه نوسینیش به ههمان شێوه ئامرازێكه بۆ ڕهسمكردنی ئهو تهعبیركردنهی كه مرۆڤ پێویستیهتی. ئهگهر لهو ڕوانگهوه بیر له پرسێكی ئاوا ئاڵۆز بكهینهوه ئهو ساته ململانێ له نێوان ههردو بهرهی شێوه نوسینی لاتینی و عهرهبی دوڕیانێكی تر وهردهگرێ، ئهو ساته ناچار دهبن به شێوهیهكی بابهتی قسه لهو مهسهلهیه بكهن. پێم وایه وهكو كاك ئیحسان دهڵێ به ئایدیۆلۆژی كردنی ئهو پرسه زیاتر زهڕ به دۆزینهوهی چارهسهر دهگهیهنێ، ئهوه پرسێكی چارهنووسسازه بۆ خهڵكی كورد، وا پێ دهچێ كهم نهتهوه ههن پرسێكی ئاوا گرێكوێر و ئاڵۆزیان ههبێ بۆ تهعبیر له خۆ كردن، تا ئێستا كێشهی گهورهتر ههن مانهوهیان به ههڵواسراوی مانهوهی كۆسپن لهبهر دهم چارهسهركردنی پرسی یهكێتی زمان و شێوهی نوسینیش. یهكێك لهو كێشه گهورانهش له خودی مرۆڤی كورد دایه، من وای دهبینم تا ئهمڕۆش دهزگا سیاسی و ڕۆشنبیریه كوردیهكان و تهنانهت تاكی كوردیش له حاڵهتێكی شێزۆفرینیادا دهژیێ، چونكه هێشتا بهتهواوهتی بڕیاری نهداوه چی دهوێت، دید و تێڕوانینهكان بۆ داهاتو و شێوه ژیانی گونجاو بۆ پهوهندی نێوان ئهوان و گهلانی سهردهست هێشتا له پهتپهتێن و بگرهو بكێشدا تێپهڕ نهبووه. پرسهكانی تریش به ههمان شێوه به ههڵواسراوی دهمێننهوه. لهوانهشه ئهو ههڵواسینانه پهیوهندی به خودی پێكهاتهی مرۆڤی كوردهوه ههبێ، ئهو باسهش زۆر ههڵدهگرێ و تا ئێستا كهسێك به جیددی خۆی لێ نهداوه، ئهوهش كه شتێكی لهو بارهوه نوسیوه به ههمان شێوهی پرسی زمان و نوسین له بازنهكانی ئایدیۆلۆژیا دهربازیان نهبووه، ماوهیهك بهر له ئێستا برادهرێك به ناوی بهدران ئهحمهد له ڕۆژنامهی میدیا داكۆكی لهسهر پیتی لاتینی كردبوو، دوای ئهویش له دوا ژمارهی ههمان ڕۆژنامه كاك سوداد ڕهحمان به ههمان گوڕو تین بهرپهرچی ئهو داخوازیانهی داوهتهوه كه بهدران داوای كردوون، ههردوكیشیان له دهروازهیهیهكی زانست و شارهزا بهو پرسه ههنگاویان نههاوێشتووه بێجگه له بارگراوندێكی ئایدیۆلۆژی یا سیاسی یا كولتوری. گومان لهوه دانیه پێویستمان به یهك شێوه نوسین ههیه. پێشتریش ههر له ڕۆژنامهی میدیا بابهتێكم لهو بارهوه بڵاوكردۆتهوه، پێم وابێ گرنگی یهك شێوه نوسین چی له یهكێتی زمان كهمتر نیه، كه ئاسانتریشه له پرسی زمان. بۆیه كاركردن بۆ چارهسهری ئهو پرسه له خۆبوردن و ماندوبوون و پشتیوانی ماددی و سیاسی پێویسته، بێجگه لهوهی كه ئهركی سهر شانی دهزگا ڕۆشنبیری و زانستی و پهروهردهییهكانه. <div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-110587317196369622?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Ibrahimhttp://www.blogger.com/profile/15827010671229488526noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1105867456603771112005-01-16T10:21:00.000+01:002005-01-16T11:39:04.323+01:00به کام ئهلفوبێ بنووسین؟وادیاره ئهم رۆژانه بازاڕی باس ووتوێژ سهبارهت به نووسینی کوردی گهرمه. کۆڕ و کۆمهڵه رۆشنبیریهکان و ههروا مێدیای کوردیش باس له ههوڵی شێوازێکی نووسینی کوردی یهکگرتوو دهکهن.
<br />ئهوهی توانیومه تا ئێستا لهم باس و وتووێژانهی ههڵێنجم ئهوهیه که هێشتا کاتی هاتنه ئارای زمانێکی یهکگرتووی کوردی نههاتووه. سنوورهکان هێشتا لهوه ئهستورترن و کۆسپهکانیش سهختتر. بهڵام دیاره ئێستا ههست به پێویستی و توانای یهکخستنی شێوهی نووسینی کوردی دهکرێت.
<br />باسی ئهوهی که واباشتره کوردان به ئهلفبێی لاتینی یان ئهوهی که پێی دهگوترێت عهرهبی بنووسن، باسێکی کۆنه، بهڵام وادیاره هیچ کاتێک وهک ئێستا گهرم نهبووه. ئهمهش زیاتر بۆ ئهو ئازادیهی کوردستانی عێراق دهگهڕێتهوه.
<br />سهردهمانێک بوو منیش لایهنگرێکی سهرسهختی شێوهنووسینی لاتینی بووم. بهڵام واههستدهکهم ههم ئهوانهی بانگهشهی ئهمه دهکهن و ههم ئهوانهش که دهرچوون له نووسین به پیتی عهرهبی به جۆره کوفرێک لهقهڵهمدهدهن، بیروبۆچوونهکانیان زیاتر ئایدیۆلۆژین و تا ئێستا هیچ لێکۆڵینهوه و توێژینهوهیهکی زانستی لهم بارهیهوه ئهنجام نهدراوه، که له بهر رۆشناییدا بڕیاری ههڵبژاردنێکی لهبار بدرێت.
<br />بهڕاستیش کێ ئهم کاره بکات، ئهگهر لێوهشاوهترین دهزگای پهیوهندار بهم مهسهلانهوه کۆڕی زنیاری کورد/کوردستان بێت، ئهوا دهبێ ماوهیهکی درێژی دیکهش ههر چاو لهڕێ بین. دیاره که دهزگایهکی ئاوا ناوی کۆڕی "زانیاری" یه و نهوهک کۆڕی "زانستی"، وهڵامی بهشێکی پرسیار و چاوهڕوانیهکانمان دراوهتهوه!<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-110586745660377111?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Ihsanhttp://www.blogger.com/profile/16021791969392643641noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1105344517067115742005-01-10T10:08:00.000+01:002005-01-10T09:08:37.066+01:00دوای سێ مانگکه سێ مانگێک لهمهوبهر بڕیاری دانانی ئهم بڵاگهمدا، زیاتر مهبهستم ئهوه بوو، که به هاوکاری چهند کهسێکی دهرهوه و ناوهوهی کوردستان، بڵاگێک ئاوهدانکهمهوه، که بتوانین یاداشت و بیرهوهری رۆژانهی ئهندامان، سهرنج و تێبینیهکانمان سهبارهت به رووداو و پێشهاتهکان و ههروا سهبارهت به کتێب و بابهتی بڵاوکراوهش، خستنهڕووی پرسیاری تایبهت بهمهبهستی هاوکاریکردن له دۆزینهوهی وهڵام و سهرچاوهی پهیوهندار، راگهیاندنی ههواڵی رۆشنبیری و زانستی و گهلێک شتی دیکهی لهمجۆرهی تێدا بڵاوکهینهوه. پێموایه ئهمه لهخۆیدا بیرێکی نادرووست و نهزۆک نییه، چونکه ئهوانهی بڕیاربوو بهشداریبکهن، دانیشتووی چهند وڵاتێکی ئهوروپی و کوردستانن و بهوپێیهش لهدهوروبهری جیاجیادا دهژین، ئهمهش وادهکات که پهیام و نووسینهکان چهندڕهنگییهکی تایبهتیان پێوه دیاربێت.
<br />دیاره بۆ هێندێکمان بڵاگهکه زیاتر جێگهی موناقهشه و وتووێژه، که ئهمهش ئهگهر لهسهر بنهمای زانستی ئهنجامبدرێت به کارێکی زۆر سوودبهخش دهزانم، بهڵام بۆ ئهم مهبهسته سازکردنی شوێنێکی دیکهی له شێوهی فۆروم زۆر لهبارتره، که له پلانهکهی هزری مندا ئهمهیان له ههنگاوێکی دیکهی دوای سهرگرتنی پڕۆژهی بڵاگهکه دههات.
<br />ئهوا سێ مانگ گوزهران و بهداخهوه له زۆرێک لهوانهی ناونووسکراون یان بڕیاربوو که بهشداریبکهن هیچ ههواڵێک نییه، بهتایبهتیش لهوانهی دانیشتووی ناوهوهی کوردستان، چونکه به بڕوای من ئهوان دهتوانن رهههندێکی دیکه به پڕۆژهکه ببهخشن و لهم رێگهیهوه دهتوانین ئێره و ئهوێ له ئاواییهکدا کۆکهینهوه.
<br />پێموانییه سێ مانگ کاتێکی هێنده زۆر بێت و بتوانین له بهر رۆشنایی ئهم تهمهنه کورته بڕیاری سهرکهوتن یان شکستی پڕۆژهکه بدهین، بهڵام ههروهک له پهیامی یهکهمدا نووسیومه و لێرهشدا دووبارهی دهکهمهوه، سهرکهوتن یان پووچبوونهوهی ئهم پڕۆژهیه پابهنده به ئاستی بهشداریهکانی ئهندامانی ئێستا و داهاتوو و ههروا سهرنج و تێبینی میوانانی ئازیزیش.
<br />ئیدی ههر شاد بن.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-110534451706711574?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Ihsanhttp://www.blogger.com/profile/16021791969392643641noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1104507837857637942004-12-31T16:43:00.000+01:002005-01-01T17:06:35.026+01:00وهڵامێک بۆ کاک مهلازادهکاک مهلازاده سلاوێکی گهرم.
<br />منیش ههودهنگم له گهلت که زانست دهبێت بۆخزمهتی مرۆڤ بێت. لهسهر ئهوه قسهم نیه. دهستتخۆشبێت. بۆچوونهکهتم بهدله. بهڵام لێرهدا پرسیارهکه بریتینیه له پهیوهندی نێوان زانستو مرۆڤ تاوهکو قسهی لێبکهین. پرسیارهکه ئهوهبوو: ئایا ئێمه لهسهردهمی کۆمهلگهی فرهکولتوردا دهژین? من گوتم نا لاسهردهمی مرۆڤی کۆدا دهژین وه پێناسهی مرۆڤی کۆشمکرد. تۆ دهفهرموویت: دهرهنجامی ئهم مرۆڤی کۆیه لهسهر کۆمهڵگهی کوردی چیه? وادیاره ئهوه زۆر گرنگیهکی تایبهتی ههیه لای ئێوه،وه ئهو گرنگیهش کارێکی تهواو شهرعیه. بهڵام من وهک مهنههج (بۆ خۆم) به بێ لێکۆڵینهوهی مهیدانی و گهرانهوهی رادیکاڵانه بۆ مایدان ههموو قسهکردنێ لهسهر دهرنجامهکانی (تاکی کۆ) له سهر کۆمهڵگهی کوردی رهتدهکهمهوهو به بێ هودهی دهزانم ، چونکه بهتهنها لێکۆڵینهوهی مهیدانی دهتوانێت ئهوکاراییانهمان بۆ دهست نیشان بکات. وه تۆ باش دهزانیت که ئهوکارهش له کاتی ئێستادا به ئێمه مانان ناکرێت. کێ له ئێمه دهتوانێت بگهرێتهوه بۆ کوردوستان و بۆ ماوهی دوساڵ لێکۆڵینهوهی مهیدانی بکاتو به تکنیکهکانی (تێبینی)و(چاوپێکهوتن)و (بهدواداچوون) دراسهیهکی زانستیانه بهرههمبێنێتو دواتر پێمان بڵێت (ئهوه کارایهکانی مرۆڤی کۆیه لهسهر کۆمهڵگهی کوردهواری)? کام سهنتهری لێکۆڵینهوهی کوردی ئامادهیه پرۆژیهکی ئاوا دهعم بکات? کام حوکومهتی کوردی ئامادهیه نیو ملیۆن دۆلار سهرفبکات بۆ دهعوهتکردنی بیستوپێنج (سوسیولوگو ئهنترۆپۆلۆگو پۆلێتۆلۆگو ئیتنۆلۆگو سایکۆلۆگو...) بۆ ئهوهی بیستوپێنج دراسهی زانستیانه بخهنه بهردهستی سیاسی و رۆشنبیرو خوێندکارو کاربهدهستو هتدوه بۆ ئهوهی پێمان بڵێن چی لهو کهمهڵگهدا رودهدات? کاک مهلازاده گیان، پرسیارهکهت زۆر گهورهو قورسه، به ئێمه مانان وهڵام نا درێتهوه.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-110450783785763794?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Baxawanhttp://www.blogger.com/profile/02269262933514072625noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1104276621918102862004-12-29T00:27:00.000+01:002004-12-29T00:30:21.916+01:00پرسێكی كۆنی نوێكاك باخهوان، تهواو تێدهگهم چ دهڵێی، پێشم وایه تهواو تێدهگهی چ دهڵێم.
<br />ههرگیز مهبهستم تێكهڵكردنی زاناو شۆڕشگێر نیه، ههروهكو زانست و كوردایهتیش نیه. بهڵام پێم وانیه تۆ و كهسیش نكوڵی لهوه بكات كه زانست دهبێ له خزمهتی مرۆڤ دابێ، یا به شێوهیهكی تر بڵێم، له ئاكامی ههموو ئهو بگرهو بێنهیهدا دهبێ زانست و دهرهاوێشتهكانیشی له خزمهتی ژیان دابن. به تایبهتیش كه مرۆڤه دهرك به ههموو ئهو پرسانهی ژیان دهكان، دهرك به بوونی زانستیش دهكات، یا ههر مرۆڤه كه زانست و فیكر بهرههم دێنێ. كهواته له ئاكامدا مرۆڤ مهبهسته. لهو وهڵامهشمدا مهبهستم ئهوهبووه كه دهبێ له ئاكامدا باس له دهرهنجامهكانی ئهو پرسه بكهین. ئێمه له زهمهنی مرۆڤی پلۆرالیته، یا له زهمهنی دوای مۆدێرنه دهمانهوێ به كوێ بگهین؟ كاریگهریهكانی دهرهاوێشتهو ئاكامهكانی ئهو زهمهنه چین لهسهر كۆمهڵگای ئێمه؟؟؟
<br />پێم وابێ مهبهستی خاڵه ئیحسانیش ههر ئهوه بوو. ئهی وانیه خاڵۆ ئیحسان؟
<br />كاك باخهوان من دهمهوێ سهر ڕاستی پرسهكان بكهین، واته بیانخهینه سهر هێڵی مهبهست، بۆ ئهوهی بزانین چ دهڵێین و بهرهو كوێ دهڕۆین. گومان لهوه دانیه كۆمهڵگای ئهمڕۆ و مرۆڤی ئهمڕۆش له ئاڵۆزیهكی لێواولێودا دهژیێن، بۆیه به گرنگیشی دهزانم ئهو بارودۆخه لهبهر یهك ههڵبوهشێنرێتهوه، بۆ ئهوهی هێڵه ڕهش و سپیهكان به ڕوونی ببینین، بۆ ئهوهش بزانین بهرهو كوێ دهڕۆین.
<br /><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-110427662191810286?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Ibrahimhttp://www.blogger.com/profile/15827010671229488526noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1104243208899180382004-12-28T15:10:00.000+01:002004-12-28T20:51:51.350+01:00جیاوازی له نێوان زاناو شۆرشگێردا چیه کاک مهلازاده:
<br />ئهوهی كه تا ئهو ساتهش جێی پرسیاره بۆمن، حهز دهكهم وهڵامم بدرێتهوه ئهوهیه، ئهیا له مهترهح كردنی ئهو جهدهلیهتهی مرۆڤی دوای مۆدێرنه چ بناغهیهك بۆ كۆمهڵگای كوردی دروست دهكات؟"
<br />
<br />کاک مهلازاده:
<br />" ئهوهی به لای منهوه گرنگه ئامانج بهخشینه له وروژاندنی ههموو جۆره باسێك، ئێمه وابهستهی وڵاتێك و كێشهیهكی گهورهین، ئهگهر به لای یهكێكیشهوه گرنگ نهبێ ئهوا ناتوانێ خۆی لێ گێل بكات، ناتوانێ خۆی له كاریگهری و دهرهنجامهكانی بدزێتهوه. بۆیه هۆكار و مۆتیڤهكانی وروژاندنی ههر بابهتێك به لای منهوه پێویسته سهر بكێشێ بۆ ئهو كێشه ئاڵۆزانهی كۆمهڵگای ئێمه و دهسنیشانكردنی نهخۆشی و كاركردن لهسهر خوێندنهوهی واقیعی ئهوێ و چارهسهرهكان."
<br />
<br />پرسیار:
<br />
<br />کاک مهلازاده، به بۆچوونی تۆ جیاوازی له نێوان کوردایهتی و زانستدا چیه؟ جیاوازی له نێوان زاناو شۆرشگێردا چیه؟<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-110424320889918038?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Baxawanhttp://www.blogger.com/profile/02269262933514072625noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1104193748739060692004-12-28T01:27:00.000+01:002004-12-28T01:29:08.740+01:00دیسان درێژهپێدانی باسهكهدهمهوێ قسهكهی كاك ئیحسان كه له (درێژهی باسدا) باسی كردووه به شێوهیهكی ساده تر دوباره بكهمهوه. لهگهڵ خۆ لهقهرهدانی پرسی مرۆڤی پلۆرال به شێوهیهكی كورت.
<br />ئهوهی به لای منهوه گرنگه ئامانج بهخشینه له وروژاندنی ههموو جۆره باسێك، ئێمه وابهستهی وڵاتێك و كێشهیهكی گهورهین، ئهگهر به لای یهكێكیشهوه گرنگ نهبێ ئهوا ناتوانێ خۆی لێ گێل بكات، ناتوانێ خۆی له كاریگهری و دهرهنجامهكانی بدزێتهوه. بۆیه هۆكار و مۆتیڤهكانی وروژاندنی ههر بابهتێك به لای منهوه پێویسته سهر بكێشێ بۆ ئهو كێشه ئاڵۆزانهی كۆمهڵگای ئێمه و دهسنیشانكردنی نهخۆشی و كاركردن لهسهر خوێندنهوهی واقیعی ئهوێ و چارهسهرهكان.
<br />پێم وایه خزان و غلۆربوونهوه بۆ ناو جهدهلێكی بێ ئامانج، دووچاری جۆرێك له عهبهسیهتمان دهكات كه دواتر بۆ خۆشمان نهزانین چیمان گهرهكه. مرۆڤی پۆست مۆدێرنه ههڵگری كۆمهڵێك ئامادهباشیه، له ناو خۆیدا دابهش دهبێ بۆ ههزاران مرۆڤی جیاواز، له ههر سات و كاتێك به شێوهیهك و به پێی ئامادهباشیێك خۆی پیشاندهدا، ئهو مرۆڤه وهكو مرۆڤی مۆدێرنه مونسهجیم و گونجاو نیه لهگهڵ خۆی. دوای ئهوه مهبهست لهو خوێندنهوهیه چیه، چ دهرهنجامێك بۆ مرۆڤێكی كڵۆڵی تێههڵدراو، بۆ نیشتمانێكی دابهشی زیاتر له وههم چوو چ زیاد دهكات؟
<br />ئایا ئهو جۆره خوێندنهوهیه دهیهوێ پێمان بڵێ: متمانه بهكهس مهكهن چونكه مرۆڤی پۆست مۆدێرن تهنها ڕوێكی نیه، ئهو مرۆڤێكه لای ئێمه به شێوهیهك دهردهكهوێ، دواتر له شوێنێكی تر له زهمهنێكی تر به شێوهیهكی تر؟ ههڵبهت به پێی ئهو خوێندنهوهیه ئهو مرۆڤه مرۆڤێكی ڕاستهقینهیهو درۆ ناكا، واته نیفاق ناكا، بهڵكو له ناو ههناوی خۆی ئهو ئیستیعدادانهی تیادان بۆ ئهوهی له ههر كات و شوێنێكدا به شێوهی جیاواز دهربكهوێ، كهواته ئهوانه ههڵگری عهقیدهی توقیهی شیعه نین، بهو مانایهی ههڵگرانی عهقیدهی توقیه مرڤی پۆست مۆدێرن نین، ئهگهر چی ئهو ڕهفتاره له ناخی شیعهیهكدا بووه به حهقیقهت، حهقیقهتێك كه تهمثیل ناكات كاتێ كه ڕاستی یهكهمی خۆی دهشارێتهوه، یا ئیلتیزامی به دینداری دهگۆڕێ بۆ شتێكی تر. به واتای مرۆڤێكی یهغان ئاسا (یهغان، كاك باخهوان له یهكهم وروژاندنی ئهو بابهته به كاری هێناوه، كه مانای دۆڵاب دهگهیهنێ و له دهڤهری سلێمانی بهكاردێ) كۆمهڵێك چهكمهزهی ههیهو كامهیانی بوێت ئهویان دهكاتهوه، بهڵام به ئامانجێكی دیاریكراو، ههروهكو پێم وانیه ئهو مرۆڤهی دوای مۆدێرنهش لهو بێ ئامانجیه به دوور بێ.
<br />به ههرحاڵ له ڕێی نوسینێكی هانا ئارێندت، ههوڵمدا بگهمه ئهمانج لهو بوونه، بهو مانایهی ئایا له دایك بوونی ئهو مرۆڤه ئامرازێكه بۆ گهیشتن به ئامانجێك، یا دهرهنجامی دیاردهی مۆدێرنێتهیه؟ یا دهرهنجامی ئهو ململانێ و سهرقاڵی و ڕاكردنهیه كه مۆدێرنێته هێنایه پێشهوه؟ لهو حاڵهتهشدا ئایا دهتوانین به ئاسوودهیی ئهوه بڵێین كه جیاوازیهكی گهوره نیه له نێوان ئهو دوو قۆناغه؟ ئهگهر بتوانین پۆست مۆدێرنه به قۆناغ بژمێرین، چونكه وا پێدهچێ كه پۆست مۆدێرنه زیاتر درێژبوونهوهی مۆدێرنه بێ له قالبی پێشكهوتووتردا، یا باشتر بڵێم له قالبی جیاوازتردا.
<br />هانا ئاڕێندت، كه فهیلهسوفێكی به ڕهگهز ئهلمانی جولهكهیه، پێی وایه "پلورالیته ههڵ و مهرجی مرۆڤ بوونه" ، دواجار ئهو قسه لهو مرۆڤه دهكات كه خۆی به جیاواز له كهسهكانی تر پیشان دهدات. ئهو لهسهر بونیادێكی ئهریستۆتالیسیانه قسه دهكات و دهڵێ: " ئهریستۆتالیس ئهو بوونه بێ وێنهییهی ههر مرۆڤێكی ناولێناوه لهدایكبوون. ههموو له دایك بوونێك واته سهرهتایێكی نوێ لهگهڵ مومكیناتی تازه و دهرفهت (كانس)ی تازه و هاوڕهگهزی تازه،
<br />مرۆڤێكی ناسراو له ناو مرۆڤهكانی تر، بۆیه پلورالیته وهكو ههڵومهرجی مرۆڤبوون زیاتره له مرۆڤێكی سروشتی بایۆلۆجی. پلورالیته هاتۆته پێشهوه وهكو زهرورهتێك بۆ ئهوهی ڕهفتار بكات، گفتوگۆ (كۆمۆنیكاتسی) بكات".
<br />ههروهها له درێژهی ههڵسهنگاندنهكانیدا ئهو جیاوازی دهكات له نێوان پلۆرالیتهو پلوریفۆرم ئهو پێی وایه، ههموو دروستكراوهكان پلوریفۆرمن، گژووگیا، ئاژهڵ، خۆیان به پلوریفۆرم دهخهنه ڕوو. بهڵام پلورالیتهی جۆری كهسهكان زیاتره له پلوریفۆرم بهتهنها. مرۆڤی پلورال له مرۆڤێكهوه تا مرۆڤێكی تر جیاوازه لهگهڵ ههموو ئهو مروۆڤانهی ڕابردوو ئێستاو ئهوانهش كه له داهاتوودا دروست دهبن. پێكهوهبوونی مرۆڤهكان لهیهك كاتدا زاتیهت و گرنگی بهیهكتردانیش (مهوزوعیهت) دهگهیێنێ. ئهو زاتیهته قوڵه بناغهی ئینتیمای بوونێكی بێ وێنهیه دهیهوێ لهگهڵ كهسهكاندا بژیێت و ئامادهبوونی خۆیشی بسهلمێنێ. ههموو كهسێك دهیهوێ بوونی خۆی بژیێت لهسهر بناغهی ههڵومهرجی ئینتیمای مرۆڤانهی خۆی، كه پلۆرالیتهیه. ئهگینا خۆناساندنی لهسهر شێوهی تر بێ سووده، چونكه ههر كاتێك ههموو كهس به یهكسانی تهماشایان بكرێ، ئهوا كهسێكی خاوهن ئیڕاده وهكو كهسێكی تاك ناناسرێ.
<br />ئهو كه قسه له تاك دهكات وهكو كۆ قسهی لێدهكات، بۆیه من پێم وایه ئهو ههنگاوه زیاتر به سهنترال كردنی تاكه، ئهوهتا دهڵێ: " كهسێك دهیهوێ لهناوهندی ئهوانی دی بێ. نهك لهسهر بناغهی دادوهریانهی كۆ بهڵكو لهسهر بناغهی پلورالیته. خۆ پپیشاندان له ناوهندی ئهوانی دی زۆر جیاوازه له ئامادهبوونی كۆ. پێكهوهبوونی مرۆڤهكان تهنها لهسهر بناغهی پلورالیتهی جۆری كهسهكان مومكینه. له حاڵهتی پلۆرالیتهدا شتێكی جیاواز له پلوریفۆرمیتاید تێدهگهین و دهرك دهكهین.
<br />كه دهڵێم هانا ئارێندت دهیهوێ مرۆڤ له سهنترالهوه بگوازێتهوه بۆ پۆست سهنترال بهو مانایهیه كه گۆڕانكاری گهوره له ڕهفتاری مرۆڤهكان له یهك بارو دۆخ و له ژێر ههمان ههڵ و مهرجیشدا هاتوونهته پێشهوه، بۆیه ئهو گۆڕانكاریانه له جیاوازیێكی لێواولێودان لهگهڵ عهدالهتی ئهو یاسایانهی كه دهبوایه شاهید بوان لهسهر ئهو كۆیهی كه بیریدهكردهوه بۆ ئهو مۆدێرنێته دهرونناسیهی كه به دوای خۆدۆزینهوهدا دهگهڕا. بۆیه له دوای ئهو گۆڕانكاریانه كهسی كۆ دهكات به سهنترالێكی تر لهوهی كه مۆدێرنێته به ناوی فهردانیهت هێناویهتی، دهیكات به سهنترالێك بۆی ههیه شوێنی كۆی پێشووی مۆدێرنێته بگرێتهوه.
<br />لێرهدا ئهوهندهی كه له هانا حاڵی بووم، مرۆڤی پلۆرال نهك ههر دهرهنجامێك نیه بهڵكو مۆدێرنێته نهگهیشتبووه ئهو قهناعهتهی كه مرۆڤ ههر بوونێكی بایۆلۆجی نیه، ئهوه پۆست مۆدێرنهیه پێناسهی تازه بۆ ئهو بوونه دهنووسێتهوه، له ئاكامدا بۆی ههیه مرۆڤ خاوهنی پێناسهی تریش بێ كه پۆست مۆدێرنهش هێشتا بۆی یهكلایی نهكرابێتهوه.
<br />ئهوهی كه تا ئهو ساتهش جێی پرسیاره بۆمن، حهز دهكهم وهڵامم بدرێتهوه ئهوهیه، ئهیا له مهترهح كردنی ئهو جهدهلیهتهی مرۆڤی دوای مۆدێرنه چ بناغهیهك بۆ كۆمهڵگای كوردی دروست دهكات؟
<br />من بهش به حاڵی خۆم پێموایه مهترسیێكی گهوره چاوهڕێی مرۆڤی كورد دهكات كه پێم وایه حاڵی حازر لهو مهترسیهدا شهپۆڵ دهدا، ئهویش تێپهڕ نهبوونی ئهو مرۆڤهیه بهو قۆناغه سروشتیانهی كه پێویستن بۆ گۆڕان، گۆڕان تهفرهیهك یا بازدانێك نیه له سات و كاتی ئێستادا و له دۆخێكی دیاریكراودا دروست بێ بۆ دۆخێكی تهواو جیاوازی تر له ههمان سات و كاتیش، به ههمان شێوهی پرسی دیموكراسیهت، كه بووه به خهونێك بۆ كۆمهڵگا ڕۆژههڵاتیهكان. ئهگهر بهراوردی ئهو گۆڕانانه بكهین كه له ئهوروپا دروست بوون چ زهمهنێك و چ وزهیهكی گهورهو عهقلانی ویستووه بۆ ڕۆشتن بهو گۆڕانانهدا. كه تاكێك تا ئێستا خاوهنی ئیدنتیتهیهكی ئاشكراو دیار نهبێ، تا ههنوكهش تینوی ئهو ئیدنتیتهیه بێ، چ جۆره جهنگێكی دهرونی له ناخی ئهو تاكهدا چاوهڕێی ههڵگیرسان دهكا كاتێك بهر لهوهی به قۆناغی نهتهوهبووندا تێپهڕ ببێ پۆست مۆدێرنه بێت و داوای ئهوهی لێبكات خۆی ببێت به سهنتهرێكی جیاوازیش لهو فهردانیهتهی كه مۆدێرنێته هێنای و هێشتاش بهو قۆناغهشدا گوزهری نهكردووه، داوای لێ دهكات ههموو ئهو قۆناغانه بهجێ بێڵێ و نهتهوه بوونیش بهجێ بێڵێ بۆ ئهوهی له قهوارهی گهورهتر ئهدای مرۆڤبوونی خۆی بكات، چونكه له ئاكامدا خۆی كۆیهكی گهورهیه.
<br />پرسیاری جیددی من ئهوهیه چارهنووسی مرۆڤی دهمبهستراو و چاوبهستراوی ئێمه له ڕووبهڕووبوونهوهی ئهو جهدهلیهتهدا چ دهبێ؟ دهبێ ئهو نهبێته مرۆڤی دوای پۆست مۆدێرنه كه ئهویش لهوانهیه شێت بوون بێ.
<br />بمبوورن ئهگهر شێت بوونی خۆم بۆ ئێره گواستبێتهوه.
<br />
<br /><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-110419374873906069?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Ibrahimhttp://www.blogger.com/profile/15827010671229488526noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1103887083114304262004-12-24T12:17:00.000+01:002004-12-24T15:55:26.046+01:00ئێستاوئێره( پێش سڵاو داوا له برادهران دهکهم له کاتی خوێندنهوهی ئهم دوو دێڕهدا حهزهر بکهن لهم وشانهی خوارهوه، چوونکه ههر یهکهیان بارکراوه له مانای زانستی و له بهکارهێنانه رۆتینیهکانیان دادۆشراون:
<br />دۆخ، ئێستاوئێره، مرۆڤی کۆ، سهرچاوهی بنهمادروستکار، ئهبیتیووس).
<br />برا زۆر بهرێزم کاک احسان،
<br />سهرهتا سهری ساڵی نوێ له ههموو برادهران پیرۆز دهکهم و ئومێددهکهم که سهرکهوتوبن له تاقیکردنهوهکانی نیوهی ساڵدا.
<br />بهراستی ئهوهی من دهمهوێت قسهی لێبکهم چهمکێکه بهناوی Praxéologique . پراکسێۆلۆژیک. بۆ ئهوهی جارێکیتر نهکهوینه داوی تێنهگهشتن له زاراوه بیانیهکان، ههوڵدهدهم ئهو چهمکه تهواو ڕووت بکهمهوهو جومگهبهجومگهی بکهم بهکوردی تا هیچ تهموومووژێک له سهر تێگهیشتنی نهمێنێت.
<br />ئهو چمکه له دوو شهی گرێک پێک هاتووه:
<br />Praxis واته کۆی ئهو چالاکیه مرۆییانهی که دهستکاری پهیوهندیه کۆمهڵایهتیهکان دهکات.
<br />Logos یش بریتیه له لۆگۆس که سهدان مانی ههیه و ئهوهی مهبهسته لێرهدا مانای (وتنه).
<br />ئهوه لهڕوی زمانهوانیهوه. پرسیارهکه لێرهدا ئهوهیه: ئێمه له زانسته کۆمهڵایهتیهکان چ کارێکمان بهم چهمکه ههیه ? وه زانسته کۆمهڵایهتیهکان ئهو چهمکهیان چۆن بارکردهووه له مانا?
<br />کهدهڵێم زانسته کۆمهڵایهتیهکان، مانای ئهوهنیه که ههموو زاناکان هاودهنگن لهسهر ئهوهی که له خوارهوه دهینووسم. به پێیچهوانهوه، ئهوهی برادهران لێردا نووسیان زۆر به جوانی ئهو ناههودنگیه دهردهخات.
<br />چهمکی Praxéologique بۆ داهێنهرانی (که یهکێکیان میشێل پیرۆنی) یهو ئێستا مامۆستایه له زانکۆی لیۆن و وانه لهسهر پۆست ئیتنۆمیتۆدۆلۆژی دهڵێتهوه، بریتیه له قسهکرندن له (کهسی کۆمهڵایهتی) وهک مرۆڤێک که توانای ئهوهی ههیه له نێو ههر (دۆخ) ێکی تایبهتدا زنجیرهیهک (سهرچاوهی بنهمادروسکار) بخاتهگهڕ به شێوهیهک که ڕێگای ئهوهی پێبدهن که بازبازێن بکات له (دۆخێکهوه بۆ دۆخێکیتر). دیاره ههر (دۆخ) ێک کولتورێکی تایبهت بهخۆی ههیهو بهسنوری (ههبوون)ی دۆخهکان کولتوریش ههیه. وه کهسی کۆمهڵایهتی، ههروهک چۆن بۆ پهیوهندیکردن به ئهنتهرنێتهوه پێویستی به کۆدێک ههیه، بهههمان شێوهش بۆ پهیوهندیکردن بهههر (دۆخ) ێکهوه پێویسته کۆدی تایهبهت بهو دۆخهی پێبێت.
<br />وه کاتێ قسه له (دۆخ) دهکهم ده بێت ڕوونبێ که قسه له شتێک دهکهم که پێی دهگوترێ ( ئێستاو ئێره)!!! بۆ من سنورهکانی دۆخ له ( ئێستاو ئێره)دا کۆتایان پێدێت، وه گهورهیو بههێزیو دهوڵهمهندی کهسی کۆمهڵایهتی لێرهدا دهردهکهوێت. چوونکه ئهو کهسه له ههر ( ئێستاو ئێره)یهکدا زاتێک پیشاندهدات که توانای ئهوهی ههبێت براواتهنێو گهمهکانی تهفاعولو مفاوهزاتهوه، چونکه له نێو دۆخدا ههمووشتهکان له رێگای تهفاعولو مفاوهزاتهوه بهرێدهکرێن، هیچشتێک ناکهوێته دهرهوهی تهفاعولو مفاوهزاتهوه. وه بۆ ئهوهی ئێمه بتوانین لهو کهسه کۆمهڵایهتیانه تێبگهین ناچاردهبین پهنا بهرینهبهر چهمکی (کهسی کۆ).
<br />(کهسی کۆ) ئهو مرۆڤه نیه که له لایهن کۆمهڵگهیهکهوه، گروپێکهوه، یان حیزبێکهوه پهروهردهکرابێت و فرێدرابێته نێو پانتایهکانهوه. نا، (کهسی کۆ) لێرهدا ئهو مرۆڤهیه که له نێو خۆیدا ههزاران (زاتی) کۆکردوهتهوهو لهههر (دۆخ) ێکدا زاتێ نیشاندهدات. لێرهوه ئیتر ئێمه کۆتایی به چیرۆکی مرۆڤ وهک کهسێکی مونسهجیمو یهکگرتوو له گهڵ خۆیداو وهک کهسێکی تاک دههێنین. مرۆڤ ئیتر (تاک) نیه، وهک چۆن یهکهیهکی پهروهردهکراوی کۆمهڵایهتی نیه. مرۆڤ ئیتر کهسێکی (کۆ)یه بهو مانایهی که باسم کرد. وه ئهم کۆنسێپته نوێیه ئیتر ئیفلیجی ئهو (ئهبیتیووس)ه دهردهخات که بۆردیۆ بهرگری لێدهکرد.
<br />ئومێد دهکهم توانیبێتم کهمێک گوفتوگۆ له گهڵ هاوڕێکانمدا کهمێک دهوڵهمندبکهم.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-110388708311430426?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Baxawanhttp://www.blogger.com/profile/02269262933514072625noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1103825664414371892004-12-23T19:12:00.000+01:002004-12-23T19:15:15.286+01:00درێژهی باسوادیاره کهس نهبوو شتێک لهسهر بۆچوونهکهی کاک باخهوان بنووسێت. بۆیه ناچارم روو له خۆی بکهم، بهڵکو ئهگهر کاتی ههبێت شتێکمان لهو بارهیهوه بۆ بنووسێت.
<br />کاک باخهوان تێتدهگهم دهڵێی چی، بهڵام نازانم دهتهوێ لهڕێی ئهم تێبینیهتهوه چیمان پێ بڵێی؟ دیاره رهوتی بهرهو پۆستمۆدێرنهچوون، پێکهاته دهروونی و مهیل و بۆچوونه کۆمهڵایهتیهکانی مرۆڤیشی گرتۆتهوه. بهڵام دواتر چی؟ مهبهستم ئهوهیه ئهم راستیه چ پهیامێکی له ههناوی خۆیدا ههڵگرتووه؟
<br /><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-110382566441437189?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Ihsanhttp://www.blogger.com/profile/16021791969392643641noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1103070676953050582004-12-15T01:30:00.000+01:002004-12-15T01:31:16.953+01:00جهنگهڵی كولتوورهكانكه مرۆڤ پێدهنێته ناو ئهو پانتاییه ئاڵۆزانهی وشهی مولتی (multi)یان دهكهوێته پێش، وهكو ئهوه وایه بكهوینه ناو بیشهڵانێكی پێكهاتوو له ههزاران جۆر دار و درهختی سهیروسهمهره. ئهدی ئهو وشانهی كه پۆست (post)یان دهكهوێته پێش خۆ ههر لهو باخچه ئاژهڵیه دهچێ كه ههموو ئاژهڵه دڕوندهكان بێ پهناو پهسار به ئازادی دهسوڕێنهوه، تۆش ترست لێ دهنیشێ و چاوهڕێی ئهو ساته دهكهی كه یهكێك لهو دڕوندانه پهلامارت بدات و تێكت بشكێنێ، كه بابهتهكهی كاك زهڵمیش دهخوێنینهوه ههر ئهو ههستهمان بۆ دروست دهبێ.
<br />دهستپێكی بابهتهكهی كاك ئیحسان سهبارهت به (كۆمهڵگای فرهكولتور خهونه یا خهیاڵ) مۆتیڤێك بوو بۆ ئهوهی ههندێك قوڵتر لهوهی كه پێشتر لێی حاڵی ببوم بچمه ناو ئهو بابهته. دواتر وهڵامی برادهران مۆتیڤی تر بوون بۆ ئهوهی بچم لاپهڕهی پۆستهكانیش ههڵدهمهوه و ئیتر كاتێكی باش بهو لاپهڕانه خهریك بم، كه پێم وایه بۆ ماوهیهكی چاكیش بهردهوام دهبێ.
<br />كه گوێ له مهدیا و مشتومڕ و بگرهوبێنهی ئهمڕۆی سیاسهت مهداران ڕادهگرین، دهبینین تازه خوانی یهك كۆمهڵكای وهكو یهك و پرسی فرهكولتوری و ئێمه و ئهوان و شوناس و كۆمهڵێك دهستهواژهی تری لهم جۆره دهكرێتهوه. كه بهسهر دهكهوین بۆ قاتهكانی سهرهوهی باڵاخانهكانی ئهنترۆپۆلۆخ و ئهو بیریارانهی كه لهو بابهتانه دهئاخڤن، لای زۆرێكیان دونیا بازاڕێكی تره و دیوهخانهكانیان زۆر جیاوازه لهوهی كه له ناو كۆڵان و بازاڕ و ڕێخراوه مهدهنیهكاندا ڕوودهدا.
<br />بهههرحاڵ مادام باسهكهمان تا ئهو ساتهش ههر كولتور و كاریگهریهكان و دهرهاوێشتهكانیهتی، پێم چاك بوو ههندێك پراكتیزانهتر دابهزمه ناو ئهو پرسیارو وهڵامانهی كه كاك ئیحسان و كاك باخهوان دهیانوڕوژێنن. ئهمجاره تۆزێك بهوردی لهسهر هزر و تێڕوانینهكانی ئهنترۆپۆلۆگێك دهدوێم و دواتریش ڕاوبۆچوونهكانم دهخهمه ڕوو.
<br />ئهنترۆپۆلۆگ و فهیلهسوفی ئینتهركولتورهكان ڤیم فان بینسبێرخن (Wim van Binsbergen) دهڵێ: هیچ كولتورێك بوونی نیه. كه چاوم بهو ڕسته ئاڵۆزه كهوت سهرنجی ڕاكێشام و كۆمهڵێك پرسیاری گهورهی لا دروست كردم. ههر بۆیهش ئهوم كرد به بونیادی بابهتهكه.
<br />ئهو دهڵێ: كولتور له مانای كۆتایی و فراوانی پێكهاتهی خۆیدا كه له ناخی ههر یهكێكهوه وهكو ئیدنتێتی تهواو خۆی ڕادهگهیێنێ یا خۆی پێناس دهكا، زۆر ئاسایی بوونی نیه.
<br />ئهو دهڵێ: گریمان من دهڵێم هۆڵهندیم، ههموو ئهوانهش كه هۆڵهندی نین، ئهوانهی كه كهلهم یان كهلهرم لهگهڵ ڤۆرست ناخۆن (مهبهست له ڤۆرست گۆشتی هاڕدراوی لێكدراوه لهگهڵ كۆمهڵێك بههارات، ئینجا دهیكهنه ناو كیسهی سۆری درێژو باریك، له هۆڵهندا زۆر باوه)، یا چێژی لێناكهن، جلوبهرگی سهیروسهمهر لهبهر دهكهن، زۆر جیاوازن لهگهڵ من... دهڵێم ئهو قسهیه له هیچ ڕوێكهوه ڕاست نیه، چونكه منیش هۆڵهندیهكی پاك ڕهگهز یا (ئۆریگینێل) نیم، چونكه من: تهماشای فلیمی ئهمریكی دهكهم، به ماشێنێكی یابانی هاتوچۆ دهكهم، قاتێكی ئیتاڵی دهپۆشم، ههروهها ئهو كهسانهی كه هامشۆیان دهكهم ههموویان هۆڵهندی نین، كهواته هۆڵهندی بوونم بهشێكی زۆر بچوكی پێوه ماوه، چونكه له ههندێ سات و كاتی دیاریكراو و بارودۆخی دیاریكراویشدا دووردهكهومهوهو دادهبڕێم، بهڵام له زۆربهی سات و كاتهكان و زۆربهی بارودۆخهكانم به تهواوهتی وهكو ڕهگهزێكی جیاواز خۆم نابینم و قسهم لهسهر ناكرێ. بهڵام ئهگهر قسه لهسهر ئیدنتێتهكهم بكهی ئهوا من مرۆڤێكم، پیاوم، توێژهرم، برام، باوكم، دراوسێم، یان ڕێبوارێكم دێم و تێپهڕدهبم. سهرهڕای ئهوهش ئهگهر بچیت له ڕهشهوه له دهرگای ههر هۆڵهندیهك بدهیت، دهربارهی دوو تا سێ وهچهی پێشخۆیان پرسیار له ڕهگهزیان بكهی، وهكو باپیر یان باپیره گهورهیان، دڵنیام له دهرهوهی هۆڵهندا خۆیان دهدۆزنهوه. بۆیه ئهم بیرۆكهی كولتوری ئێتنیهكان له كۆمهڵگایێكی فرهكولتووردا دهبێ ههركهس ئیدنتیتهی خۆی بپارێزی و لهگهڵی بژیێ تهواو بیرۆكهیهكی ناشیرینه و نادروسته.
<br />ئهو پێیوایه ئهو پرسه یهكێكه له بهرههمهكانی كۆنسێپتی ئهو سیاسهتهی كه له دواوهی كۆمهڵگایێكی فرهكولتوور دایه. بۆ كۆمهڵێك هۆكاری جیاواز، هۆكاری باشیش، ئهو دهستهواژهیه (كولتوور) چهكێكی ئازاد بوو لهدهست ئهو بهرههڵستكارانهی كه له سهردهمی كۆلۆنیالیدا له دژی ئهو به ئهوروپی كردنه ڕهگهزپهرستیهی كه بڕوای به یهكسانی و بهیهكهوهژیان نهبوو لهگهڵ بندهستهكانیدا.
<br />ئهگهر بشڵێین كولتورهكان جیاوازن بهڵام یهكسانن، ئهو پێی وایه: ههنگاوی دوهم ئهوهیه كه ههر ههڵگری كولتورێكی تایبهت دهیهوێ كولتورهكهی خۆی به ڕهها ببینێ. ئهها كاك ئیحسان دهڵێ: مهگهر مانای فرهکولتووری، لهپاڵیهکداژیان و پێکهوهههڵکردنیی کولتووره جۆراوجۆرهکان نییه، ئهگهروایه بۆ دهبێ من دهستبهرداری کولتووری خۆم بم و بچمه ناو دونیای ئهوانهوه؟. ئهو كاتهش به ڕای (Wim van Binsbergen) خهڵكهكان كاریان نامێنێ بێجگه له ههڵگرتنی كولتوری تایبهت و جیاوازیهكانیان.
<br />ڤیم فان بینسبێرخن نمونه به یۆرگ هایدهر دێنێتهوه، گریمانی ئهوه دێنێ ئهگهر بهاتبا و له ههڵبژاردنهكان سهركهوتبا، ئهوا گهورهترین كێشهی بۆ كۆمهڵگای ئهوروپی دهنایهوه، نازیهكانی به تهواوهتی دهژیاندهوه، ئهو چیرۆكه ئاڵۆزانهی كه دیرۆك بۆمان دهگێڕێتهوه له پاڵهوانیهتیه درۆزنهكانی ناسیۆنالیسته خۆپهرستهكان جارێكی تر وهكو فلیمی ترس خهوهكانیان دهزڕاندینهوه. ههربۆیهش شهری دوهمی جیهانی دێنێتهوه بیر و دهیكات به هۆیهك بۆ ئهوهی بڵێت: كولتورهكان درۆی گهورهن، بوونیان نیه.
<br />له ڕاستیدا چارهسهركردنی فرهكولتوری له دووتوێی كۆمهڵێك ڕاوبۆچوونی ههمهجۆر كێشهیهكی گهورهی ناوهتهوه نهك ههر بۆ دهوڵهتهكان و دهزگا مهدهنیه تایبهتمهندهكانی كۆمهڵگای ڕۆژئاوا، تهنانهت ئهنترۆپۆلۆگ و كۆمهڵێك پڕۆفیسۆری گهورهی زانكۆكانیش لهو بوارهوه تووشی كێشه بوون.
<br />زۆرێك لهوانه ئهو پرسیاره دهوڕوژێنن: كاتێك ئاگاداردهبین دراوسێیهكمان له ژنی خۆی دهدات. یا ناهێڵێ كچهكهی بچێ بۆ قوتابخانه. یا وهكودیلێك لهگهڵ كچهكهی ڕهفتار دهكات. لهو حاڵهتانهدا دهكرێ من ڕێز لهو ڕهفتارانه بگرم چونكه كولتوری ئهون؟
<br />لێرهدا پڕۆفیسۆر ویم فان دهرپلووخ (Van der Ploeg) به تهواوهتی بڕوای به لێكدانی (اصطدام) كولتورهكان ههیه. لهو پێودانگهشهوه ئهو مافه دهدات به دراوسێیهكهی بۆ ئهوهی ئهو ڕهفتاره له سنووری خۆیدا بوهستێنێ، با شێوهی كولتوریش لهخۆ بگرێ. چونكه ئهو بڕوای وایه ئهو ڕهفتاره ترسناكه لهسهر كۆمهڵگا. لێرهدا ڤیم فان بینسبێرخن دهرهنجامی ئهو دیدو بۆچوونه به ململانێ لێكدهداتهوه، دهڵێ: دهرهنجامی ئهو ڕهفتاره تهنها ململانێ دهگهیهنێ، ئهگهر تۆ كولتوری تر به تهواوهتی جیاواز ببینی. كهواته دهبێ چاوهڕێی لێكدانی (اصطدام) كولتورهكان بكهی. یان بانگ بۆ ئهو لێكدانه بكهیت، چونكه تۆ ڕاوبۆچوونت وایه ئهوی دی تهواو ئهوی دیه، تهواو جیاوازه له تۆ. ئهو ئهو شێوه بیركدنهوهیه به وههم لێكدهداتهوه. دهڵێ: ئهگهر تۆ بچیته لای و تێكهڵاوی لهگهڵدا بكهیت و ئاشنا بن به یهكتر، دهبینی زۆر شت وانیه كه تۆ لێی حاڵی بوویت، دهگهیته قهناعهت كه ئهوهی بڕوات پێههبووه تهواو وههم بووه. بۆیه لێرهدا لهسهر فان دهر پلوخ قسهدهكات و دهڵێ: من پێم وایه فان دهر پلووخیش ههر ئهوه مهبهستیهتی، كه له ئاكامدا ئهو لێكدانی كولتورانه سهر دهگرن بۆ یهك كولتوور، یا بۆ یهكگرتنی كولتورهكان. بهڵام ڤیم فان بینسبێرخن Wim van Binsbergen) دووباره دێتهوه جهخت لهسهر ئهوه دهكاتهوه كه ئهو جیاوازیانه تهنها ڕواڵهتن، كولتورهكان له ناوهرۆكدا جیاوازیان نیه. ههروهها دهڵێ: ڕاسته یهكێك خهڵكی وڵاتێكه و منیش وڵاتێكی تر، بهڵام خودی كولتورهكان لهسهر ئێمهی نهنوسیوه كه ئێمه لهیهك جیاواز بین، بهڵكو ئهوه پۆست كولتووره و (postculturel) ههڵبژاردنی كۆمهڵگایهكی فره كولتوره. لێرهدا فریای خۆی دهكهوێت و دوباره كێشهكه به ڕهدكردنهوهی بوونی كولتوورهكان كۆتایی پێدێنێ. بۆیه ئهو پێی وایه كولتورهكان هیچیان بوونیان نیه، چونكه ئێمهی مرۆڤ خاوهنی كولتورهكانین، ههر ئێمهی مرۆڤیش دهتوانین له دهرهنجامی بهیهكهوه ژیانێكی مرۆڤ دۆستانه جیاوازیهكان كهم بكهینهوهو كۆتاییان پێ بێنین.
<br />ئهو دێت بهشێوهیهكی پراكتیزه قسه دهكات و خهون به كۆڵانێك یا ئاوهدانیێكهوه دهبینێ كه ههموو جۆره ڕهگهزێكی تێدا نیشتهجێ بێت و خواردنی یهكتر بخۆن و شیرینی لهگهڵ یهكتر بگۆڕنهوه و ڕێز لهیهكتر بگرن، پێیوایه ئهو ساته بهرههمی دهرهنجامی هزرهكانی ئهومان بۆ ڕووندهبێتهوه.
<br />به ههر حاڵ پێم وایه ڤیم فان بینسبێرخن به تهواوهتی پۆست مۆدێرنه ڕهد دهكاتهوهو تهواوی تێڕوانینهكانی خۆی لهسهر تێڕوانینه مرۆڤدۆستیهكان بینا دهكات، ئهو مرۆڤدۆستیهشی له قوڵایی ئایینهوه بۆ گهڵاڵه بووه. چونكه ئهو بۆ ماوهیهكی زۆر له ئهفریقا ژیاوهو زۆربهی وڵاته ئهفریقیهكان گهڕاوه، ژیانی زۆری له كڵێساكانی ئهو وڵاتانه بهسهر بردووه، تهنانهت لهبهر سپی پێستیهتی له ساڵانی بهڕێوهچوونی ڕژێمی ئاپارتهاید دووچاری كێشهش هاتووه. بۆیه كه ڕهفتارێكی خراپ له ههر كۆمهڵگایێكدا له ژێر تایتلی كولتوور باو دهبێت و بهلای خهڵكیشهوه كردارێكی ڕهوایه، بهڕای من ئهو ڕهفتاره دهبێ جێگای لێكۆڵینهوهو چارهسهركردن بێ. چونكه له ئاكامدا زهمهنێك، كاریگهری دینێكی تایبهت كه ڕهههندهكانی بۆ سهدان ساڵ دهگهڕێتهوه سهدان ساڵ بهر له ئێمهی ئهمڕۆ، له زهمهنی ئهمڕۆ، له شوێنێكی تهواو جیاوازی ئهمڕۆش. بهڵام ئهوهی من لێرهدا دهیوڕوژێنم تا ئاستێك جیاوازه له ههڵوێستی فان دهر پلووخ.
<br />بۆیه دهمهوێ لێرهدا پرسیارێكی جیددی بكهم، حهزیش دهكهم برادهران به جیددی وهڵامم بدهنهوه. ههڵبهت حهز دهكهم بزانن كه كێشهی فره كولتوری و ململانێی كولتورهكان ههر كێشهی كۆمهڵگا ڕۆژئاواییهكان نیه، كێشهیهكی زیندووی ئهمڕۆی كۆمهڵگای ڕۆژههڵاتیشه به كوردستانیشهوه. مادام ئێمهش سهر به كۆمهڵگای كوردستانین و زۆربهی جارانیش به لامانهوه گرنگه لهسهر كێشهكانی ئهوێ قسه بكهین، وهڵامی دروست بۆ كێشهكانی ئهوێ بدۆزینهوه. بۆیه یهك نمونه به شارێ ههولێر دێنمهوه. چهند ڕۆژێك لهمهوبهر له شارۆچكهی عهنكاوه ئاههنگێكی قوتابیان دهبێ، بهر لهوهی ئاههنگهكه دهست پێبكات، ههرچی قوتابی مسوڵمان ههن وهدهریان دهنێن، ههروهها ناشهێڵن كهسی مسوڵمان لهدهرهوه بچێته ژوورهوه. تهنانهت تا ماوهیهكی نزیك باخچهكانی عهنكاوه له مسوڵمانهكان قهدهغه بوو. مهبهستم لهو نموونه تهنها پیشاندانه كه كێشهی كولتورهكان لای خۆشمان به زهقی ههیه.
<br />پرسیاری من لێرهدا ئهوهیه: بۆ دهبێ گهورهترین جیاوازی ههبێ له نێوان دوو دهڤهری لهتهنیشت یهك، ههولێرو عهنكاوه، كه كیلۆمهترێك لهیهكتر دوور نین؟ له ڕووی شێوهی بیناسازی، پاك و خاوێنی، ڕهفتاركردن، تادوایی كۆمهڵێك جیاوازی گهوره. تهنانهت من وای بۆ دهچم جیاوازیهكان هێنده گهورهن به ڕێژهی جیاوازی مزگهت و كڵێساكان.
<br />ئایا جیاوازیهكان تهنها دینین، یا باشتر بڵێم دین بنهماكانی كولتور دادهڕێژێ و كاریگهری لهسهر بیركردنهوه و تهنانهت شێوهی دهموچاو و جلوبهرگیش دروست دهكات؟ ئهگینا بۆ دهبێ دوو نهتهوهی یهك كۆمهڵگا یا زۆر جاران یهك نهتهوهی ههڵگری دوو ئایین ببنه خاوهنی دوو كولتووری جیاواز؟ ئهگهر وایه ئهی بۆ له كۆمهڵگای پۆست مۆدێرنهدا، كه كۆمهڵگایێكی سهكولاریسته ئهو جیاوازیانه جارێكی تر به توندی زهق دهبنهوه و دوو دراوسێی خاوهن دوو دینی جیاواز ناتوانن یهكتر قبووڵ بكهن؟
<br />لێرهدا دووباره دهگهڕێمهوه سهر تێڕوانینی ڤیم فان بینسبێرخن و دهڵێم ئهو پیاوه له ئهزموونی ژیانێكی درێژ و وهكو ئهنترۆپۆلۆگ قسه له وههمی كولتوورهكان دهكات، كۆمهڵگا پۆست مۆدێرنهكانیش دهمانبهنهوه ناو كێشهی ئهو ململانێیه. بۆیه به گرنگی دهزانم قسه له ماهیهتی كولتوور بكرێ. چونكه ئهگهر دهسهر نهچووبم دواوه و نێوان دێڕهكانی بابهتهكهی كاك زهڵمیش پرسێكه لهسهر ماهیهتی كولتوور و كاریگهری ئابووری لهسهر چارهنووسی كولتوورهكان.
<br /><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-110307067695305058?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Ibrahimhttp://www.blogger.com/profile/15827010671229488526noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1102853536971257142004-12-12T13:11:00.000+01:002004-12-12T13:26:01.663+01:00کاک احسان و هاورێیانکاک احسان،
<br />زۆر سوپاس بۆ تێبینیهکهت له سهر ئه ڕستهیهی کهبۆت نوسیوم، دروسته، منیش لهگهڵتام که تهواو له سنور چووهتهدهرهوه. بهڵام له بیرت نهچێت ئهوه پێم وایه سێ ساڵ لهمهوبهر نووسراوه، وه پێموایه تهواو ههوڵمداوه ئهو دیاردهیه بنبربکهمو له داههتوشدا ههوڵدهدهم تا ئهوهندهی دهرفهت رێگابدات کهمی بکهمهوه. وه بهراستیو جارێکیتریش سوپاستان دهکهمهوه لهسهر ئهوتێبینیانه؛ وه پێموایه لێرهوه دهتوانین یهکتری دهولهمندبکهین.
<br />بهڵام ئهوهی بۆمن جێگای پرسیاره بۆمن شتێکیتره: کهس پیتێک لهسهر قوڵایی ئهو بۆ چوونهی که دهرمبریوه نانووسێت!! من قسهم له مرۆڤی نا تاکی و نا کۆگهلی کرددووهو قوڵایی بۆ چوونهکه لهوێدایه! که چی برادهران منیان پێچایه نێو ههندێکشتی دیکهوه که پرسیاری من نین!! لێریدا من نوموونهیهکی (ئییتنۆمیتۆدۆلۆگهکانم) بیردهکهوێتهوه، ئهوان بۆ ئهوهی له یهکتێنهگهشتن دهربخهن نموونه بهم گووفتووگۆیه دههێننهوه:
<br />- کارۆلین سهیارهیهکی کریوه.
<br />- ماتیۆ گێزهردهخوات.
<br />لێرهوه تێدهگهین بۆچی ئهم دوو مرۆڤه لهیهکتر تێناگهن!<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-110285353697125714?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Baxawanhttp://www.blogger.com/profile/02269262933514072625noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1102845134670584062004-12-12T10:51:00.000+01:002004-12-12T10:52:14.670+01:00بۆ کاک باخهوانکاک باخهوان سهلام،
<br />ببووره که دیسان دێمهوه وهڵام.
<br />پێموایه پرسی فرهکولتووری، ههر هیچ نهبێت له ئێستا و ئهمڕۆی وڵاتانی ئهوروپای رۆژئاوادا، تهنیا بابهتی مێدیاکان نییه. ئهم پرسه ساڵانێکه لهسهرخوانی سیاسهتمهدارانه و ماوهیهکی باشیش هزری خاوهنبیرانی بهخۆیهوه خهریککردبوو. ئێستاش که باسهکه ئاوا گهرمبۆتهوه، دهزانم مێدیاکان رۆلێکی بهرچاویان له بهبابهتکردنهوهیهوه ههیه، بهڵام دهبێ دانیش بهوهدا بنێین که بهشێکیشه لهو « جیهانی ژیانی رۆژانه»یهی که خۆت باستکردووه. دهزانم ئهوه مێدیاکانن، کوشتنی کهسێکی وهک ڤان گۆخ زهقدهکهنهوه و دهیان ههواڵی دیکهی کوشتن دهخهنه تهنهکهی خۆڵهکهیان. بهڵام دهبێ ئهوهشمان لهبیر نهچێت، که دیاره ئهمجۆره ههواڵانه زیاتر سهرنجی ئهو تاکانهی ناو دونیای ژیانی رۆژانهی ئێره رادهکێشن.
<br />لهوهش هاوڕات نیم که گوایه ئهم کۆمهڵگایانه لهههموو روویهکهوه کۆمهڵگای پاشمۆدێرنهن. من پێموایه ئهگهر ئێستا بیری پاشمۆدێرنه، هێلی سهرهکی دونیای رۆشنبیری ئهوروپی بێت، ئهوا ئهمه مانای ئهوه نییه، که بهههمان شێوه کۆمهڵگاکانیشی داگیرکردووه. پێموایه ئهو پلورالێزمه کولتووریهش که دهبێ بهرههمی ئهو بێت، هێشتا رهگی خۆی بهباشی دانهکوتیون.
<br />سهبارهت به شێواز و زمانی نووسینهکهشت، من مهبهستم تهنیا ئهو نووسینهی ئێرهت نییه، بهڵکو تێکڕای شێواز و زمانی نووسینهکهته. نهیشمگوتووه، که نابێ ئێمه وشه و چهمکی بیانی بهکاربێنین، بهڵکو کێشهکه کێشهی چهند و چۆنه؟ سهرنجێکی ئهم دوو رستهیهی خۆت بده و ئهو خوێنهرهی کوردستانیش بێنه بهرچاوی خۆت، که ههوڵدهدات بهیارمهتی ئهو فهرههنگه زانستیانهی لهبهردهستیدان، لهم رستانه و رستهی دیکهی هاوشێوهیان بگات.
<br />«ئانتاگۆنيسمی ململانێكان، بهنێو كۆنتراديسيۆن و ئيكسكلوزيۆنی دووتێرمی له يهك جودادا گوزهر ناكات».
<br />«سێكسێوالیتێی جهسته لهلایهن دهسهڵاتهوه، بهمێژوكردنی جهستهی ژن، پێداگۆژیزاسیۆنی سێكسی مناڵ، سۆسیالیزاسیۆنی توانا ڕێنیشاندهرهكانی داهێنان، پسیكاتخیزاسیۆنی ئارهزوهكان، ههمیشه یهك دهگرنهوه لهگهڵ تیكنیكی به رههم هێنانی مهعریفه و فۆرمێكی گشتی حهقیقهتدا»،<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-110284513467058406?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Ihsanhttp://www.blogger.com/profile/16021791969392643641noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1102811923816020162004-12-12T01:37:00.000+01:002004-12-12T08:23:56.923+01:00بۆ ئێمه له یهکتری تێناگهینبهرێزان،
<br />سهرهتا سڵاو رێزم بۆ ههمووتان. ئومێددهکهم سهرم نهیهشاندبن. له سهر تێبینیهکانتان ههندێک تێبینی دهنوسم:
<br />1. سهرهتا من پێموایه ههموو ئهوهی دهینویسین، راستو ههڵهی تیانیه. کهس رهست ناکات، کهسیش ههڵهناکات. من تهواو ڕێزم بۆ کاک زهڵمی ههیه که وشهی (کاک...بهههڵهداچووه) بهکاردههێنێت. پێموایه تازه ئیتر زانسته مرۆییهکان (سهردهمی دابهشکردن بهسهر ههڵهو ڕاستهدای) تێپهراندووه. له زانکۆ، ههفتانه دهیان بیری تهواو دژ بهیهک له ههموو بوارهکانی زانسته مرۆیهکاندا دهخوێنینو ههرگیز ئهو ڕسته ئهخلاقیه نابیستین(بهههڵهدا یان بهراسدا چووه). بۆیه من بهشبهحاڵی خۆم، ههموو ئهوهی دهینووسم جگه له بۆچوون بههیچیتری نازانم وه پێم وایه ئهو چرکهیهی که پێدهنێمه نێو ئهخلاقی راستو ههڵهوه ئیتر قسه له فیکر ناکهم .
<br />2. وشهی فهرهنسیم زۆر بهکارهێناوه!! باوهربکهن تهنها یهک وشهی فهرهنسیم بهکار نههێناوه. ئهوانه وشه نین، بهڵکو چهمکن، ئهو چهمکانهش نهکراون بهکوردی، وهمن بهراستی ترسێکی تهواوم ههیه له وهرگێرانیانو پێموایه داتاشینی وشهی کوردی ههندێک جار ئهو چهمکانه له واتاکانیان خاڵیدهکاتهوه. لهگهڵ ئهوهشدا ههوڵدهدهم تادهتوانم خۆم له بهکارهێنانیان بپارێزم.
<br />3. من پێم وایه، لهیهکتر تێگهشتن (ههمیشه پهیوهندی بهزمانهوه نیه)، رۆژانه له زانکۆ، دهیان خوێندکاری فهرهنسی دهبینم، کهدهکهوینه گوفوگۆ لهسهر چهمکهکانی زانسته کۆمهڵایهتیهکان، زۆر جار توانی تێگهشتنیان نیه، ئهوه له کاتێکدایه که بهزمانهکهی ئهوان دهخوێنین. لێرهدا گرفت زمان نیه، بهڵکو گرفت ئاشنا بوونه له گهڵ ئهو چهمکانهدا. بۆ نموونه: بۆ چی رۆشنبیری کورد جگهله ههندێک زاراوهی سواوی فهلسهفی وهک بوون و نهبوون و نازانم ههندێک شتی تهجریدی زیاتر نادرکێنێت؟ من پێم وایه وهڵامی ئهم پرسیاره چهند ئاستێکی ههیه، یهکێک لهو ئاستانه بریتیه له وهی که دورین لهو ههموو ئهو داهێنانانهی که له بواری زانسته مرۆییهکاندا هاتووهتهدی، دورین لهو ههمو خوێندنهوانهی که مێژووی زانستهکانیان بهچۆکدا هێناوه؛ بۆیه تائێستاش تهنها چهند خوێندنهوهیهکی کلاسیکیمان بۆ ئهو زانستانه ههیه.
<br />4. کاک احسان: بابهتهکه ههنووکهیه چوونکه میدیا کردویانه بهبابهتی رۆژ (ها، به پێی بۆچوونی من)، وه ترسناکه چونکه له واقیعی (ئێستا و ئێره) دورمان دهخاتهوه! نازانم ڕوونه یان نا؟
<br />5. ئێستاش به کوردیهکی سادهو ساکارو له چهند دێرێکدا بۆچوونهکانم کۆدهکهمهوه: من پێم وایه ئهم سهردهمی ئێمه سهردهمی کۆتایی ئهوشتهیه که تازهگهری ناوینا (کۆمهڵگه) و (تاک) و (چین) و (نهتهوه) و(شووناس) و....، ئێستاو ئێرهی ئێمه، ئێستاو ئێرهی مرۆڤێکه به ههزاران خودهوه، وه ئهو خودانهش به هیچشێوهیهک مهرجنیه تهبابن لهگهڵ یهکتریدا. بهپێچهوانهوه، ڕهنگه له ناکۆکی بهردهوامدابن. وه ئێستا من پێم وایه پرسیاری ههره سهرهکی پرساره لهم مرۆڤه نوێیهی سهردهمی پاش تازهگهری. وه ئهو ڕێگایهش کهمن بهدرووستی دهزانم بۆ لێکۆڵینهوهو تێگهیشتنو شیتهڵکردن (بهتهنها) کونجوری کتێبهکان نیه، بهڵکو ئهو روبهرهیه که بهشێک له کۆمهڵناسهکان ناویدهنێن (ژیانی ههموو ڕۆژێک)!
<br />6. ههرچهند له ئێستادا تابینهقاقام سهرگهرمی خۆ ئامادهکردنم بۆ تاقیکردنهوهکانی نیوهی ساڵ و تهواو بێکاتم، لهگهڵ ئهوهشدا به پێویستم زانی ئهم دوو وشهیه بهکوردیهکی تهواو بنوسم، به ئومێدی ئهوهی خوا له زمانی ههولێریهکان بمان پارێزێت. (ها، ئهوه ههر بۆ سوعبهته: ئهرێ بهیارمهتیتان سوعبهت کوردیه؟ یان دهبێت ئهویش بکهم بهکوردی؟).
<br />7. کاک زهڵمی هیچ ههواڵێکی تۆم لا نیه.
<br /><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-110281192381602016?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Baxawanhttp://www.blogger.com/profile/02269262933514072625noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1102727276525799842004-12-11T00:31:00.000+01:002004-12-11T02:36:55.670+01:00كۆمپانیا فره ڕهگهزهكان یا كۆمهڵگه فره كولتورهكان؟ههرچهنده من درهنگ دهسم دایه بابهتهكه بهلآم ههرچهند بیرو بۆچونێكی خۆمی لهمهڕ دهخهمهڕوبهئومێدی دهوڵهمهندكردنی. زۆر ئهستهمه دونیایی ئیمڕۆ بخوێنینهوه بێ لهبهرچاوگرتنی رهههندی ئابوریی و وردتر بازرگانی ههروهها كاریگهریان له سهر رووداوو پێشهاتهكان. ئایا ئهوه جۆرج بۆشه بڕیاری جهنگ دهدات یا خود كۆمپانیاكانی بهرههمهێناننی چهك وتهقهمهنی ؟ به دهیان دهكۆمینت دهریان خست چ جهنگی كهنداوی دووهم چ جهنگی دژه تیرۆر ماسمیدیاكان بهبهكارهێنانیان لهڵایهن كۆمپانیاكانهوه جهنگهكهیان نایهوه نهك لهڵایهن ئهو بڕیاره سیناریۆئامێزو ترسنۆكه ی بۆشه وه،یا لهبهر گهڵانی عێراق و ئۆپزیسۆنه گهندهڵه كهیهوه. پاشان ئایا ئهوه ماكدۆناڵدوگاپ ومایكرۆسۆفت وكینگ بهرگهوڤۆدافۆن ونۆكیاو مارشاڵه كلتوری جل وبهرگ وشێوازی خواردن بهرههمدێنن یا خود بابای جوو مهسیحی و ئیسڵام و بوزی مانۆرهتی رهش وسپی و باكوری باشوری ؟ زۆر به دڵنیاییهوه ههنوكه بازاڕ قهڵهمڕهوی جیهان دهكات ولآتی ئێمه تائێستهش گرفتی گهورهی هه یهلهگهل پێداوستیه بنهڕهتییهكانی ژیان كهچی كهم ڵاو مان ههیه مۆبایللی نهبێت كهم گوندمان هه یه سهتهڵایتی نهبێت ئهمه ئهو گاپه گهورهو بۆشاییه فراوانه دیار دهخات لهنێوان مژدهی سیاسیهكان و تهماحی كۆمپانیاكان. له وتاریكمدا زۆر بهوردی و درێژی لهم بابهته دواوم له گۆڤاری ههژان ژ 2 ساڵی 1999به نێوی (قهیرانی گوتاری هیومانیستی) ئهوهی پهیوهندی بهم باسهی ئێستاو كۆمهڵگهی موڵتی كولتورییه ئهوهیه كه ڵای من بازاڕه دیوارهكان دهشكێنێت و ئهگهری پێكهوه ژیانی خۆویستانه یا بهسهردا سهپاندن دروست دهكات. ههر خودی ناولێنانی یهكهمین ههنگاوی عهولهمه كهله كۆمپانیا فره رهگهزكان خۆی بینییهوه گهواهی دهره. ئهوهی كهكاك ئیحسان دهیڵێت سهبارهت بهكۆچبهران وداڵدهدهران له باره كۆمهلآیهتیكهیهوه وایه دهكرێت پرسیاری ههر كۆمهڵناسێك بێت ، بهلآم بهڕای من هاوكێشهكه لهوه گهورهتر بووه كه قهتیس بكرێت له نێوان میوان و خانهخوێدا، پاشان بهڵامهوه نا روون بوو كاك ئیحسان به گرژییهكهوه پرسیاری ئهوهدهخاته روو به ڵایهوه سهخته ئهم كه وهك وتهبێژی كۆمهڵگه ئسڵامیهكان دهئاخافێ بۆچی ههر دهبێت ههر ئهخزبكات نهك عهتتا؟ چونكه ئهو ناوی نهبردوه مهبهستی چ كلتورێكه گهرنا مافی مرۆڤ و ئازادی و دیمۆكراسی ئهمانه بههای ئینسا نین و گهرنتی پێكهوه ژیان دهدهن نه ك توندو تیژی و تهعهسبی دینی وئتنیكی . هه روهها پێم سهیره كاك عادل چۆن كهوتوهته ههڵهێكی میتۆدی واوه چونكه ئهو زات وهك وجود وهك تاك تێكهڵ بهشت یا فكر كردوه( له ئفڵاتۆنه وه تا بۆردیۆ قسه له تاك دهكهن- كاك عادل)، چونكه لهمێژه فهلسهفه حهقلی وجودی جیاكردوهتهوهبهو مانایه ئیشكردنی فهلسهفهی كۆن ومۆدێرن تهنها قهتیس نهبوه له تاك و كۆ بهڵكو له وجودیان قسهی كردوه ئیدی وجود به گشت رهههندهكانییهوه، كاتێك دیكارت دێت به كۆجۆتیه بهناو بانگهكهی منی بیركهرهوه و منی وجودی یا لهیهك كه ئهمهش گهورهترین تاوان بوو دهرههق بهفهلسهفهكرا پاشتر یهكێكی وهك نیچه دێت و ههوڵی گهرانهوهی دهدات. لهبیریی فهلهسهفیدا چهمكی تهسامموح بهكار دهبرێت لهقهبوڵكردن و تهلهرانتدا،ئیدی تاك گرنگی و قورسایی خۆی ههیه له بیریی پۆست مۆدێرنهتهدا تاك له دهست نه چوه و كۆ جێگهی پێ لهق كردبێت به ڵكو میتۆدی خوێندنهوه گۆرا له گشتگیریهوه بۆ ههڵوهشاوهی وهك كارهكانی ژان بۆدریارد یا له تهفسیرهوه بۆ تهئویل وهك ڵای كارل پۆكهر و میرسیا ئیلیاد ، هه روها رهتكردنهوهی سهنترالیزم و روحی بالآ وهك ڵای هیگڵ كاری لهسهكرابووههروهها زۆربهی ئۆرنتالیستهكان له جهدهلی سهنتهرو پهراۆێز. كهواته ئهوهچهندین تاك نیه دێنه وهلآم بهڵكو مرۆڤی هاوچهرخه كه ئفلیجی دهستی شتهكانه كهبیری وجودی لهق كردوه به بهردهوام لهترسدایه له ژیان بهم ههمو داهێناننهوه ماندوه ژیان و ئیختیاری لێسهندراوهتهوه، به قهرز پێیدهفرۆشنهوه. ئهوه مرۆڤ نییه دهیهوێت چۆن بژیت بهڵكو دهژێنرێت بهوشێوازهی بیانهوێت ههروهها به ریكڵامهكان پێداویستی بۆ ده خولقێنن وه زۆر به سانایش دوژمنی بۆ دادهتاشن.
<br />
<br /><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-110272727652579984?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Zalmihttp://www.blogger.com/profile/02070821159508712728noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1102629739541701182004-12-09T23:01:00.000+01:002004-12-23T21:54:21.926+01:00تهنهحنوحی عهمدیئێمهی کورد ههژارین. ههژاریهکهشمان ههر له بوارێک و لایهنێکهوه نییه. یهکێک لهو بوارانهی که لهوانهیه نهوهک ههر ههژار، بهڵکو نهداریش بین تیایدا، زانست و بیری زانستییه.
<br />باس لهوهی که بۆ ئاوا نهدار و ههژارین، ههویرێکه ئاوی زۆری دهوێت. نه ئێره به جێگهی باسی ئهوه دهزانم و نه به تهنیاش دهرهقهتی دێم. لێرهدا مهبهستمه زیاتر له ئێستا و داهاتوو بدوێم.
<br />لهوانهیه ئهمڕۆ ئێمه له زۆربهی گهلانی دیکهی دونیا زیاتر پێویستیمان به زانست و فکری زانستی ههبێت، جا چ زانسته سروشتیهکان بن یان زانسته مرۆیی و کۆمهڵایهتیهکان. پێشموایه یهکێک له پێداویستهکانی ئهمه وهرگێڕان و ههوڵدانی نووسینه به کوردی لهو بوارانهدا. بهڵام بهداخهوه ئهمه کارێکی هێنده ئاسان نییه. زمانی کوردی تا ئێستا نهبووه به زمانی زانست و فیکر. ئێمه زمانێکمان ههیه ئهگهر له زۆر بواری دیکهدا دهوڵهمهندبێت، ئهوا بۆ دهربڕینی فیکر و مهعریفه، تا ئێستا زۆر لهبار و گونجاو نییه. وهلێ ئهمهش ئهوه ناگهیهنێت که تهسلیمبین و واز بێنین، دهبێ له کهمهوه دهستپێکهین و ورده ورده ههنگاو بنێین. بهڵام دهبێ زۆریش ئاگاداری ئهم ههنگاوه سهرهتاییانه بین، ئهمانه بناغهی بیر و هزری نهتهوهیهکن، که دوور نییه له داهاتوودا رۆلێکی گرنگ له کۆمهڵگهی مرۆییدا نهبینێت.
<br />با بێمه سهر ئهسڵی مهتڵهب.
<br />کاک ئیبراهیم باسێکی کورتی، زیاتر له شێوهی تێبینی، لهسهر شێوازی نووسینی کاک باخهوان نووسیوه. پێموایه پێشتریش له شوێنی دیکهدا باسی ئهوهمان کردووه، ئێستاش ئێره به شوێنێکی لهبار و ئهم دهرفهتهش به دهرفهتێکی گونجاو دهزانم بۆ ئهوهی باسهکه درێژه پێبدهیین و بهڵکو کهسانی دیکهش راو بۆچوونی خۆیان دهربڕن.
<br />دهزانم ئهگهر بمانهێ بنووسین و وهرگێڕین، ناچارین پهنا بۆ وشهی بیانی بهرین، جا چ عهرهبی و فارسی بن و چ ئینگلیزی و لاتینی و گریکی. خۆ خهڵکانی خاوهن زمانی دهوڵهمهندیش ههروا دهکهن. بهڵام ئهگهر ئێمه له لایهکهوه به هۆی مێژووی پڕ له دهردهسهری و چهوسانهوهمان، تۆزێک سڵ له وشهی زمانی داگیرکهرانمان دهکهینهوه (که دوور نییه تاکه قازانجیان بۆ ئێمه فێربوونی زمانهکانیان بووبێت)، ئهوا زۆرێک له نووسهرانی ئێمه زۆر لهوه زیاتر مهفتوونی بهکارهێنانی وشه و دهستهواژهی زمانه زیندوهکانی دیکهن. منیش پێموایه که ههم ناچارین و ههمیش ئاساییه، ئهو چهمک و زاراوانه بهکاربێنین که سنووری زمانهکهی خۆیان پهڕاندووه و وهک چهمک و زاراوهی نێونهتهوهیی دێنه بهرچاو. بهڵام دهبێ وریابین و کارهکه به سهقهتی ئهنجام نهدهین و باری خوێنهری کوردیش لهوهی که ههیه گرانتر نهکهین.
<br />خوێنهر و خوێندهواری کورد کهم تا زۆر ئاشنایهتیهکیان به زمانی ئینگلیزی ههیه، چونکه ئهوهی من ئاگادار بم، له فێرگهکانی ئێمه ههر ئینگلیزی وهک زمانی بیانی دهخوێندرێت. بهڵام ئهمهش نهبۆته رێگر له بهردهم هاتنی دهیان و ئهگهر نهڵێم سهدان وشه و چهمکی زمانهکانی دیکه بۆ ناو زمانی کوردی. لهوانهیه کورداندنی ئهم وشه و زاراوانه یهکێک لهو شێوازانه بێت که بۆ گهیشتن بهو ئامانجهی سهرهوهمان یارمهتێمان بدات.
<br />بهڵام ئهو شێوازهی کاک باخهوان له نووسینهکانیدا پهیڕهوی دهکات، تهواو پێچهوانهی ئهمهیه.
<br />زیدهڕهوهی له بهکارهێنانی وشه و زاراوهی بیانی خۆی له خۆیدا گرانترکردنی باری خوێنهره و ماندوکردنیهتی، به تایبهتیش ئهگهر وشه و زاراوهی هاومانامان له زمانهکانی دراوسێماندا ههبن. نازانم جیاوازی ئهمه لهگهڵ زمانی ئهو مهلایهدا چییه، که لهوهڵامی پرسیاری لادێییهکدا، که دهیهوهیست بزانێ، کۆکین له نوێژدا، نوێژهکهی بهتاڵدهکاتهوه یان نا، دهڵێت: «ئهگهر تهنهحنوحهکهت عهمدهن بوو ئهوا ئیبطالوصهلات دهبێت وهئیللا فهلا»؟ بهڵام کاک باخهوان لێرهش ناوهستێت و وشه و زاراوهکان به شێوهدهربڕینی فهڕهنسی دهنووسێت، له کاتێکدا که زۆرێک لهم وشه و زاوانهدا سهردهمێکه هاتوونهته ناو زمانهکهمان و بهتایبهتیش ناو زمانی نووسینمانهوه. زۆر جاران وشهی فهڕهنسی واشمان ههن که لهڕێی زمانی ئینگلیزیهوه هاتوون و ئێمه بهشێوهیهکی دیکهی جیا له فهڕهنسیهکان دهریان دهبڕین. پێموایه پێویست بهوه ناکات ئێمه بێین و جارێکی دیکه به جۆرێکی دیکه بیاننووسینهوه، ههر چونکه فهڕهنسیهکان ئاوا دهریاندهبڕن یان دهیاننووسن.
<br />خۆ ئهگهر ئهو شێوه نووسین و دهربڕینیه نوێیه ئاسانتر و رهوانتریش بوایه ئهوا بهههرحاڵ، بهڵام ئهوهی له نووسینهکانی کاک باخهواندا بۆم دهرکهوتووه ئهوهیه، که شێوه نووسین و دهربڕینه فهڕهنسیهکه زۆر گرانتر و ئاڵۆزتره. ئهو ئاڵوگۆڕیانهش که له مێژوودا بهسهر زمانهکاندا دێن، له ئاڵۆز و درێژهوه بهرهو سادهیی و کورتی دهچن و نهوهک به پێچهوانهوه.
<br />پێموانییه، توانیبێتم بهو کورته نووسینه شتێک زیادکهم، بهڵام پێوایه وهک بۆچوونێک شایانی دهربڕینه.
<br />ههرچی پهیوهندیشی به ناوهڕۆکی تێبینیهکانی کاک باخهوانهوه ههیه لهمهڕ پرسیارهکانم سهبارهت به کۆمهڵگهی فرهکولتوور، ئهوا دهبێ بهڕاشکاویهوه بڵێم لێیان تێنهگهیشتم. ئاخر نازانم چۆن بابهتێک ههنووکهیی و ترسناکه، لهکاتێکدا ئهو بابهته کهوتبێته پهڕاوێزهوه؟ یان ئهوهی که نووسیویهتی «ئه[مه] بۆمن ئیتر جێگای پرسیار نیه. ئهوهی جێگای پرسیاره شتێکیتره که ڕهگوڕیشهکهی له میولتیکولتوردا دهدۆزێتهوه.»، لهوه دهچێت کاک باخهوان تێبینییهکانی زۆر بهپهله نووسیبن، خۆزگه زیاتر مهبهستهکهی رۆندهکردهوه و زیاتری لهسهر دهنووسی. تا منیش باشتر لێی تێگهیشتبام.
<br />ئهوهی توانیم لهو تێبینیانهی ههڵێنجم ئهمهبوو، که دهبێ پۆستمۆدێرنه ئهم پرسیارانهی وهڵامدابنهوه و گرفته پهیوهندارهکانی بهم بابهتهوهی چارهسهرکردبن. لهوهڵامی ئهوهشدا دهبێ بڵێم، ئهوه کام کۆمهڵگایهیه که ئاوا پۆستمۆدێرنانه مامهڵهی لهگهڵ پرسی فرهکولتووریدا کردووه و کێشه ئاڵۆزهکانی فرهکولتووری بۆ کردووین به مێژوو؟<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-110262973954170118?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Ihsanhttp://www.blogger.com/profile/16021791969392643641noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1102555807653817682004-12-09T02:25:00.000+01:002004-12-09T09:30:33.916+01:00چهند تێبینیهك سهبارهت به نووسینهکانی کاک باخهوانچهند ڕۆژێكه خهریكی ئهوه بووم شتێك لهسهر كورته نوسینی كاك باخهوان بنوسم، بهڵام بهچاكم زانی بهر لهوهی هیچ بنوسم یا دایبهزێنم ئهم تێبینیانهی خوارهوهم بۆ ههبوون.
<br />نازانم له بابهتهكهدا نه تێكهڵی ههیه نه هێنده به كورتی نوسراوه پرسهكه باش ڕوون نهكراوهتهوه. هیوادارم دهسهر نهچووبم.
<br />یهكهم پرسی بهرچاو كه یهخهی كاك باخهوان دهگرێ، بهكارهێنانی ئهو تێرمانهیه كه زۆر نا ئاشكراو نادیارن بۆ خوێنهر. ههڵبهت ههندێك لهو تێرمانه زانراوو بهكارهێنراون لهلایهن نوسهرانی كورد، بهڵام به ئێكسهنت و دهربڕینی ئینگلیزی دهریدهبڕن و دهینوسن. له زۆر برادهران و خوێنهرانی نوسینهكانی كاك باخهوان گلهییم گوێ لێبووه لهسهر بهكارهێنانی ههندێ تێرم به ئێكسهنتی فهرهنسی كه لێی حاڵی نابن، ههندێ تێرمی تریش كه له هیچ كوێیهك گوێیان لێنهبووه، ئهم حاڵهتهش دهبێته هۆی تێنهگهیشتن له بابهتهكهو ماندوبوونی خوێنهر و وازهێنانی له خوێندهنهوهی نوسینهكه.
<br />بۆ نمونه ئهو سینگل (single)ی ئینگلیزی كردۆته سانگیولیه. ههروا (plural)ی ئینگلیزی كردۆته پلوریال. ههروا وشهی تریش كه له كورته بابهتهكهیدا هاتوون. بۆیه ئهم شێوازه ماندوبونێكی زۆر بۆ خوێنهر دروست دهكات. ئهگهر ههر سوور بێ لهسهر نوسینی ئهو تێرمانه بهو شێوهیه دهكرێ هاوكات به ڕوونكردنهوه بهكاریان بێنێ.
<br /><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-110255580765381768?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Ibrahimhttp://www.blogger.com/profile/15827010671229488526noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1101926222477814462004-12-01T19:34:00.000+01:002004-12-01T19:50:18.703+01:00پرسیار له میولتیکولتورو قسهیهک لهسهر بابهتهکهی کاک احسان بهڕێزم کاک احسان:
<br />ئێستا لهخوێندنهوهی بابهتهکهت بومهوه. لهڕاستیدا دهبوو پێشئهوهی بابهتهکهی کاک مهلازاده بخوێنمهوه ئهوهی تۆ بخوێنمهوه، بهڵام دیاره ههر له خۆیهوه وای لێهات.
<br />منیش پێم وایه لهسهر بابهتێکی تهواو ترسناکو ههنوکهیی قسهتکردوه. تۆ پرسیار لهوه دهکهیت که ئایه (له جیهانێکی وهک ئهمڕۆدا میولتیکولتور ئهگهری ژیانی ههیه؟)
<br />ئهگهر ڕێگهمپێبدهیت لهسهر ئهو بابهته چهنددێرێکی تهواو کورت دهنوسم که دهکرێت ببنه ههندێک پرسیار لهسهر پرسیارهکانت.
<br />من پێموایه له جیهانی (ئێرهو ئێستاماندا) تازه ئێمه لهوهبوینهتهوه که بپرسین: میولتیکولتور ئهگهر هاتنهدی ههیه یان نا؟ ئه بۆمن ئیتر جێگای پرسیار نیه. ئهوهی جێگای پرسیاره شتێکیتره که ڕهگوڕیشهکهی له میولتیکولتوردا دهدۆزێتهوه. ئهوشتهش دهکرێت ئهم پرسیارهبێت:
<br />ئایه مرۆڤ کهسێکی: سانگیولیهیه(تاک)؟ کهسێکه کۆلێکتێڤه؟ یان کهسێکی پلوریال (کۆ)؟
<br />من پێموایه له ئهفلاتونهوه تا بۆردیۆ قسهلهسهر تاک وهک سانگیولیه و تاک وهک کۆلێکتێڤ کراوه. بهڵام بهکۆتایی هاتنی مۆدێرنیتێ ئیتر ههردوو کۆنسێپتی سانگیولیه و کۆلێکتێڤ وهک دهستنوێژ بهتاڵدهبنهوه. وه ئێمه یتر بۆ خوێندنهوهی مرۆڤهکان ناتوانین بهکاریان بێنین. ئهمه گرفتێکی مێتێدۆلۆژیو کۆنسێپتیوێله و ناتوانین بازدهین بهسهریدا.
<br />کهواته چۆن جیهانی پۆست مۆدێرن پێناسهبکهین؟
<br />من پێم وایه گهر مرۆڤی مۆدێرنیتێ کهسێکی سانگیولیه یان کۆلێکتێڤ بوبێت، ئهوه مرۆڤی پۆست مۆدێرن کهسێکی پلوریاله. کهسی پلوریال دهکرێ به یهغانێک بچوێنرێت که ههزاران چهکمهجهی ههبێتو لهنێو ههر چهکمهجهیهکدا خودێک چاوهرێی هاتنهدهرهوهو قسهکردنه... دهکرێت زۆر بهوردتر لهسهر ئهم کۆنسێپته قسهبکهین..
<br />من دهمهوێت بڵێم: ئێستا ئێمه لهسهر تاکێک قسه دهکهین که حهماڵی ههزاران کهسه لهناوهوهی خۆیدا. که ئهمه بابهتی گوفتوگۆبێت ئیتر میولتیکولتور دهبێته پهراوێز...
<br />بمبوره کاک احسان گهر بێئهدهبیم کردبێت.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-110192622247781446?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Baxawanhttp://www.blogger.com/profile/02269262933514072625noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1101922644331773522004-12-01T18:37:00.000+01:002004-12-01T19:35:22.776+01:00kak ihsan کاک اهسان،
<br />لای من نوسینهکان دهبن به سێگۆشه.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-110192264433177352?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Baxawanhttp://www.blogger.com/profile/02269262933514072625noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1101921857101393482004-12-01T18:15:00.000+01:002004-12-01T19:33:26.403+01:00چهند شتێک وهک تێبینیکاک مهلازاده،
<br />بابهتهکهتم له بڵاگه خوێندهوه. لێتناشارمهوه زۆر سهرهنجی راکێشام. پێم وایه ئهوه یهکهم جاره که بابهتێکی لهو جۆرهی تۆ دهخوێنمهوه. لهسهر مهسهلهیهکی گرنگ قسهدهکهیت وه بهشێوهیهکی زانستیانهش قسهدهکهیت؛ من پێم باشه چهند تێبینیهکت پێشکهشبکهم:
<br />دهتوانیت لهو نوسینهت لێکۆڵینهوهیهکی زۆر به پێز دروست بکهیت. بهمهرجی ئهوهی کهمێک خۆت ماندو بکهی بۆ خوێندنهوهی نووسینی ههندێک له سوسیۆلۆگه هۆڵهندیهکان که لهسهر ئهو بابهته نوسیویانه.
<br />تۆ نمونهی کۆنکرێت و دهوڵهمندتت پێیه. تهنها پێویستت به تێوریزهکردنیان ههیه، ئهوهش به خوێندنهوه دهکرێت.
<br />بۆ ئهوهی لێکۆڵینهوهکهت بابهتی بێت، واباشه پرسیارهکانت و شیکاریهکانت و گریمانهکانت و تێبینیهکانیشت بێلایهن بن. بهڵام که بابهتهکهت دهخوێنینهوه، ههستبهوهدهکه م تۆی لێکۆڵهرهوه بێلایهننیت. بهڵکو لایهنتگرتوه. لێرهوهش دهرهنجامهکانت بێلایهن نین.
<br />من پێم وایه لهبری (حوکمی ئهخلاقی و دابهشکردنی بههاکان) باشتر وایه لێکۆڵهرهوه لێکۆڵینهوهبکات و بههیچ شێوهیهک ئهخلاق دابهش نهکات. واته لێکێڵهرهوه مافی ئهوهی نیه بڵێت (ئهوه باشه و ئهوه خراپه).
<br />پێم وایه ئهوهی نوسیوته، زۆر دهوڵهمهنده، وه دهکرێت تهواو دهوڵهمندتر بکرێت و دهکرێت شتێکی دروست و زانستیانهی باشی لێدهرچێت
<br />من ههرئهوهندهم ههبوو. وه ڕهنگه ههموو ئهوهی کهگوتم تهنها وڕێنه بێت بۆ ئهوانیتر. زۆر ئومێدی سهرکهوتنت بۆ دهخوازم.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-110192185710139348?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Baxawanhttp://www.blogger.com/profile/02269262933514072625noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1101513642769486162004-11-27T00:57:00.000+01:002004-11-27T08:27:05.456+01:00كۆمهڵگای فرهكولتور له نێوان خهونو خهیاڵدا پێم وایه كاك ئیحسان بابهتێكی ههنوكهیی گرنگی وروژاندووه، بابهتێك كه كاریگهریو ئاكامه نادیارهكانی خهوی سهدان ڕۆشنبیرو خهڵكی ههمهجۆر له تاراوگهدا دهزڕێنێ.
<br />بهڵام له پرسێكی ئاوا ئاڵۆزدا به ڕای من پێویسته به ویژدانهوه بئاخڤین. ئاخافتنمان له دووڕیانی بهرژهوهندی ڕهوهندی كۆچبهر نهبێ لهسهر حیسابی بهرژهوهندی كۆمهڵگای ڕۆژئاوا، یان به پێچهوانهوه. ههروهها ناشبێ میسالیانه بیر بكهینهوهو له قهبارهی خۆمان زیاتر قسه له داواكاری گهورهتر بكهین.
<br />لێرهدا دهتوانین بێ سێوودوو سنوورێك بۆ دابهشبوونی ئینتهگرێیشن دابنێین له نێوان دیرۆكی بهر له 11ی سێپتێمبهرو دوای ئهو دیرۆكهش. به واتایهكی تر، دهتوانین بڵێین كاریگهریهكانی 11ی سێپتێمبهر كۆتایی به كۆمهڵێك ئاسانكاریو چاوپۆشین له كۆمهڵێك پرس هێنا كه بهر لهو دیرۆكه هێنده جێگای گرنگی پێدان نهبوو.
<br />لێرهدا پێم چاكه پهنجه بۆ چهند پێناسهیهك بۆ ئینتهگرێیشن بكێشم، ئینجا بچمه ناو بنجو بناوانی مهبهستهكه. خۆ قسهی ئێمه لهسهر یاسایهكانیش نیه، عهیب له یاسا بنهڕهتیهكانی ئهو وڵاتانهدا نیه. یاسا ههموو مافو ئهركێكیان وهخۆ گرتووه. قسه كردن لهسهر ڕهفتاری ڕۆژانهی ههمهلایهن، ههڵوێستی پارته سیاسیهكان، فۆبیای ئیسلامیو چ بكرێ باشه؟
<br />پێننینكس (PENNINX) مامۆستای بابهتی ئێتنیهكان له زانگۆی ئهمستهردام دهڵێ: من پێناسهیهكی ئاسانو سهرنج ڕاكێشم بۆ ئینتهگرێیشن ههیه ئهویش: كاتێك دهتوانین باس له ئینتهگرێیشن بكهین كه ڕهوهندهكان بوون به بهشێكی قبووڵكراو له كۆمهڵگادا. ئهمهش بهڕای من دوو شت دهگهیێنێ: ڕهوهندهكان به دڵنیاییهوه دهبێ به جیددی كار بۆ ئهوه بكهن كه ببن به بهشێكی قبوڵكراوی كۆمهڵگا. له ههمان كاتیشدا كۆمهڵگا دهبێ به جیددی كار بۆ ئهوه بكات كه ئهوان قبوڵ بكاتو شوێنێكی لایهقیان پێ ڕهوا ببینێ. ئهمانهش دوو خاڵی ههرهگرنگن بۆ ئهو پیناسهیه.
<br />ههروهها سخێفهر(SCHEFFER) نوسهرو مامۆستای تایبهتمهند له گیروگرفتی شارهگهورهكان له زانكۆی ئهمستهردام دهڵێ: ئینتهگرێیشن كۆمهڵێك ڕووی ههمهجۆری ههن. له ئاكامدا من وای بۆ دهچم كه ئهو پرسه زیاتر پهیوهسته به وهرگرتنو بهخشین له نێوان گروپه ههمهجۆرهكان له كۆمهڵگادا، نهك ههر به مانای ئهوهی كه كانسی یهكێك له گروپهكان باشتر بكرێ، بهڵكو بهو مانایهش داخۆ تازه هاتوهكان دهتوانن بڵێن ئهو وڵاته هی خۆیانه، یا ئهوان ههست دهكهن كه بهشێكن له بهشه گهورهكهی كۆمهڵگاو بهرپرسیاریشن بهرامبهری. پاشان قسه لهسهر ئهوهیه داخۆ هاوڵاتیان ڕهوهندی هاتوو به بهشێك دادهنێن له كۆمهڵگا یان به بهشێك كه تهعبیر له جیاوازی خۆی دهكا. وهڵامیش بۆ ئهو پرسیاره ئهوهیه جیاوازی نێوان باری كۆمهڵایهتیو كولتوری گروپهكانی كۆمهڵگا چهند گهروه بێ وهرگرتنو بهخشینیش له نێوانیاندا هێنده گهورهدهبێ، هێندهش ئینتگرێیشن سنووردار دهبێ.
<br />مامۆستای Migratie- en Integratie ئێنتزینگهر(ENTZINGER)یش له زانكۆی ڕۆتردام دهڵێ: پرسیارهكه زۆر ئاسانه، بهڵام بۆ زانایهك وهڵامهكهی ئاسان نیه. كاتێك باس كه ئینتگرێیشن دهكرێ كه هاوڵاتیانی كۆمهڵگا كۆنتاكێكی باشیان لهگهڵ یهكتردا ههبێ. زۆر پێداگرتن لهسهر ڕهوهندی هاتوو پرۆسهیهكه بۆ ئهوهی ئهوانه بهشێوهیهكی فراوان بهشدار بن له گرنگترین ڕێكخراوهكانی كۆمهڵگای مهدهنی. سیاسهتی ئینتگرێیشنیش بهشێكه لهو ئیجرائاتانهی كه دهوڵهت به ئامانجی گرتووه بۆ ئهوهی چارهسهری بكات.
<br />
<br />پێم وایه بهر لهوهی باسی كۆمهڵگای ڕۆژئاواو ئهو پهیوهندیه جهدهلیه بكهم، به پێویستی دهزانم ههڵسهنگاندنێك بۆ ئهو ڕهوهنده كۆچبهره بكهم كه زۆربهی ههرهزۆری به ویستی تهواوی خۆی سهری ههڵگرتووهو زێدی باوكو دایكی به جێهێڵاوهو بهدوای ژیانێكی خۆشترو ئاسانتردا كهوتووه لهوهی كه له وڵاتی ئۆریگینێڵی خۆی دهستی دهكهوت.
<br />بۆ ئهوهی پرسهكهمان زۆر ئاڵۆز نهبێ، به چاكی دهزانم یهك توێژی ڕهوهندی كۆچبهر وهربگرم، بۆ قسهلهسهر كردنو توێژینهوهی لهو ڕووهوه. چونكه ئهمڕۆ كوژرانی تێیۆ ڤان خۆخ تهكانێكی تری دایه ئهو پرسهو كۆمهڵگای ڕۆژئاوای زیاتر ڕاتهكاند، ئهو كوژرانهش لهسهر دهستی لاوێكی توندڕهوی مهغریبی ئهنجام درا، بۆیه ئهو ڕهونده دهكهم به بابهتی قسهلهسهر كردنو ههموو ئهوانهش كه له ڕۆژئاوا دهژین كهم تا زۆرێك لهو بوارهوه ئاگادارن. دهشكرێ ناو بهناو ئاماژه بۆ ڕهوهندی كورد بكهم ئهگهر پێویستی كرد.
<br />ههڵبهت ئاماده بوونی ڕهوهندی مهغریبی دهگهڕێتهوه بۆ ساڵانی دوای شهڕی جیهانی دووهم. ئهوان بهمهبهستی كاركردن ڕوویان له زۆرێك له وڵاتانی ڕۆژئاوا كردووه. وهچهی یهكهمی كۆچبهری كرێكار به شێوهیهكی گشتی وهچهیهكی نهخوێندهوار بووه، تا ههنوكهش بهدهگمهن فێری زمانی ئهو وڵاتانه نهبوون. له هۆڵهندا سهرهتا له ئوتێلو خانهی تایبهت به میوانداریدا دهژیان، دواتر خانهوادهی خۆیان دێننو خانویان دهدرێتێو ژیانیان تا ئاستێكی باش بهرهو باشتر دهگۆڕێ. تاوای لێ دێ مزگهوتو قوتابخانهو ڕێخراوی تایبهت به خۆیان دهبێتو ژیانیان به شێوهیهكی بهرچاو بهرهو خۆشگوزهرانی دهچێ. دوای ئهوهش كه شارهزای یاساو ڕێسا كۆمهڵایهتیهكای هۆڵهندا دهبن، به تایبهتیش یاساكانی پشتیوانی خۆشگوزهرانی كۆمهڵایهتی، ههوڵدهدهن به شێوهیهكی نایاسایی سوود لهو یاسایانه وهربگرن. لێرهدا پێم چاكه نمونهیهك بۆ ئهو ڕهفتاره نادروستهی ئهوان بێنمهوه. له ساڵی 2003/2003 دا دهوڵهتی هوڵهندا داوای له دهوڵهتی مهغریب كرد لیژنهیهك بنێرێ بۆ كۆنترۆل كردنی ئهو مناڵانهی له هۆڵهندا له لایهن خێزانه مهغریبیهكان به مناڵی خۆیان تۆماركراونو له مهغریب ژیان بهسهر دهبهن، یارمهتی پشتیوانی مناڵانهش وهردهگرن. بۆ زیاتر له 6 مانگ دهوڵهتی مهغریب ئهو داوایهی هۆڵهندای ڕهد دهكردهوه، تا له ئاكامی ههڕهشهی بڕینی تێكڕای ئهو پشتیوانیه دهوڵهتی مهغریب ناچار بوو چۆك دابداتو ڤیزای چوونه ژوور به لیژنهی لێكۆڵهری هۆڵهندی بدات. دهرهنجامی لێكۆڵینهوهكهش دهری خست كه زیاتر له نیوهی ئهو مناڵانه مناڵی وههمینو بوونیان نه له هۆڵهنداو نه له مهغریبیش نیه، بهو جۆرهش بۆ زهمهنێكی زۆر دهوڵهت ملیۆنهها خڵدنی بۆ ئهو مناڵه وههمیانه خهرج كردووه. ئهو ڕهفتاره تێڕوانینی ڕهسمی هۆڵهندی زۆر گۆڕیو وای كرد كه بیر له ئیجرائاتی تر بكاتهوه بكاتهوه له دژی توركو مهغریبی، كه توركهكان لهو بوارهوه زۆر قۆناغی خراپتریان بڕیبوو تهنانهت له 73 حاڵهتی لێكۆڵینهوهدا دهركهوت كه 600 ههزار ئۆڕۆ لف كراوه، له مهغریبیش له 16 حاڵهتی لێكۆڵینهوهدا 150 ههزار ئۆڕۆ لف كراوه، ئهم جۆره دزیو فێڵبازیه ئهزموونێكی زۆر تاڵی دهوڵهته لهگهڵ ڕهوهندی مسوڵمان. ههنوكهش مهغریبیهكان له شاره گهورهكان له كۆڵانێك یا له چهند كۆڵانێك كۆبوونهتهوه. ڕواڵهتی دهرهوهو ناوهوهی ئهو كۆڵانانه له ههموو ڕوهكانهوه دواكهتووه ههڵبهت ئهگهر بهراورد بكرێن لهگهڵ كۆڵانه هۆڵهندی نشینهكان، له ڕووی ڕۆشنبیریو زمان، پاكوخاوێنی، ئاساییش، بێ یاسایی، باری ئابووری، هتد. بۆیه كه پیم فۆرتاون هات نهك ههر وهكو كهسێك بهڵكو وهكو دیاردهیهك دوای ڕووداوهكانی 11ی سێپتێمبهر، زۆر به توندی دابهزیه سهر ئهو كۆڵانانهو ڕهخنهی خۆی ئاڕاستهی حكومهت كرد سهبارهت به نهبوونی ئاسایش تیایاندا، ههورهها دواكهتنی ئهو كۆڵانانه لهو ڕوانهی كهلهسهرهوه باسمان كرد. پاشان له ئانكێتهیهكدا ئاشكرا بوو كه ڕێژهیهكی زۆر گهورهی ئهو ڕهوهنده لهسهر پشتیوانی كۆمهڵایهتی دهژیێ، كه خۆی له قهرهی 70% ددهدا. ههروهها ژنانی مهغریبی به ڕێژهیهكی ترسناك تا ئهو ساتهش بێ كارو زمان نهزانن، زۆرێكیان مافی دهرچوونیشیان له ماڵ پێ ڕهوا نابینرێ. كه له دیدارو كۆبوونهوهیهكیشدا بهشدار دهبن ئهو كۆمهڵگایه به كافرو زێندیق دهزاننو دیندارهكانیان دهڵێن ( الحمد لله الذی سخر لنا هذا). ئهم دوعایهش مسوڵمانهكان كه سواری عوشترو گوێدرێژ دهبوون دهیانخوێند.
<br />نهك ههر ئهوهنده مهلاكانیان لهسهر مینبهرهكان لهناو جهرگهی هۆڵهندا دوعاو كروزانهوه بۆ مهلیكی موبهججهلی مهغریب دهكهنو ئهو خێروخۆشیهی كه تێیدان له نێواچاوانی ئهوی دهزانن. لهوهش خراپتر ههموو خوتبهیهك دوعای داڕمانو داڕزانو زیلزال بۆ ئهو وڵاته دهخوازن. بۆیه من دهڵێم زۆربهی ڕهوهندی مسوڵمان تا ئهو ساتهش ئاماده نیه به ویژدان تهماشای مهسهلهكان بكات.
<br />له بارودۆخی ئاوا ناسازدا چۆن دهكرێ قسه له فره كولتوری بكهین؟ ئایا مهبهست له ئینتگرێیشن تاوانهوهمانه له كولتوری ئهوان؟
<br />من پێم وایه تا 11ی سێپتێمبهر فرهكولتوری مهترسی لهسهر نهبوو، بهتایبهتیش له لایهن دهوڵهتهوه ههموو ئاسانكاریهك دهكرا بۆ ههموو ئهو پێویستیانهی كه ڕهوهندی هاتوو بۆ ژیانی ڕێكخراوهیی خۆیان پێویستیان بوو، بهڵام ئێستا دوای 11ی سێپتێمبهر خهریكن زۆرێك لهو یارمهتیانه ببڕن كه ڕێكخراوهكان وهریان دهگرت، هۆیهكهشی ئهوهیه گوایا ئهو ڕێكخراوانه ڕۆڵێكی نێگهتیفیان ههیه لهسهر ئینتگرێیشن. هۆڵهندا نمونهیهكی زیندووه بۆ ئهو پرسه. كه لهوانهیه جیاوازیێكی گهورهی ههبێ لهگهڵ وڵاتانی تری وهكو ئهڵمانیاو فهرهنساو بهریتانیا. وهكو لهسهرهوهش باسم كرد ئهو ڕهوهنده گهورهترین ئازادی ههبوو بۆ ژیان له ههر كۆڵانو كونو كهلهبهرێك كه كۆچبهر خۆی دهیهویست، تا ئهو ساتهش. بهڵام دهكرێ كۆمهڵگا بێ ڕێكخستن به جێبهێڵرێو ههرچی بێتو بڕوات به ئارهزووی خۆی هێلكه دابنێ؟ تا كهی ڕهوهندی مهغریبیو توركیو هی تریش شوره له دهوری ماڵی خۆیان دروست بكهنو ئاگایان له هیچ ئاڵوگۆڕیهكی گرنگی ئهو وڵاته نهبێ؟ بۆ دهبێ دوای 20 یا 30 ساڵ زیاتر زمانی ئهوان نهزاننو نهتوانن فۆرمێك به زمانی ئهوان پڕ بكهنهوه؟ بۆیه ئێنتزینگهر كۆنتاكبهستن لهگهڵ یهكتر به چارهسهرێك دادهنێ وێڕای خۆ خزاندنه ناو ڕێكخراوه مهدهنیهكانو دهوڵهتیش لهو بوارهوه كارو ئهركه پێویستیهكانی خۆی ئهنجام بدات. لهو حاڵهتهشدا كارو كارلهیهك كردن دهرهنجامێكی ئاسایی ئهو پڕۆسهیه كه ڕوودهدات. پێم وانیه تاوانهوهی هیچ كهمایهتیهك هێنده ئاسان بێ، خۆ له ههموو شتێكیشدا حاڵهتی ڕێزپهڕ ههردهبێ. ساڵانێكی دوورو درێژه له وڵاتهكانی ئێمه كهمایهتی ههن، ئهو كهمایهتیانه وێڕای ئهوهش كه نهیانتوانیوه به زمانی دایكیان بخوێننو تهعبیر له بوونو قهوارهی كولتوری خۆیان بكهن بهڵام ئهو ههموو زهبرو زهنگه نهیتوانی كۆتایی به بوونی بههاكانی كهمایهتیهكان بێنێ. پێم وابێ ئهگهر كهمایهتیهكانی كۆمهڵگا ڕۆژئاواییهكان به شێوهیهكی پۆزهتیفانه هاوكار بنو كاریگهری خۆیان بسهلمێنن كه ئهوان دهتوانن سوودیان ههبێو زۆر شتی پۆزهتیف بۆ ئهو كۆمهڵگایه به ئهنجام بگهیهنن، دهكرێ ئهو كاته قسه له ههردوو حاڵهتی كارتێكردنی ئاڵوگۆڕ بكهین. بهڵام ئهمڕۆ ڕهوهندی مسوڵمان له قهیرانێكی ڕاستهقینهدا دهژی. لهلایهك كۆمهڵگای ڕۆژئاوا به دوژمنو ناحهزو تێكدهری دینو ئیمان دهژمێرێ، له لایهكی تریش دهستبهرداری ژیان له تاراوگهدا نابێتو بڕیارنادات بچێتهوه زێدی بابو باپیرانی خۆیو ئیسلامهتیو ئیمان ههڵبژێرێ با فهقیریو زهلیلیش بێ له بن دهستی ڕژێمه خودسهرهكانی خۆیان. بۆیه بهڕای من ئیشكالیهت بهر لهوهی له كۆمهڵگای ڕۆژئاوا دابێت له ڕهوهندی مسوڵمان دایه. وهچهی دووهمو سێیهمی ڕهوهندی مهغریبی چونكه له نێوان دوو كولتوردا ژیان بهسهر دهبهن، دووچاری دوو حاڵهتی تهواو دژ بهیهك بوونهتهوه. حاڵهتی (انفصام شخصی)، حاڵهتی ناوخۆی خێزانو مزگهوتو قوتابخانهو چایخانهی مهغریبی، لهگهڵ سیستمو جادهو ڕێخراوو دهزگا ههمهجۆرهكانی ڕۆژئاوایی به ههموو ئهو ئازادیانهی كه ڕۆژ تا ئێواره لهبهر چاویهتی، له ماڵهوه به فیتنهو ناشهرعیو بهرهڵایی دهژمێردرێ، لهدهرهوهش پێویستی بهو ئازادیهیه بۆ ئهوهی تهعبیر له ههستو نهستو ویستهكانی خۆی بكات. ههر دوو ئهو كهشو ههوایه تا سهر ئێسقان دژ بهیهكن، ئهو وهچانه دووچاری نهخۆشی دهروونیو كۆمهڵێك نائومێدی دهكات كه نایگهیهنێته ڕێگا چارهیهك بۆ دروستكردنی ئهو پردانهی جیاوازی لهنێوان ههردو كولتورهكان كهم دهكهنهوه. ئاخر ههر ئهو دهرهنجامهشه كه گهنجێكی مهغریبی، له دایك بووی هۆڵهندا، خاوهن ڕهگهزنامهی هۆڵهندی وا لێدهكات نهتوانێ ئهو پردانه دروست بكات، دهرێو ژوورێ بهیهكهوه گرێ بدات. جیاوازیهكان كهمباكاتهوه. پیاوێكی وهكو (ئهبو جهعجهع)(1)یان لێ پهیدا دهبێتو ڕۆژ تا ئێواره خهریكی ناشیرین كردنو به گڵاوزانینی كۆمهڵكاو كولتوری ڕۆژئاوایهو خۆیشی به ههڵگری میراتی (خیر امة) دهزانێو كار بۆ دامهزراندنی كۆمارێكی ئیسلامی دهكات له بهلجیكاو هۆڵهندا. ئاخر كهی ئهو عهقڵه له دهستهواژهی مولتیكولتور حاڵی دهبێتو بڕواشی پێ دهبێ، بهر لهوهی ملی ڕۆژئاواییهك بۆ ئهو پرسه كهچ ببێ. ئهو خهڵكانه ڕۆژ تا ئێواره سهرقاڵی ئاڵۆزكردنی گۆمه مهندهكاننو شهڕی ئیسرائیل له هۆڵهندا دهكهنو هۆڵهندا به تهواوكهرو پشتیوانی ئیسرائیل دهزانن. كه هۆڵهندیهكان ئهو ڕاستیانهیان بۆ ئاشكرا بوون، فۆبیای ئیسلامیان لا بوو به واقیعو زانیان له ناوهوه ژیانیان له مهترسی دایه، كوژرانی فان خۆخیش ئهم ڕاستیهی بهرجهسته كرد. بۆیه من پێم وایه له ههڵومهرجێكی ئاوادا نهك ههر كۆمهڵگای فرهكولتوری بهڵكو كرداری تهساموحیش tolerance له مهترسی دادهبێ. ئهوهی له هۆڵهندهش ڕووی دا له سووتاندنی مهكتهی ئیسلامیو چهند مزگهوتێك پێم وایه زهنگی مهترسی غلۆربوونهوهی كۆمهڵگای فره كولتورهو پرسی تهساموحیش tolerance چیدی به شێوهیهكی ڕهها نابێته ئهو مومهی كه بهر پێی مسوڵمانهكان ڕووناك دهكاتهوه. له ئانكێتهیهكدا دوای كوژرانی فان خۆخ %70 خهڵك داوای ئهوهیان كردبوو كه پرسی tolerance چیدی نابێت جێی قسهو باس بێ له هۆڵهندا.
<br />بۆ بهیهكهوه ژیان، وهرگرتنو بهخشین وهكو سخێفهر دهڵێ پێویستیهكی بنهڕهتیه بۆ دروست بوونی كۆمهڵگایێكی فره كولتورو تۆلێرانت، وهكو كاك ئیحسانیش داوا دهكات كه دهبێ ههردوو لا كولتوری خۆیان ههڵكهن، بهڵام چۆن ههڵكردنێك؟ 11ی سێپتێمبهرو كوژرانی تێیۆ فان خۆخ له بناغهوه ههژاندنی ئهو قهڵایه بوو. بۆ سهرگرتنی پڕۆسهیهكی ئاوا پێویستی به گۆڕانو به خۆداچوونهوه ههیه. ئاخر كهی باس له كاریگهری دووسهره دهكرێ كاتێك لایهنێك كاریگهر دهبێتو لایهنهكهی تر ههڵوێستی نێگهتیف وهردهگرێتو نهدهیهوێ كاریگهر بێتو نه كاریشی تێ بكرێ. ئهمهش تا ڕادهیهك ڕهوهندی كورد دهگرێتهوه. ترسێك له ناخی ڕهوهندی مسوڵماندا ههیه به كوردیشهوه كه زۆرجاران بێمانایه. ئاخر چۆن دهكرێ قسه له كرانهوه نهكرێ له ناو كۆمهڵگایێكی تا سهر ئێسقان كراوهدا، كه ئهوهش مهبهستو داخوازی چینێكی بهرینی خهڵكی ههمان ئهو وڵاتانهیه كه لێیهوه هاتوون. كهی عهقلانیهته ملیۆنێك مرۆڤ له هۆڵهندا بیهوێ 15 ملیۆنهكهی تر چاوهڕێی بهخشندهیی كولتورو زمانی ڕهوهندی هاتوو بكاتو واز له ههموو كاروبارو ژیانی خۆیان بێنن بۆئهوهی عهرهبی فێر بن؟ بۆ چی؟ من خۆم وهڵامهكهی نازانم. ئهگهر وهڵامهكهش به نهخێر بێت خۆ دهبێت ههمان ئهو ڕهوهنده زمانی ئهوان فێر بێتو تێكهڵی كۆمهڵگای ئهوان بێت، مهبهستیشم لهو تێكهڵیه به مانای تاوانهوه نیه، بهڵكو به مانای چوونه ناویانو دهسپێكردنی پڕۆسهی ناسینیانو خۆناساندنیش. كاتێك منێكی مسوڵمان ژیان له كۆمهڵگایێكی كریستیان ههڵدهبژێرم دهبێ چاوهڕێی ئهوهش بم به شێوهیهكی سیستماتیك له ههموو بهیهك گهیشتنێكدا لهلایهن ئافرهتهوه تۆقهم لهگهڵ بكرێ. نهك ههر ئهوهنده بهڵكو دووچاری یهكتر ماچكردنیش ببین لهگهڵ ئافرهت. بۆیهش كه ئیمامێكی مهغریبی تۆقه لهگهڵ فێردۆنك وهزیری ئینتهگرێیشن ناكات له بهرامبهر چاوی كامێڕاو لهسهر شاشه زیندوهكان دهبێ ئهو ڕووداوه چ كاریگهریهك له ناو دهروونی تهماشهڤانانی هۆڵهندی بهجێبهێڵێ. جارێكیش ههر دهبێ دووچاری ههڵهیهكی گهورهی تهمهن ببیتو به نهزانین گۆشتی بهراز بخۆیت. ئهوهی له دهوری كوره بێت دهبێ چاوهڕێی پڕوشكهش بكات. لێرهدا مهبهستم ئهوهنیه دهسبهرداری كولتوری خۆمان بین. من باس له مرۆڤ دهكهم، باس له كاریگهری ئاڵوگۆڕ دهكهم، باس لهو پهیوهندیه دهكهم كه پێویسته ببێ، ناكرێ له وڵاتێكدا بژیتو دهرگاو شیپانهكان لهسهر خۆت داخهیت. ناكرێ له وڵاتی ئهوان بژینو ئهوانیشمان بهلاوه گڵاو بێت. ئهمه ئیشكالیهتێكه پێویستی به قسه لێكردنی جیددی ههیه. پێویستمان بهوهیه داخۆ ئێمه باس له كام كولتور دهكهین؟ ئهو كولتورهی كه سهربڕین به ڕهوا دهزانێ؟ ئهو كولتورهی كه ڕای بهرامبهر ههر چیهك بێ به بڤه تێدهگاتو بڕیاری ژیان لێسهندنهوهی دهدات؟ ئهگهر مهبهست له كولتور مزگهوتو نوێژكردنو فێربوونی زمانی دایكو زیندوكردنهوهی بۆنهو ڕۆژه نهتهوهییهكان بێ ئهوهیان پێم وانیه تا ئهو ساتهش قسه لهسهر قهدهغهكردنو ڕێلێگرتنی درابێ. ئهگهر مهبهست له كولتور وازهێنانی زۆرینهی خهڵكی ڕهسهنی ئهو وڵاته بێ له كولتوری خۆیان بۆ ڕهوهندێكی كهمینهی تازه هاتوو، پێم وابێ ئهگهر ئێمهش له جێی ئهوان بواین قبوڵمان نهدهكرد. دهكهواته دهبێ ڕێگاچارهیهكی میانهڕهو بۆ ئهو پرسه بێته پێشهوه. باشه بۆ دهبێ له سهدا حهفتای بهندیو گیراوان له وڵاتێكی وهكو هۆڵهندا ڕهوهندی مسوڵمان بێ، ڕێژهی 80% ئهو گیراوانهش مهغریبیو ئینجا تورك بنو ئینجا كهمایهتیهكانی تر. بۆیه كه دادهبهزینه ناو واقیعی كۆمهڵگا زۆر به ئاشكرایی ئیشكالیهتهكه دهدۆزرێتهوه. لهگهڵ ئهوهش من ناڵێم مرۆڤی ڕۆژئاوا ههموویان فریشتهنو باوهشیان بۆ پهنابهران كردۆتهوه، لهڕووی یاساو پێشوازی خهڵك تا ئهو چهند ساڵانهی دوای وابوو، پهنابهر زۆر به ئاسانی شوێنی خۆی لهو كۆمهڵگایانهدا دهكردهوه، بهڵام دوای ڕوداوهكانو به خۆداچوونهوهی خهڵكی ئهو وڵاتانه ههستیان به مهترسی كردوو ئیتر له بێگانه سڵهمینهوه به تایبهتیش بێگانهی مسوڵمان. له ههمان كاتیشدا دهتوانم ئهوه بڵێم تا ئێستاش من هیوا بڕ نیم، بهمهرجی ئهوهی ئهو ڕهوهنده توندڕهوه لهسهر كهڵهداره بهرزهكان دابهزێتو بڕوا به پێكهوه ژیان بێنێ مادام دهیهوێ لهو وڵاتانه ژیان بهسهر بهرێ، یا ئهوهتا كۆچو كۆچباری تێكبنێو بگهڕێتهوه وڵاتی خۆی.
<br />بۆیه له ئاكامی ئهو بارودۆخه نالهبارهدا لهمهودوا یاسایهكان به گشتی توندو تیژ دهبن. تێڕوانینی خهڵك، مهبهستم زۆرینهی خهڵك خراپ دهبێ. كه تا ئهمڕۆ كهمینهیهك تێڕوانینیان نێگهتیف بوو. ڕهوهندی مسوڵمان ئهركێكی زۆری لهسهر شانه بۆ ئهوهی كار لهسهر ڕهشكردنهوهی خاڵه نێگهتیفهكان بكاتو به كرداریش ههوڵ دهن بهشدار بن له خۆشیو ناخۆشیهكانی ئهو كۆمهڵگایانهو ترسهكان بڕهوێننهوه. ئهو كارانهش ههموویان به ڕهوهندێكی ئهكتیفو چالاك دهكرێن، پێویسته بسهلمێنن كه ئهوان دیوی چالاكو سپیشیان ههیهو دهكرێ وهدهر بكهوێ.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-110151364276948616?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Ibrahimhttp://www.blogger.com/profile/15827010671229488526noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1101332303484693372004-11-24T22:36:00.000+01:002004-11-24T22:42:35.896+01:00کۆمهڵگهی فرهکولتوور خهونه یان خهیاڵ؟زۆربهمان ماوهیهکی باشه له تاراوگه دهژین و کهم تا زۆر به کێشه و گیروگرفتهکانی کۆمهڵگه میواندارهکانمان ئاشناین.
<br />زۆربهی کۆمهڵگه پیشهسازیه پێشکهوتووهکانی ئهوروپا و ئهمهریکا ماوهیهکی دووروودرێژه ناچارن دهستوپهنجهیان لهگهڵ گرفتی کۆچبهراندا گهرمکهن. لهزۆربهی ئهم کۆمهڵگایانهدا کارهکه لهو سنووره رهتیداوه که به گرفتێکی کاتی و سنووردار سهیریبکرێت. بۆیه بابهتی کۆمهڵگهی فرهکولتوور دهمێکه بۆته باسی گهرمی سهر خوانهکان. وهک زۆربهی گرفت و کێشه هاوشێوهکانی، فرهکولتووریش لایهنگر و نهیاری خۆی ههن. ههر له دوژمنانی سهرسهخت و توندی فرهکولتووری و دهرگاواڵاییهوه بگره تا عاشقانی فرهکولتووری و لهوش بهولاوهتر دیتنی فرهکولتووری وهک دهرمانی گهلێک دهردان بهرچاو دهکهون.
<br />لهگهڵ روودارهکانی ئهم دواییهی هۆڵهندا، ئهوا خهریکه باسهکه گهرمتر و پرس و پرسیارهکان گهورهتر و بهرفرهوانتر دهبن.
<br />پرسیاری من ئهوه نییه، که ئاخۆ فرهکولتووری باش یان خراپه و بارێکی کۆمهڵایهتی لهبار یان نالهباره. بهڵکو پرسیاری من ئهوهیه که ئایا ئهسلهن دهکرێ لهههلومهرجێکی جیهانی وهک ئهوهی ئهمڕۆدا کۆمهڵگهیهکی فرهکولتوورمان ههبێت، یان ئهمه کارێکی ئهستهم و نهشیاوه؟ ئایا مولتی کولتی خهونێکه دهکرێ بێتهدی یان خهیاڵێکی بێبنهمایه و له جیهانێکدا، که کولتوورهکان لهسهر بنهمای حهزی باڵادهستی، تواندنهوهی ئهوهی دیکه و ململانێی کولتووری بهڕێوهدهچێت، بوونی مهحاڵه؟
<br />تاچهنده دهتوانین باس له فرهکولتووریی بکهین له کاتێکدا مهرجێکی سهرهکی جێبوونهوهمان لهم کۆمهڵگایانهدا. توانهوهیه لهناو کولتووری ئهواندا و integration کلیلی چوونهژوورهوهمانه؟
<br />ئایا تهساموح tolerance لهخۆیدا مانایهکی دهربڕینی خاوهنماڵێتی ئهو و میوانبوونی منی ههڵنهگرتووه؟
<br />مهگهر مانای فرهکولتووری، لهپاڵیهکداژیان و پێکهوهههڵکردنیی کولتووره جۆراوجۆرهکان نییه، ئهگهروایه بۆ دهبێ من دهستبهرداری کولتووری خۆم بم و بچمه ناو دونیای ئهوانهوه؟
<br />ئایا رێژهیبوونی کولتووری، ههم لای «کۆچبهران» و ههم لای «داڵدهدهرانیان»، تا ئهو شوێنه رۆیشتووه، که چیدی ئهوانی دیکه دۆزهخ نهبن؟
<br />پێموایه ئهگهر بمانهوێ بهباشی له ئهگهر یان نهشیانی هاتنهدی کۆمهڵگهیهکی فرهکولتوور بدوێین، دهبێ پێشوهخت ئهم پرسیارانه و ئهو ههلومهرجانهش تاووتوێکهین که ئهمڕۆی کۆمهڵگه پێشکهوتوهکان پێیگهیشتووه.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-110133230348469337?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Ihsanhttp://www.blogger.com/profile/16021791969392643641noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1101028977681630342004-11-21T10:18:00.000+01:002004-11-21T13:23:02.906+01:00سێ لینکی بهکهڵکفهرموون ئهمهش سێ لینکی بهکهڵک:
<br />- <a href="http://www2.fmg.uva.nl/sociosite/topics/sociologists.html">SocioSite</a>
<br />ئهمهیان ئهدرێسی سایتێکی هۆڵهندیه که زانیاری و تێکست و لینکی باشی سهبارهت به ناودارانی کۆمهڵناسی تێدان. تێکستهکانیش به زمانی جۆراوجۆرن.
<br />- <a href="http://www.socresonline.org.uk">Sociological Research Online</a>
<br />ئهمهیان وێب-ئهدرێسی گۆڤارێکی وهرزی ئۆنلاینی کۆمهڵناسیه. بۆ ئهوانهی که به ئینگلیزیهکهیان دهرهقهتی ئهو جۆره تێکستانه دێن، شتی بهکهڵکی باشی تێدایه.
<br />- <a href="http://www.soziale-systeme.ch">Soziale Systeme</a>
<br />ئهمهشیان ئهدرێسی سایتێکی ئهڵمانی تایبهت به سیستێم-تیۆریه. بهداخهوه له ههر ژمارهیهکی گۆڤارهکه تهنیا یهک بابهت له وێدا بڵاودهکرێتهوه، بهڵام سهرهڕای ئهوهش دهتوانم بڵێم، سهبارهت به سیستێم-تیۆری و به ههردوو زمانی ئینگلیزی و ئهڵمانی نووسراوی بهکهڵکی تێدان.
<br />هیوادارم سوودیان لێوهرگرن.
<br /><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-110102897768163034?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Ihsanhttp://www.blogger.com/profile/16021791969392643641noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1100988474867912092004-11-20T23:07:00.000+01:002004-11-20T23:10:31.056+01:00فۆڕماتکاک زهڵمی ده تۆش بهخێرهاتی.
<br />داوای لێبووردنم ههم له تۆ و ههم له کاک باخهوانیش ههیه، که ناچاربووم دهسکاری فۆرماتی پهیامهکانتان بکهم.
<br />من پێمباشه فۆڕماتی پهیامهکان ههموویان وهک یهک بێت، بۆیه ئهگهر هاوڕان لهگهڵم، تکایه که پهیامهکانتان له بڵۆگێر کۆپیکرد، دهسکاریان مهکهن و ههروهک خۆیان بڵاویانکهنهوه. لهوانهیه لهوێ ناش دهرنهکهون، بهڵام دواتر خۆیان چاکدهبن و فۆڕمی چوارچێوهکه وهردهگرن و ههموویان وهک یهک دهبن. ئهوا چهند خاڵێکیشم بۆ نووسینهکهت دانان، بهڵام هێشتاش خاڵبهندی تهواوی نییه.
<br />ئهگهریش ئێوه پێتان باشه، پهیامهکان ههمهجۆر و فرهفۆڕمات بن، ئهوا ئاگادارمکهنهوه با وهک خۆیان لێکهمهوه.
<br />کاک مهلازاده، چهند ئهندامێکی دیکهش بۆ بڵاگهکهمان زیادبوون، بهڵام نازانم بۆ هیچ دهنگیان نییه؟
<br />سهبارهت به پێشنیارهکهتان، منیش پێم خراپ نییه، بهڵام لهبهر بابهتی زۆر بیرم ناپڕژێتهسهر هیچ شتێکی دیاریکراو. جا ئهگهر خۆتان شتێکتان بهخهیاڵدا دێت، دهی ناوی خوای لێبێنن.
<br /><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-110098847486791209?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Ihsanhttp://www.blogger.com/profile/16021791969392643641noreply@blogger.com3tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1100875084003130822004-11-19T14:53:00.000+01:002004-11-20T23:08:51.443+01:00 وهك دهستپێكپاش سڵاوم،
<br />زۆرجار دهوترێت جیهان بوهته گوندێكی بچوك بهڵام ئهم گونده كێهیه ئاغاو میری؟ پاشان كێ بهركاره و كێ بهرههمهێنهر؟
<br />لێرهوه دهمهوێت ئهو پرسیاره ساده بۆروژێنم كهگڵۆباڵیزهیشن چ نییه جگه له كۆمنیكهیشن و پهیوهندیهكان؛ ئیدی پهیوهندی بازرگان و بسزنزمان و كۆمپانیا فره رهگهزهكان بێت یاخود چاتی بێمانای دوو ههرزه ئیدی ههرزهی عهقڵی بێت یا بایلۆجی. یاخود ئهودیارده نۆێ ی رهیپ كردن اغتصابله رێگهی چاتهكانهوه بهتایبهتی دهرههق به گهنج ومنداڵ ئهمهش دیسانهوه دهمانباتهوه سهر یهكێكی دی لهگرفتهكانی مۆدێرنهته كه ههردهم داهێنانێك سهرههڵنادات بهشۆێنیدا دهیان گرفتی تر دێنێت لهتهك خۆی؛ بۆیه بۆ مرۆڤی هوشیار ههردهم شتهكان بهئاڵۆز دهبێنێت گهرچی زۆر جاران به رهشبینی و بگره پاسیڤیش ناوزهد دهكرێن لهڵایهن دهسهڵاتگهراو لهۆێشهوه دادهبهزێت بۆئاستی خهڵكی بۆ ئهوهی دهنگی رهخنه بكوژرێت.
<br /> بهههرحاڵ بۆئهوهی سهرلهكهس نهشێۆێنم وابزانێت تۆێژینهوهیهك لهمهڕ ئهم بابهته دهخۆێنێتهوه، نهخێر بهڵكو مهبهستمه تهنها لێرهوه دهستخۆشی لهكاك ئیحسان بكهم بۆ كردنهوهی كهناڵێكی دی له كۆمنیكهیشن، چونكه ناشوكری نهبێت نهك ههر لهبهر فاكتهری مهعریفی و رۆشنبیریی بگره مهجلیس و چاته رۆژانهكان هێنده بێزار كهرن زۆر جار مرۆڤ بێدهنگی پێ چاتره ئهم كهناڵه دهكرێت دوانگهیهكی لهباربێت بۆ راگۆرینهوه و دواندنی یهكدی لهمهر كێشهكان یاخود گۆرینهوهی زانیاریهكان وهك ههندێك ئهم سهرده مه به چاخی زانیاریهكان، پێناسهدهكهن.
<br />وهك پێشنیاركی سادهش بۆ كارهكهی كاك احسان، پێم باشه بۆ ئهوهی رهوتێكی تهقلیدی وهرنهگرێت ئهم پڵاگه ههرجارهو پرس و بابهتێك بخهینه روومشتو مڕی خۆمانی لێوه بكهین ئیتر بهپێی كات.
<br /> ببورن موشكیلهی خاڵم ههیهله فۆنتهكانم بۆیه خاڵبهندیم تهواو نییه. <div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-110087508400313082?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Zalmihttp://www.blogger.com/profile/02070821159508712728noreply@blogger.com3tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1100597719478912082004-11-16T10:18:00.000+01:002004-11-20T22:40:09.263+01:00ڕهخنهکانی کاک مالازادهسڵاو لهههمولایهک،
<br />وابۆ یهکهمجار سهردهکهم بهماڵی کاک احساندا. ئهم دوو دێڕهبچووکه تهنها بۆ تاقیکردنهوهدهنووسم. کاک مهلازاده ڕهخنهکانم خوێندیتهوه. سهرهتا دهستخۆشیت لێدهکهم لهوهی کهڕهخنهت گرتوه، چونکه خودی ڕهخنهگرتن بههایه! له کاتێکی گونجاودا ههندێک تێبینی لهسهر تێبینیهکانت دهنوسم.
<br />سوپاس بۆ کاک احسان؛بهراستی دهکرێت ئهمه ببێته پانتاییهکی موتهوازیع بۆ گوتوگۆی بهکهڵک.
<br />ههرشادبن<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-110059771947891208?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Baxawanhttp://www.blogger.com/profile/02269262933514072625noreply@blogger.com6tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1100563302457282492004-11-16T00:58:00.000+01:002004-11-16T01:01:42.456+01:00كۆمۆنیكاسیدهزانن 17ی مایۆ ڕۆژی تێلهكۆمۆنیكاسیه؟
<br />یهكێك له گرنگترین فاكتهرهكانی سهركهوتنی ههر مرۆڤێك له ژیانیدا ئهوهیه بزانێ چی دهوێ له ژیان. ئهوهی بتوانێ ئهو پرسیاره وهڵام بداتهوه گومانم لهوهش نامێنێ كه ئینتهرنێت یا ههر ئامرازێكی تر بۆ چی بهكاردێنێ. له كۆنهوه گوتراوه: ئهوهی بزانێ كاری چیه، ههمیشه قسهی كهم دهبێت. بۆیه ئهو گۆتهیه دهتوانین بكهین به بناغهیهك بۆ شتی تریشو دهڵێم ئهوهی بزانێ كاری چیه، دهزانێ ئینتهرنێت بۆ بهكار دێنێ.
<br />له ڕۆژگاری ئهمڕۆماندا كۆمۆنیكاسی یهكێكه له زانسته ههره گرنگهكانو سهركهوتنی كۆمهڵێك زانستی گرنگ به تایبهتیش بهڕێوهبردن پهیوهسته به پسپۆری له كۆمۆنیكاسی.
<br />ئێمهی كوردو ههموو ئهو گهلانهی دراوسێشمانو جیهانی سیوسێیهمیش ئهگهر نهمانتوانیبێ
<br />داهێنانێكیش بكهین، ئهوا نهشمانتوانیوه به تایبهتیش تا ههنوكه ئهو ئامرازه گرنگانه وهكو پێویست سوود لێ ببینین. یا زۆر جار بۆ پێچهوانهی ئهركی خۆی بهكاری دێنین، بۆ نمونه بۆ شهره جنێو وهكو ئهوهی له پالتالك ههیه.
<br />حهقی خۆیهتی لێكۆڵینهوهی گرنگ لهو بواره بكرێن. ههورهكو حهقی خۆشیهتی زانیاری زاترو پێویست لهسهر ئینتهرنێت بخرێته سهر ئینتهرنێت، نهك بۆ شێوهی بهكارهێنانی، چونكه بهكارهێنان پرسێك نیه، ههموو كهسێك له دهرفهتێكی بچكۆڵهشدا دهتوانێت فێری ئهو زانسته ببێ. ههرهیچ نهبێ به زۆر بهكارهێنانی. بهڵام ئینتهرنێت بۆ چی بهكار دێت؟ ئهو پێویستیانه چین كه دهتوانین لهڕێی ئینتهرنێت به جێیان بێنین. ڕاسته بۆ سیاسهتو سیاسهت بازی خهڵكێكی زۆر زورانبازی تیادا دهكات. بۆ كۆبوونهوه بهكاری دێنن. بۆ كۆمهڵێك ئامانجی سیاسی، بهڵام ئهمه یهك ئامانجی بچكۆڵهیه. ئینتهرنێت دهتوانرێ به شێوهیهكی زۆر باش بۆ بازرگانیو خوێندنو پهروهردهو كۆمهڵێك شتی تر بهكار بێ. خهڵكێكی زۆر له ماڵهوه دادهنیشنو دهوڵهمهند دهبن، تهنها له ڕێی ئینتهرنێت.
<br />ئهوانهی كاریان نیه، تهنها له ماڵهوه دادهنیشن دهرفهتی گهورهیان ههیه ئهو ئامرازه به نرخه بۆ كۆمهڵێك پێویستی گرنگ به كار بێنن. پێویسته بگهڕێنو بپرسنو كۆڵنهدهن. ئهوانهش كه شارهزانو پسپۆرن له سوودو قازانجهكانی ئینتهرنێت دهزانن پێویسته زانیاریهكانیان بخهنه سهر ماڵپهڕهكان به زمانی كوردی بۆ ئهوهی سوودی لێ ببینن.
<br />وای لێهاتووه بڵێم ئهگهر ئینتهرنێت نهمێنێ كهس عانهیهكی سووتاویش به كۆمپوتهر نادا، زۆرێك له پێویستیهكانی خۆی لهدهست دهدا.
<br />دهڵێن بۆ دووههزارو ده دهبێ ههموو خهڵكی لهسهرانسهری دونیا ئۆن لاین (on line) بن، دوكانو كۆمپانیاو سهفهری بازرگانی به تهواوهتی پێویستی خۆیان لهدهست دهدهن. ههموو كارهكان له ڕێی ئینتهرنێت دهبن. ئهگهر چی من گومانم لهو قسهیه ههیه، چونكه پێموایه زهحمهته بۆ 2010 زۆربهی گوندهكانی كوردستان ئینتهرنێتیان بگاتێ. خۆ ئهگهر بگاته هێندێكیشیان، بێ گومان بۆ مهبهستی ڕاستهقینهی خۆی بهكاری ناهێنن. لهوانهیه ئهو كات شهڕی ناوخۆ بگوازنهوه ناو ئینتهرنێت. ههندێك ماڵپهڕ كهسكو ههندێكیش زهرد. خۆ ئێستاش ههروایه.
<br />دهی با چاوهڕێ بین!
<br /><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-110056330245728249?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Ibrahimhttp://www.blogger.com/profile/15827010671229488526noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1100548308144906582004-11-15T20:51:00.000+01:002004-11-15T20:51:48.143+01:00کۆچبهران و ئینتهرنێتدهڵێم ههر یهکێک له ئێمه ئینتهرنێت بۆ مهبهستێک بهکاردێنین و بهجۆرێکی تایبهت مامهڵه و ههڵسوکهوتی لهگهڵدا دهکهین. هێندێکمان وهک ئامراز و پێداویستییهکی کاری رۆژانه و کارکردن بهکاریدێنین و هێنێکیشمان بۆ کات بهسهربردن، هێندێکمان له ئینتهرنێتدا بهدوای زانیاریدا دهگهڕێین و هێندێکیشمان بهدوای گۆرانی و مۆسیقادا، ژنان جۆرێک مامهڵه لهگهڵ ئینتهرنێتدا دهکهن و پیاوان جۆرێکی دیکه، گهنجان زیاتر کات له ئینتهرنێتدا بهسهردهبهن و بهساڵاچوان کهمتر، خهڵکانێکی زۆر متمانه به سهودای ناو ئینتهرنێت ناکهن و کهچی خهڵکێکی دیکهی زۆریش لهوێدا بازاڕی خۆیان دۆزیوهتهوه. ئهمانه و چهندین دهستهبهندی دیکهی لهمجۆره.
<br />لهو بڕوایهدام بتوانین باس له دهستهبهندییهکی تایبهتی دیکهش بکهین، ئهویش ئهوهیه که ئێمهی له وڵاتانی دیکهوه هاتوو بۆ ئهروپا و رۆژئاواش جۆرێکی تایبهت و جیا مامهڵه لهگهڵ ئینتهرنێتدا دهکهین، که لهزۆر ڕووهوه لهوهی کۆنه نیشتهجێیانی ئهم وڵاتانه جیایه. سهلماندن و بهڵگههێنانهوه بۆ ئهم بۆچوونهم لهوانهیه کارێکی هێنده ئاسان نهبێت، ئهویش بههۆی بهربڵاوی، زۆری و تێکچڕژاویی ئهو دابهشکردن و دهستهبهندیانهیه. ههر بۆنموونه من پێموایه، زۆرێک له ئێمهمانان وهک ئهوروپیهکان ئینتهرنێت وهک ئامرازێکی پهیوهندیکردن بهکاردهبهین، بهڵام ئایا جۆری پهیوهندیهکانمان یهکن؟ ئایا پهیوهندیه ئۆنلاینهکانی ئێمه زیاتر درێژهی پهویوهندیه ئۆفلاینهکانمان نین و هی ئهوان کهمتر؟
<br />نموونهیهکی دیکه: دهمێکه ئهمهریکی و ئهوروپیهکان له بیری ئهوهدان که شهکهت و سڕبوونی دیموکراتیهکهیان لهڕێی ئینتهرنێتهوه چارهسهرکهن، کهچی تا ئێستا سهکهوتنێکی ئهوتۆیان وهدهستنههێناوه. کهچی بۆ گهلێکی وهک ئێمهی کورد و ههروا بۆ گهلانێکی زۆری دیکهی دونیا، زۆر جاران باسی تێبیتیهکانی چین دهکرێت، ئینتهرنێت چهکێکی کارایه و بازاڕی سیاسهتمان له ئینتهرنێتدا له زۆرێک له کۆمهڵگا پێشکهوتووهکان (ئهگهر کاری بهڕێوهبردنی لێدهرکهین) گهرمتره.
<br />پێموایه دهکرێ کاری زۆر لهم بوارهدا بکرێت و ههوڵی وهڵامدانهوهی ئهم پرسیارانه و پرسیاری زۆری دیکهی لهمجۆره بدرێت. ئهمهش زیاتر کاری ئێمپیری دهخوازێت و کاتێکی باشیشی دهوێت.
<br /><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-110054830814490658?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Ihsanhttp://www.blogger.com/profile/16021791969392643641noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1100212535254316532004-11-11T23:35:00.000+01:002004-11-11T23:35:35.253+01:00<span style="font-family: Unikurd web, Tahoma; direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: right; " >ئای چه‌ند دڵخۆش ده‌بم‌ كه له‌گه‌ڵ ڕه‌گی وشه‌دا ڕووده‌چم‌و باوه‌شه تاریكه‌كه‌ی ژێر گڵ به چڕنوكه تیژه‌كانم هه‌ڵده‌كێڵم‌و جارێكی تریش به ناخی ڕه‌گه باریكه‌كانا به‌ره‌و دونیای فراوانی گه‌ڵای وشه‌كان هه‌ڵده‌كشێمه‌وه، له وێوه بڕیار ده‌ده‌م ببم به چۆن به‌رهه‌مێك، له هه‌ر خانه‌یه‌ك له خانه‌كانی ئه‌و گه‌ڵایانه‌دا خیوه‌تگایه‌ك هه‌ڵده‌ده‌م‌و ده‌یانكه‌م به مه‌نزڵگای تام‌و بۆنه‌كان، یا ئه‌زموونگه‌ی قه‌ڵاچۆكردنی هه‌م‌و ئه‌و مشه‌خۆرانه‌ی سه‌رقاڵی خۆر هه‌ڵمژینن له گه‌ردنی ئه‌و په‌لوپۆیانه‌ی ڕوو له ئاسمانن، یا ئه‌و چاوگانه‌ی تا ئه‌مڕۆش ڕیزیان گرتووه‌و له سكونێكی كازیوه‌ ئاسادا دێنه سه‌ر زه‌وی، ڕسته له دوای ڕسته مانا ده‌چڕن، سه‌ره‌تای گۆڕانێكی ترو زه‌مه‌نێكی تر له‌و ڕوچوونه‌دا ده‌سپێده‌كات.<br /><br /><br /><br /></span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-110021253525431653?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Ibrahimhttp://www.blogger.com/profile/15827010671229488526noreply@blogger.com3tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1100182902637571332004-11-11T15:20:00.000+01:002004-11-11T15:21:42.636+01:00ئهم وێببڵاگه بۆ؟ئهم وێببڵاگه بۆ؟
<br />به چاكی دهزانم سهرهتای ئهو كورته نوسینهم بهو پرسیاره دهست پێبكهم:
<br />ئایا ڕوانین وهكو وێببڵاگێك بهرچاومان تێر دهكات؟ برسیهتیمان دهشكێنێ؟ یا باشتر بڵێم ئهو كاریگهریه چیه كه ماڵپهڕێكی وهكو ڕوانین یا وێببڵاگێكی ئاوا به جێی دههێڵێ. ههڵبهت به لهبهر چاوگرتنو سوپاسگوزاری بۆ ئهو ماندووبوونهی كه بهڕێوهبهری ماڵپهڕهكهو وێببڵاگهكه دهیكێشێو شهونخونی لهگهڵدا دهكات.
<br />ماوهیهكه بیر لهو پاوانكاریه دهكهمهوه كه ههندێ ڕۆژنامهو گۆڤار بۆخۆیان دروست كردووهو چیتر ئهو پانتاییه فراوانه نین بۆ ههموو نوسهرو ڕۆژنامهنووسان. دیاره قهدهری كۆمهڵێك نوسهرو ڕوژنامهنووس وایه كه به تهنیا بن، یا حهز به كاری ڕێكخراوهییو بازنه داخراوهكان نهكهن. بهڵام ههدوو ڕوانین پانتاییێكی ئهگهر بچكۆلهش بن، ئایا ههر له ئاستی خواستو توانای ئێمهدا نیه؟
<br />ههڵبهت ڕوانین وهكو ماڵپهڕ بۆشاییێكی پڕكردۆتهوه ئهگهر بچكۆڵهش بێ بۆ پهخشكردنی ئهو بابهتانهی كه كۆمهڵێك نوسهر دهینوسنو لهوێ بڵاویدهكهنهوه. بهڵام دهبێ دانیش بهوهدا بنێین كه ئهو ماڵپهڕه تا ئهو ساتهوهختهش ههر سنووردارهو له كۆمهڵێكی نوخبه بهدهر پێناچێ به زۆر فراوانی بخوێنرێتهوه.
<br />دهكرێ بڵێین وێببڵاگی روانین پانتاییهكی تری بچكۆڵهیه بۆ ڕاگۆڕینهوه، ئهلتهرناتیفێكه بۆ ئامرازهكانی تری كۆنتاكو كۆمۆنیكاسی. بهڵام ههرگیز ئهو پانتاییه نیه كه زۆربهمان خهونی پێوه دهبینین. لهگهڵ ئهوهش دهبینم ئهوه زیاتر له ده ڕۆژێكه ئهكتیڤ كراوهو پێناچێ ئهوانهی كه كلیلی كردنهوهی چوونهژووریان بهدهسته تا ئێستا وهكو پێویست سهریان پێداكردبێو تهنانهت كۆمهنتارێكیشیان تیادا نوسیبێ. ئهمهش یهك پرسیار لای من دروست دهكات ئهویش ههر بهرچاو تێر نهبوونی ئهو ههڤاڵانهیه بهو وێببڵاگه یان به گرنگ نهزانینیانه؟
<br />ئهگهر ههموومان پیاسهیهك به ناو وێببڵاگو ماڵپهڕو لاپهڕه ئینتهرنێتهكانی تر، نهك ههر عهرهبو فارسو تادوایی، بهڵكو هی ئهوڕوپیهكانیش زۆر باش چالاك بوونی ئهو خهڵكانهو تهنانهت خهڵكی نوسهرو بیریارو ڕۆژنامهنوسهكانیشیان دهبینین كه چهند سوورن لهسهر گهیاندنی ڕاوبۆچوونی خۆیانو دهركهوتنیان. ئهو خۆدهرخستنه زۆرجاران لای ئێمه ڕهفتارێكی نهرێتیهو به سهیر تهماشای دهكرێ. بهڵام لای ڕۆژئاواییهكان زۆر گرنگه ههموو یهكێك له ههموو ڕوووداوو كاروبارێكدا قسهی ههبێتو ههڵوێستیشی ههبێت. ئهو ڕهفتارهی ئهوانیش بهوه دهزانم زۆر جاران لهگهڵ سهرپهرشتیكاری ئهو كارهی كه دهیكهم لێمان دهبێ به مشتومڕ لهسهر ڕادهربڕین. پێی دهڵێم مهرج نیه ڕای من هێنده گرنگی ههبێ، دهڵێ: "نهخێر ههیبێ یا نهیبێ تۆ دهبێ ڕای خۆت دهربڕی، دهبێ ئێمه ههموومان گوێ بیستی ڕاو بۆچوونت بین لهسهر ههموو شتێك، ئهو شته ههرچهند بچكۆڵهش بێ ڕاوبۆچونی تۆ گرنگه، ڕاوبۆچوونت یهك شتی گرنگ دهگهیێنێ ئهویش ئهوهیه كه تۆ دهیسهلمێنی كه ههیت، ئامادهیت. بوونت پێویسته له ڕێی ڕادهربڕینت".
<br />بهو ههڵوێست بوونو دابهزینه بۆ ناو ڕوداوهكان ڕێ لهبهر ههموو ئهوانه دهگرین كه نهك به گووتار بهڵكو به ڕهفتار دهیانهوێ ببن به نێرهكهر له گۆڕهپانی سیاسهتو ببن به دیكتاتۆر لهسهر سهری جهماوهر، كه له ئاكامدا ئێمهشو ههموو ئهندامێكی كۆمهڵگا لهدهرهوهو ناوهوه دهگرێتهوه.
<br />لێرهدا ههڵوێست وهرگرتن مانای وا نیه ههر به پڕكردنهوهی لاپهڕهی زۆر بێتو به پیادهكردنی بیردۆزهی فهیلهسوفو بیریاره ڕۆژئاواییهكان بێت. بهڵكو مرۆڤی نزیك له بارو دۆخی گهلهكهیو بهتهنگهوهبوونی به وهرگرتنی ههڵوێست دهبێتو به گهیاندنی دهنگ دهبێت. ئهو دهنگهش مانای وانیه ههر ڕواڵهتێكی ڕۆژنامهوانی ههبێت، با دهنگهكه شێوازێكی فیكری یا كۆلۆمێك یا گاڵتهجاریشی ههبێت. دهكرێ دهنگمان بگات، به چ شێوازێك بێ گرنگ نیه، گرنگ ئهوهیه ئاماده بوونمان ههبێ. بهداخهوهش دهڵێم ئاماده بوونی ئێمه ئامادهبوونێكی شهرمنانهو دوورهپهرێزانهیه. لهوانهشه ترسو شێوهیهك له بهرژهوهندی ڕێگر بێ لهبهرامبهر دهرنهكهوتنمان. كه دهڵێم بهرژهوهندی مانای وانیه كهس لهكهدار بكهم خۆانهخواسته به شتی ناشیرین، مهبهستم وایه ئهو مافهی بێ دهنگی كه دیكتاتۆرێك یا پارتێكی سیاسی به نوسهرێك یا به بیریارێك یا به تێكڕای خهڵك دهیدا بۆ ئهوهی دهست لهو شتانه وهرنهدهن كه كردوویانه به تایبهتمهندی خۆیان. له بهرامبهریشدا نابین به قاچاغ له هاتوچۆكانماندا، ڕووبهڕووی ڕاوهدونانو هیچ جۆرێك له ترس نابینهوه. ئهوهش خۆی له خۆیدا بهشێكه له پاراستنی بهرژهوهندی.
<br />بۆیه دێمهوه سهر وێببڵاگهكهمانو دهڵێم، بهڕێزان ئهگهر لهسهر ئهو پانتاییه بچووكهش چالاك نهبینو دهنگمان نهبێتو دهرنهكهوینو ئاماده نهبین ئهی چۆن دهتوانین پانتاییێكی گهورهتر داگیر بكهینو جورئهتی دهركهوتنی گهورهترمان ههبێ.
<br />پێم وایه ئێمه ههست به زۆر درزو كهلێنی زۆر گهوره دهكهین له دیواری كۆمهڵگا نهخۆشهكهمان. خۆمان به هۆشیار دهزانینو له ئاخافتنماندا زۆر شت دهڵێین. بهڵام ئهو گۆتنه یا ئهو ئاخافتنه تا ئهو ساتو كاتهش ههر شهرمنانهیهو وهخته دڵنیا بم كه ئهو شوێنهوارهی ئێمه دروستمان كردووه ڕێژهیهكی تا بڵێی نادیارو بێ كاریگهره.
<br />بهو بێ كارگهریهی ئێمهش ههرگیز نابێ قسه له گۆڕانكاری كۆمهڵایهتی گهوره بكهینو قسهش له بێ ویژدانیو فهسادی خهڵكێك بكهین كه دارو بهردیش ههر پێیان دهڵێ بهڵێ.
<br />من پێم وایه بیركردنهوه بهتهنها هێمای بوون نیه ئهگهر ئهو بیركردنهوه نهگۆڕێ بۆ گوتارو پاشان بۆ ڕهفتار. با ئهو وێببڵاگهش بكهین بهو پانتاییهی كه جیددی بێتو وهڵامی زۆرێك له پرسه ههنوكهییهكان بداتهوه با به كورتیو به سادهییش بن كه ههموو خهڵك لێی حاڵی بێت. خهڵكێكی زۆر پڕه له پرسیاری ههمه جۆر، ئایا ئێمه ئهو وهڵامانهمان لا دهست دهكهون، ئهگهر بهڵێ بێ پێویسته ئهو بهڵێیه بگۆڕین بۆ ڕهفتار. وێببڵاگی ڕوانینیش ههنجهتو بڕوبیانۆكانی ههموومانی بڕی. ئامادهبوونی ئێمهش تاكه ڕێگایه بۆ ڕاكێشانێكی بهربڵاوی خوێنهران.
<br />
<br /><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-110018290263757133?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Ibrahimhttp://www.blogger.com/profile/15827010671229488526noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1099601679922405952004-11-04T22:54:00.000+01:002004-11-05T08:19:42.786+01:00دوێنێ و سبهی لێ بۆێتی ئهڵێ: دهسهڵاتداران لهبهر بێدهسهڵاتی ئێمه بهدهسهڵاتن وتهنها بهو ڕێزهی کهئێمه لێیان ئهگرین خاوهن ڕێزن.
<br />
<br />یاسر عهرهفات سهفهریکرد و ڕهنگه نهگهڕێتهوه، بێ ئهوهی کهسیش بهجێگری خۆی دابنێ. نهک لهبهر بێ کهسی بهڵکو لهبهر ئهوهی نهیتوانیوه پهروهرده بکات یان لهبهر خۆشهوستی دهسهڵات نهیویستوه کهس بهشایستهی جێگهی خۆی بزانێ، عهرفات راسته سهرکردهیه و تاڕادهیهکی زۆریش بۆ کهسانێک باوکێکی ڕۆحییه. بهڵام بهداخهوه مامۆستا نهبوو بۆ نهوهی دوای خۆی. من پێموایه عهرهفات به تهنها نهخوش نیه بهڵکو ئهو کۆمهلگاێهش که عهرهفات سهرکرده و باوکیهتی نهخۆشه. بهداخهوه تهنها عهرفات نهخۆشی دهسهڵاتی نیه، بهڵکو ئهتوانم بڵێم سهرجهم سهکرده و کۆمهڵگاکانی ڕۆژههڵاتی ناوهڕاست وهک عهرفات کهم تا زۆر نهخۆشن.
<br />رۆماننووسی ئهڵمانی ڕهفیق شامی ئهڵێ: ڕهخنه سنگی ئازادیه. بۆیه منیش ئهو کۆمهڵگایانه به نهخۆش دائهنێم کهجێگهی ڕهخنهی جدی تیا نابێتهوه، بهواتایهکی تر ئهو کۆمهڵگایانه بێ سیپهلکن و ناتوانن ئازادانه ههوا ههڵمژن.
<br />ئێمهی کوردیش پێمان خۆش بێ یان ناخۆش ههر بهشێکین لهوناوچهیه و لهههمان کهلتوردا ههناسه ئهدهین، سهرکردهکانیشمان گهر وهک عهرهفات جهسته نهخۆش نهبن ئهوا بێ گومان وهک ئهو نهخۆشی دهسهڵاتن. مشت ومڕی نێوان م.س. یهکێتی وسکرتێری گشتی باشترین بهڵگهیه. ئاخر چۆن کۆمهڵگایهک به نهخۆش دانهنێم که سهرکردهکانی توانای پهروهدهکردن و دروستکردنی نهوهی نوێیان نهبێت، باشه ڕازیم بهوهی سهردهمی شاخ بارودۆخێکی تایبهت بوو، ڕهخنهش تابو بوو، بهڵام بهداخهوا لهماوهی سیانزه ساڵی ڕابردوودا دهسهڵاتی سیاسی کورد نهیتوانیوه سیانزه کهسێتی لاو پهروهرده بکات و بیانگهیهنێته ئاستی نوخبه. ڕاسته کهوا کهسانی لاو لهڕیزی پارته سیاسییهکان دهبیندرێن،بهڵام گرفت لهوهدایه که ئهو لاوانه تهنها به جهسته لاون، بهڵام تهعبیر له نهوهی خۆیان ناکهن بهڵکو ههر وهک باوک بیرئهکهنهوه، ڕهفتار و گوفتار ئهکهن،نهک خۆیان وباوکیان بخهنه ژێر پرسیارهوه، ئهتوانم بڵێم ههر بۆیهش لهڕیزهکانی حیزب جێیان بۆتهوه.
<br />باوکم ههر لهتهمهنی 17 ساڵیهوه خولیای سیاسهت بوو، بۆ ساڵانێکی زۆریش لهههردوو گهوره حیزبی کوردیدا ئهندام بووه و هاوڕێیهکی نزیکی سهرکردهکانی بووه. بهڵێ باوکم، باوکم بوو، لهگهڵ ئهوهی خاوهنی شارهزاییهکی زۆر بوو لهژیاندا نهیتوانی ببێ بهمامۆستام، چونکه پهیوهندی نێوانمان تهنها پهیوهندی باوک وکوڕ بوو تا ساڵی 1998، ساڵی ماڵئاواکردنی لهم دنیایه. مامۆستا ئهبێ قوتابیهکانی فێرکا چۆن بهدوای وهڵامی پرسیارهکانیاندا بگهڕێن، پێی وانهبێ که ئهو وهڵامی ههموو پرسیارهکانی پێیه، گومهڵگاش ئهبێ ئهمه له مامۆستاکانی چاوهڕوانکات، پێوسته فێربین و فێربکرێین بڵێین: نا، نهخێر، پێم وانیه، خاوهنی بۆچونێکی دیکهم. باوکیشم پێ وابوو که وهڵامی ههموو پرسیارهکانی منی پێیه، ڕاسته ڕێزم له وهڵامهکهی ئهگرت بهڵام قهناعهتم پێی نهئهکرد.
<br />ڕاسته لهچوارچێوهی خێزاندا لهزۆر لایهنهوه کهس ناتوانێ شوێنی باوک پڕکاتهوه بۆ ههموو ئهندامهکانی خێزان، بهڵام ئهمه مانای وانیه شوێن وڕۆڵی باوک لهخێزانهوه بگوازرێتهوه بۆسهرجهم بوارهکانی ژێان. باوکی کامڵ وڕهخنه لێ نهگیراو له مزگهوتدا مهلایه، له دائیره ئهو فهرمانبهرهیه ئهڵێ: بڕو بهیانی وهرهوه، ههمان پۆلیسه که تا ماوهیهک ڕاتنهگرێ ڕێی چونه ژورهوهت پێ نادا، سهڕوکی فهرمانگایه که نهک وهک هاوڵاتیهک مامهڵهت لهگهڵ ناکات، کهم یان زۆر بۆت نییه نزیکی نووسینگهکهی بیتهوه تاوهکو نامهی باوکی گهورهتری بۆ نهبهی جا بابه گهوره پله بهرزتربێ، سهڕۆکی بهش بێ، وهزیر بێ، لێپرسراوی پارت یان سهڕۆکی بێ. ههر لهمنداڵیهوه باوک له پۆلدا موڕاقیبه، له قوتابخانهدا مامۆستایه.
<br />ههر دوێنێ بوو باڵی مهکتهبی سیاسی به بارزانی ڕهحمهتێان دهووت تاکڕهو و کۆنهپهرست، کهباوکیشم لایهنگریان بوو، ههر دووێنێش بوو باڵی مهکتهبی سیاسی به تاڵهبانییان ووت تاکڕهو و کۆنهپهرست، کهزۆربهی زۆریان هاوخهبات وسهنگهری باوکم بوون.
<br />دووێنێ باوکم نهیتوانی وهڵامی پرسیارهکانم به شێوهیهک بداتهوه که قهناعهتم پێ بکات،
<br />ئهمڕۆش پێم وانیه هاوخهبات و هاوسهنگهرهکانی بتوانن وهڵامی پرسیارهکانم بدهنهوه، گهرخۆشیان لهتاڵهبانی به پێشکهوتنخوازتر بزانن.
<br />سبهی، کهبووم به باوک هیوادارم بتوانم منداڵهکانم فێربکهم چۆن بهدوای وهڵامی پرسیارهکانیاندا بگهڕێن، من تهنها ئهوهندهم پێ ئهکرێ ڕاوبۆچوونی خۆمیان پێ بدهم،ئهوا ڕاوبۆچوونی خۆم دا که له رهخنه بهدور نیه. هیوادارم کاتێک بوومه باوک خاوهنی ههمان ڕاوبۆچوون بم. به باشیشم زانی کهوا وردتر مهقالهکهی (شاهۆ سهعید: کۆمهلگای گهنج / کۆمهلگای پیر) بخوێنمهوه، که له ژماره 16-17 ی ساڵی 2004 گۆڤاری ڕهههند دا بڵاوکراوهتهوه.
<br />
<br /><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-109960167992240595?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Hallowhttp://www.blogger.com/profile/09354703681441909869noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-8526620.post-1097397685723462562004-10-10T10:40:00.000+02:002004-10-10T10:43:54.933+02:00دهستپێکسهلام؛
<br />له بیری ئهوهدام ئهم وێبڵاگه بکهمه سهکۆیهکی گۆڕینهوهی راوبۆچوونی دهستهیهک لهوانهی بهتهنگ تێگهیشتنی کۆمهڵگهی کوردی و دونیای رۆشنبیری کوردیهوهن.
<br />ئهمه پرۆژهیهکه دوارۆژی بهنده به گهرموگوڕی و جیددیبوونی ئهوانهی که بڕیاره تێیدا بنووسن. بهش بهحاڵی خۆم ههوڵدهدهم له سهرخستنی ئهو پڕۆژهیه، که دونیای رۆشبنیری ئێمه کهمتر شتی لهمجۆرهی بهخۆوه بینیوه، کهمتهرخهمی نهکهم.
<br />میوانی ئازیز، پێموایه تۆش دهتوانی به بهشداربوونت یان ههر هیچ نهبێت به سهرنج و تێبینیهکانت، لهسهرخستنی ئهم پڕۆژهیهدا دهستت ههبێت.
<br />ههر شاد بن
<br /><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8526620-109739768572346256?l=rwanin.blogspot.com' alt='' /></div>Ihsanhttp://www.blogger.com/profile/16021791969392643641noreply@blogger.com0