روانـــين: March 2005

27.3.05

بۆ كه‌س به كوردی قسه‌ی نه‌كرد

پێم چاك بوو به‌رامبه‌ر ئه‌و بابه‌ته‌ی كاك باخه‌وان بێ ده‌نگ نه‌بم و به دواداچوونێكی له‌سه‌ردا بكه‌م. ئه‌گه‌ر چی هه‌ر دوای دابه‌زاندنی بابه‌ته‌كه‌ی بۆ سه‌ر ڕووپه‌ڕی ڕوانین، شتێكم له‌سه‌ر نوسی و به شێوه‌یه‌كی فراوانتر باسم له‌و پرسه كردووه.
كاك باخه‌وان قسه‌كانت ڕاستن، به‌ڵام كه‌سانێك ئه‌و پڕۆسه‌یه به‌ڕێوه ده‌به‌ن، كه له ماناو پره‌نسیپه‌كانی جیاوازی بگه‌ن. جیاوازی كراسی عوسمان نه‌بێ بۆ چه‌ند ده‌سكه‌وتێكی سیاسی و دامه‌زراندنی ده‌سه‌ڵاتێكی تاكڕه‌و و نامرۆڤانه. تاكڕه‌و به مانای هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی هه‌موو ئه‌و هێز و توانایانه‌ی كه گه‌ل هه‌یه‌تی یان ماوه نه‌ده‌ن به گه‌شه‌سه‌ندنی ئه‌و جۆره هێزو توانایانه. ئه‌وه‌تا ئه‌و دوو پارته سه‌ره‌كیه كار بۆ ئه‌و جۆره ده‌سه‌ڵاته تاكڕه‌ویه ده‌كه‌ن. بنه‌ماكانی خێزان و حیزب ده‌پیرۆزێنن و له‌و پێناوه‌شدا چاره‌نوسی میله‌ته‌كه‌یان ده‌خه‌نه مه‌ترسی ئاشكرا. كه ده‌شلێم نامرۆڤانه، ئه‌وه‌یه كه هیچ نرخ و ڕێزێك بۆ ماف و ئازادیه‌كانی مرۆڤ دانانێن و بنه‌ماكانی كۆمه‌ڵگا له‌سه‌ر پێوه‌ری لاسه‌نگ و ناته‌واو دامه‌زراون. یه‌كێك له‌و پێوه‌رانه‌ی كه كه‌تۆته ژێر گوشاری حیزبایه‌تی و وه‌لائی سیاسی، پرسی هاوڵاتی بوونه. ئه‌و كه‌سه هاوڵاتی ته‌واوه كه هه‌ویه‌ی یه‌كێك له‌و حیزبانه‌ی له گیرفاندایه. له باژێری كه‌ركوك ئه‌و عه‌ره‌بانه له پێش ترن كه هه‌ویه‌ی یه‌كێك له‌و حیزبانه‌یان له گیرفانایه تا ئه‌و كوردانه‌ی بێ لایه‌نن.
بۆیه ده‌ڵێم به‌داخه‌وه عه‌قلیه‌تی كوردی عه‌قلیه‌تێكی به هه‌ڵڵاو هوریا و زیاتر فه‌وزه‌ویه له‌وه‌ی به‌رژه‌وه‌ندیه ڕاسته‌قینه‌كانی خۆی بزانێ. كون و كه‌له‌به‌ری گه‌وره له‌ دیواری كۆمه‌ڵگای كوردیدا هه‌ن و كه‌سێكیش به‌و ئاڕاسته‌یه كار ناكات. سه‌ركه‌وتنی كۆمه‌ڵگا هه‌ر سه‌ركه‌وتن نیه له دانوستاندن له‌گه‌ڵ نه‌یاراندا. تۆ ناو ماڵت ئاڵۆز و ناله‌بار بێ به‌ره‌ی ده‌ره‌كیش بێ گومان هه‌ڕه‌س دێنێ. بۆیه ده‌ڵێم چ له وتارێكی فوئاد مه‌عسوم بكه‌م كه به كوردی یا به زمانێكی تر ده‌یدا، له‌و ساتانه‌ش شیرازه‌ی كۆمه‌ڵ له خوران و له ناڵین دایه. دوو به‌ره‌كی، فه‌سادی ئیداری و سیاسی، بوونی كۆمه‌ڵێك سه‌نته‌ری هێز، عه‌قلیه‌تی تاكڕه‌و، یه‌كتر قبووڵنه‌كردن، نه‌بوونی ستراتیژیه‌تێك بۆ خه‌ون و حه‌زه هه‌میشه‌ییه‌كانی گه‌لی كورد. ئه‌مه‌و كۆمه‌ڵێك داخوازی به په‌له‌ی تر كه به‌داخه‌وه بوونیان نیه‌ و كه‌سیش بیری لێناكاته‌وه.
پرسیاره‌كانت مه‌شروعیه‌تیان لێ ده‌چۆڕێته‌وه به‌ڵام مردوو هه‌رگیز گوێیان له خه‌ڵكی زیندوو نابێ.

21.3.05

ئیسلام وه‌ک بیناکردن له‌ نێو ئه‌زمووندا

سڵاو به‌رێزم کاک مه‌لازاده‌،
سووپاس بۆ تێبینیه‌که‌ت. له‌راستیدا که‌ ده‌ڵێم (گروپ و ده‌زگا) مه‌به‌ستم ئه‌وه‌یه‌ که‌ بڵێم نووسه‌ر ئیسلام له‌سه‌ر ئاستی (کۆمینیوتێ) موسوڵمانانی فه‌ره‌نسا ده‌بینێت، ئه‌و(کۆمینیوتێ) یه‌ش له‌ کۆمه‌ڵێک ده‌زگا و گروپ پێکهاتووه‌. له‌رووی مێتۆدۆلۆژیه‌وه‌، نووسه‌ر دێت و ئیسلام گرێده‌دات به‌ (بوونیاده‌) جێگیره‌کانی ئه‌و ده‌زگا و گرووپانه‌وه‌ و دواتریش ده‌گاته‌ ئه‌و ده‌ره‌نجامه‌ی که‌ بڵێت (ئیسلامی ئه‌و ده‌زاگاو گروپانه‌ بریتیه‌ له‌....). وه‌ ئه‌و جیاوازیه‌کی ته‌واو ده‌خاته‌ نێوان ئیسلامی ئه‌و ده‌زگا و گروپانه‌ و فۆندامۆنتالیسته‌کان.
ڕه‌خنه‌ی من: ئه‌سته‌مه‌ سۆسیۆلۆگ بتوانێت بڵێت ئیسلامی ئه‌و ده‌زگا و گروپانه‌ بریتیه‌ له‌...، چوونکه‌ سه‌ره‌تا ئه‌و گرووپ و ده‌زگایانه‌ ئیسلامێکیان نیه‌!!! ئه‌وه‌ یه‌ک، دووه‌میش ئه‌و ده‌زگا و گروپانه له‌ سه‌دان (تاک) پێک هاتوون نه‌ک له‌ سه‌دان (شت) و (بوونیاد)‌، وه‌ من پێم وایه‌ (تاک) له‌ نێو (جووڵه‌) یه‌کی به‌رده‌وام دایه‌ و له‌ نێو ئه‌زموونه‌کانی (ئێستا و ئێره‌یدا) ئیسلامی فه‌ردی خۆی (بینا) ده‌کات. ئه‌و ڕه‌گه‌زانه‌ی که‌ ئه‌و ئیسلامه‌یان لێده‌روست ده‌بێت، به‌ ئێسقانی ژیانی فه‌ردی ئه‌زموونه‌کانی هه‌ر تاکێکدا چوونه‌ته‌ خواره‌وه‌ و ناکرێت له‌ لای (فه‌ردێک)یتر بیاندۆزینه‌وه‌. وه ‌له‌به‌ر ئه‌وه‌ش که‌ ئه‌زموونی (فه‌رد) سیفه‌تی (تاقانه‌ی) یو (یه‌کتایی) و (بێوێنه‌) و (دووباره‌نه‌بووه‌وه‌) و (دابه‌شنه‌بوو) ی هه‌یه‌، ئێمه‌ ناتوانین بڵێین ئیسلامی دووکه‌س له‌یه‌ک ده‌چن.
بۆچوونه‌که‌ ته‌واو ساده‌ ده‌که‌مه‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی هه‌موومان تێبگه‌ین: ئیسلام به‌رهه‌می ئه‌زموونه‌، ئه‌زموونیش هه‌میشه‌ وه‌حدانیه‌تی خۆی ده‌پارێزێت و خۆی دابه‌شناکات، که‌ واته‌ قسه‌کرندن له‌ ئیسلامیێکی دابه‌شبوو له‌ نێوان دووکه‌سدا ته‌واو ناواقیعیه‌ و ره‌نگه‌ هۆکاری ئیدۆلۆژی له‌ پشته‌وه‌بێت. ئومێد ده‌که‌م توانیبێتم وه‌ڵامی پرسیاره‌ که‌ی به‌رێزتم دابێته‌وه‌. وه‌ پێم خۆشبوو بڵێم ئه‌وه‌ منم وابیرده‌که‌مه‌وه‌ و ئه‌و بیرکردنه‌وه‌یه‌ش که‌س پابه‌ند ناکات. ئه‌مه‌ مه‌یدانێکه‌ بۆ گفتوگۆ به‌ڵام به‌ مه‌نهه‌ج.

20.3.05

به دوا داچوونێك

كاك باخه‌وان سوپاسی هیممه‌ت و ڕاپه‌ڕینت ده‌كه‌م. هیوادارم هه‌موومان قه‌رزدار بكه‌یت و به‌دواشتا ڕابكه‌ین پێت نه‌گه‌ین.
پێم وابێ ئه‌و كورته نوسین و خوێندنه‌وه‌ی ئه‌و كتێب و لێكۆڵینه‌وانه یان به كورتی له‌سه‌ر نوسینیان بایه‌خێكی باش به هه‌موومان ده‌گه‌یه‌نێ و له هه‌مووحاڵه‌ته‌كان جێگای سوپاسی منه و ئومێده‌وارم كۆڵ نه‌ده‌ی.
سه‌باره‌ت به ئۆلیڤه‌ر ڕوا، ئه‌وه‌ی تۆ باسی ده‌كه‌ی وای بۆ ده‌چم كه دژبه‌ریه‌ك هه‌بێ یا له فیكری ئه‌ودا یا تۆ وای پیشان ده‌ده‌ی. له لایه‌ك تۆ ده‌ڵێی: من پێموایه‌ یه‌کێک له‌ گرفته‌ هه‌ره‌ زه‌قه‌کانی نووسه‌ر برتیه‌ له‌ قسه‌نه‌کرن له‌ ئیسلام به‌ سیغه‌ی (جه‌مع – پلوریال) وه‌ک ئه‌وه‌ی ئیسلام له‌ده‌ره‌وه‌ی پراکتیک دروستبووبێت!!
له لایه‌كی تره‌وه ده‌ڵێی: ئه‌و ئیسلام له‌سه‌ر ئاستی گروپ و ده‌زگا ده‌بینێت، نه‌ک له‌ سه‌ر ئاستی فه‌ردێک که‌ خوداوه‌ندی ژیانی رۆژانه‌ی خۆیه‌تی!
من لێره تێناگه‌م، ئه‌و ئیسلام له‌سه‌ر ئاستی پلورال نابینێ. له لایه‌كی تر ئیسلام له‌سه‌ر ئاستی گروپ و ده‌زگا ده‌بینێ. خۆ ئه‌وه‌ په‌یوه‌ندی به میكرۆ و ماكرۆشه‌وه هه‌یه.
ده‌كرێ من حاڵی نه‌بووبم، بۆیه ئه‌گه‌ر هه‌ندێكی تر ڕوونی كه‌یته‌وه یا زیاتر پرسه‌كه له‌بار یه‌ك ده‌ربێنی له‌وانه‌یه باشتر بێ.

تازه‌ترین کتێبی ئۆلیڤه‌ر روا ـ عه‌لمانیه‌ت له‌به‌رانبه‌ر ئیسلامدا ‌ـ

هاورێیان: پێم وایه‌ هه‌مووتان ئۆلیڤه‌ر ده‌ناسن، به‌تایبه‌تی دوای کتێبی (شکستی ئیسلامی سیاسی ) و (ئیسلامی به‌جیهانیکرواو).
ئه‌وه‌ش کتێبێکی دیکه‌ی سۆسیۆلۆگ و ئیسلامۆلۆگی فه‌ره‌نسی ئۆلێڤه‌ر روا که‌ مانگی رابوردو که‌وته‌ بازاره‌وه‌. (عه‌لمانیه‌ت له‌ به‌رانبه‌ر ئیسلامدا). له‌ کاتێکدا که‌ مه‌سه‌له‌ی تورکیا وه‌ک ئاگر به‌ربووته‌ جه‌سته‌ی دیالۆگ له‌ فه‌ره‌نساو له‌ کاتێکدا فۆندامۆنتالیسمی ئیسلامی بازیداوه‌ته‌ نێو چه‌ندین پانتایی جیاوازه‌وه‌ له‌ فه‌ره‌نسا، له‌ کاتێکدا یاسای سه‌رپۆش هێشتا موره‌که‌به‌که‌ی وشکنه‌بووه‌ته‌وه‌، ئۆلێڤه‌ر روا دێت و به‌ پێچه‌وانه‌ی رایگشتیه‌وه‌ کتێبێک ده‌خاته‌ بازار که‌ سه‌رله‌به‌ری هه‌موو ئه‌و بۆچوونه‌ باوانه‌ی فه‌ره‌نسا لنگاوقوچ ده‌کاته‌وه‌.
که‌منین ئه‌و فه‌ره‌نسیانه‌ی ده‌پرسن که‌ ئایا ئسلام قابیلیه‌تی ئه‌وه‌ی تێدایه‌ ئاوێزانی کۆمه‌ڵگه‌ی فه‌ره‌نسی ببێت ? ئایا ده‌کرێت ئیسلام ئاینێک بێت وه‌ک هه‌ریه‌کێک له‌ ئاینه‌کانیتر ? ئایا ئیسلام ده‌توانێت عه‌قیده‌ی خۆی له‌گه‌ڵ به‌ها کانی جمهوریه‌ت و دیمۆکراسیدا رامبێنێت? ئایا ئیسلام ده‌توانێت ئیعتراف به‌ عه‌لمانیه‌ت بکات و مافه‌کانی ژن و پیاو به‌یه‌ک چاو ته‌ماشا بکات ?
ئۆلیڤه‌ر روا له‌ ناوه‌ندی ئه‌و هه‌رایه‌وه‌ دێته‌ده‌ره‌وه‌و هه‌ندێک وه‌ڵام ده‌داته‌وه‌ که‌ ده‌کرێ به‌ وه‌ڵامی بێزارکار پێناسه‌ی بکه‌ین. ئه‌م نووسه‌ره‌ که‌ قسه‌ده‌کات هه‌روا وشه‌ ریزناکات و چه‌مکه‌کان کۆما ناکات، ئه‌و پیاوێکه‌ که‌ ته‌واو شاره‌زای بابه‌ته‌که‌یه‌تی و له‌ ده‌یان موفتی و زانا و مه‌لا باشتر ئیسلام ده‌ناسێت. جێگای سه‌ره‌نجه‌ که‌ نووسه‌ر له‌م کتێبه‌یدا زمانێکی ته‌واو ساده‌ی وابه‌کاردێنێت که‌ نازانکۆییه‌کانیش ده‌توان به‌ئاسانی بیخوێننه‌وه‌و لێی تێبگه‌ن.
ئه‌م سۆسیۆلۆگه هه‌ندێ وه‌ڵام ده‌وروژێنێت که‌ لای زۆر رۆشنبیری فه‌ره‌نسی ته‌واو حه‌رامن، چوونکه‌ ئه‌و وه‌ڵامانه‌ ناکرێت بخرێنه‌ پشت ئه‌و پرسیارانه‌وه‌، یاخود ده‌کرێت بڵێین له‌ به‌ر ئه‌وه‌ی پێشتر هه‌م پرسیارو هه‌م واڵامه‌کانیش وه‌ک قووتووی موعه‌له‌بات ئاماده‌کراون و لا بازاردا به‌ هاوڵاتی ساده‌یی ده‌فرۆشن !
به‌شێوه‌یه‌کی گشتی نووسه‌ر له‌سه‌ر ئه‌م بابه‌تانه‌ ده‌دوێت:
ئیسلامیش وه‌ک هه‌ر ئاینێکی دیکه‌ له‌ فه‌ره‌نسا که‌وتۆته‌ ژێر کارایی عه‌لمانیه‌ته‌وه‌.
فۆندامۆنتالیسم به‌قه‌ده‌ر ئه‌ونده‌ی له‌ نێو یسلامدا هه‌یه‌ له‌ نێو هه‌موو ئاینه‌کانی تریشدا ‌هه‌یه‌ و تایبه‌ت نیه‌ به‌ ئیسلام.
ئیسلام ده‌توانێت وه‌ک هه‌موو ئاینه‌کانیتر ئاوێزانبێت به‌کۆمه‌ڵگه‌ی فه‌ره‌نسی و ببێت به‌ حه‌ماڵی به‌هاکانی جمهوریه‌تی فه‌ره‌نسی.
ته‌نانه‌ت فۆندامۆنتالێسته‌ موسوڵمانه‌کانیش ده‌ بێت مه‌کانه‌تی خۆیان هه‌بێت له‌ نێو به‌هاکانی جمهوریه‌ت دا تائه‌و کاته‌ی له‌سه‌ر بنه‌ماکانی خۆیان ده‌مێننه‌وه‌و په‌لاماری چه‌ک ناده‌ن. ئه‌وانه‌ دۆگمی خۆیان هه‌یه‌ و پابه‌ندن پێیه‌وه‌و تائه‌وکاته‌ی که‌ زیان به‌وانیتر ناگه‌یه‌نن ده‌بێت مه‌کانه‌تیان پارێزراوبێت.
نووسه‌ر پێیوایه‌ یئسلامێکی لیبێرال و ئازاد به‌رێوه‌یه‌. ئيسلامێک مۆدێرن و دادپه‌روه‌رو دێمۆکراتخواز. وه‌ لێره‌دا جیاوازی ده‌خاته‌ نێوان ئیسلام و فۆندامۆنتالیسمه‌وه‌. وه‌ پێی وایه‌ که‌ فه‌رنسا ده‌بێت ئه‌و زۆرینه‌ موسوڵمانه‌ ببینێت که‌ ئازادو مۆدێرن و موسوڵمانیشن، نه‌ک ئه‌و که‌مینه‌ فۆندامۆنتالیسته‌.
شایه‌نی باسه‌ ئه‌م کتێبه‌ی ئۆلیڤه‌ر هه‌رایه‌کی باشی له‌ زۆر نێوندا دروستکردووه‌و هه‌نووکه‌ جێگای مشتومرێکی زانستیانه‌و سیاسیانه‌یه‌.
تێبینی: من پێموایه‌ یه‌کێک له‌ گرفته‌ هه‌ره‌ زه‌قه‌کانی نووسه‌ر برتیه‌ له‌ قسه‌نه‌کرن له‌ ئیسلام به‌ سیغه‌ی (جه‌مع – پلوریال) وه‌ک ئه‌وه‌ی ئیسلام له‌ده‌ره‌وه‌ی پراکتیک دروستبووبێت!! ئه‌و قسه‌له‌ ئیسلامێک ده‌کات ره‌نگه‌ ئه‌ک ئیسلام بێت له‌ نێو ئه‌و هه‌زاران ئیسلامه‌ی که‌ له‌سه‌ر ئاستی فه‌رد بیناده‌کرێن! ئه‌و ئیسلام وه‌ک موعتایه‌ک ده‌بینێت که‌ ده‌کرێت به‌پێی زه‌مان و مه‌کان خۆی تازه‌بکه‌ته‌وه‌، نه‌ک وه‌ک بیناکردنێکی کۆمه‌ڵایه‌تی هه‌موو رۆێک. ئه‌و ئیسلام له‌سه‌ر ئاستی گروپ و ده‌زگا ده‌بینێت، نه‌ک له‌ سه‌ر ئاستی فه‌ردێک که‌ خوداوه‌ندی ژیانی رۆژانه‌ی خۆیه‌تی، به‌کورتی ئه‌و ئیسلام له‌سه‌ر ئاستی ماکرۆ ده‌بینێت نه‌ل له‌سه‌ر یاستی میکرۆ! ئه‌وه‌ش وایلێکردوه‌ که‌ بکه‌وێته‌ نێو کۆمه‌ڵێک گرفتی ئێپیستێمۆلۆژیه‌وه‌و هه‌روا به‌ئاسانی لێی ده‌رباز نه‌بێت.

بۆچوونه‌ سه‌ره‌کیه‌کانی فیتنه‌ی کاپێل

کتێبه‌که‌ له‌ 380 لاپه‌ره‌ پێکهاتووه‌.
(سه‌ره‌تا باس له‌ پرۆسه‌ی ئاشتی ئۆسلۆ ده‌کات، پاشان نێو به‌م فه‌سڵانه‌ ده‌رواته‌ نێو بابه‌ته‌که‌یه‌وه‌: شۆرشی تازه‌ موحافیزکاره‌کان، لێدانی دوژمنی دووره‌ده‌ست، به‌دوای جێپێی قاعیده‌دا، عه‌ره‌بی سعودی له‌ ژێر چاودێریدا، کردنه‌وه‌ی سندوقی عێراق، ململانێ له‌ ئه‌وروپا.)
له‌ گه‌ڵ هێرشه‌کانی یازده‌ی سێپته‌مبه‌ر، بن لادن و دکتۆر زه‌واهیری ویستیان ئه‌و فیکره‌یه‌ راستبکه‌نه‌وه‌ که‌ پێی وایه‌ ستراتیژیه‌تی (لێدانی دوژمنی دووره‌ده‌ست) شکستی هێناوه‌. له‌دوای ئه‌وه‌ی که‌ جیهاد له‌ میسر، له‌ عه‌ره‌بی سعودیه‌، له‌ بۆسنا، له‌ جه‌زائیر به‌ئامانجی خۆی نه‌گه‌شت، زۆرێک پێیانوابوو که‌ ئیتر له‌ کۆتایی جیهاددا ده‌ژین. به‌ڵام ئه‌و دوو پیاوه‌ به‌ هێرشه‌کانی یازده‌ی سێپته‌مبه‌ر پێیان گووتین که‌ (لێدانی دوژمنی دووره‌ده‌ست) تا دێت به‌هێزترده‌بێت و داهاتووش ته‌نها بۆ ئیسلامی رادیکاڵه‌.
لێدانه‌کانی یانزه‌ی سێپته‌مبه‌ر هاوشانبوو له‌گه‌ڵ له‌دایکبوونی بزووتنه‌وه‌یه‌کدا له‌ کۆشکی سپی! ئه‌و بزوتنه‌وه‌یه‌ سه‌رله‌نێو به‌ بوونیاده‌کانی به‌رژه‌وه‌ندی وڵاته‌ یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مه‌ریکا له‌ رۆژهه‌لاتی ناوه‌راستدا ده‌چووه‌وه‌ و سه‌رله‌نوێ له‌دارشتنه‌وه‌ی ئه‌و بوونیادانه‌دابوو. به‌ شێوه‌یه‌کی گشتی سیاسه‌تی (تازه‌ موحافیزکاره‌کان) له‌ سه‌ر دوو بنه‌ما داده‌مه‌زرا: ئاسایشی ئیسرائیل و نه‌وت!! وه‌ ئه‌م دوو بنه‌مایه‌ش ده‌بێت له‌ عه‌بای (جه‌نگ دژی تێرۆریسم) وه‌ بپێچرێت گه‌رنا ده‌که‌وینه‌ قه‌یرانی شه‌رعیه‌ته‌وه‌. وه‌ ئه‌م ڕێگایه‌ش به‌ ئه‌فگانستان ده‌سپێده‌کات و به‌ عێراقدا تێده‌په‌رێت و خواده‌زانێت له‌ کوێدا کۆتایی پێدێت.
له‌ به‌شێکی دیکه‌ی کتێبه‌که‌یدا باس له‌ فه‌وزایه‌ ده‌کات که‌ ئێستا رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌راستی پێوه‌ ده‌تلێته‌وه‌: جێگا پیرۆزه‌کان له‌ به‌رهه‌ره‌شه‌دان، په‌یوه‌ندیه‌ کۆمه‌ڵایه‌تیه‌کان هه‌ڵده‌وه‌شێنه‌وه‌، زاناکانی ئیسلام بێ به‌ها ده‌کرێن، تاراده‌یه‌ک که‌س ئه‌ویتر به‌ موسڵمان نازانێت و هه‌زاران عه‌لی و مه‌عاویه‌ دروست بوون و سه‌ری هه‌زاران حوسه‌ین به‌ده‌ستی یه‌زیده‌وه‌یه‌. نووسه‌ر ئه‌مه‌ ناو ده‌نێت فیتنه‌، ته‌نانه‌ت ناوی کتێبه‌که‌ی به‌فه‌ره‌نسیش هه‌ر فیتنه‌یه‌.
له‌ به‌شێکی دیکه‌ی کتێبه‌که‌یدا، باس له‌ موسوڵمانانی ئه‌وروپا ده‌کات و نووسه‌ر پێی وایه‌ که‌ له‌ نێوان موسوڵمانانی ئێره‌دا ململانێ بۆ ئیسلامێکی نوێ له‌ گره‌ودایه‌؛ ئیسلامێک که‌ رێگا له‌ کمیونۆتاریسم بگرێت و رێگا بۆ چوونه‌ نێو مۆدێرنیتێ خۆشبکات. ئیسلامی ئه‌وروپی ته‌نها ئومێدێکه‌ بۆ راستکرنده‌وه‌ و ریفۆرمکردنی ئه‌وه‌ی ئیێستا ناوی لێناوه‌ فیتنه‌.
تێبینی: من پێم وایه‌ ئه‌م کتێبه‌ خوێندنه‌وه‌یه‌که‌ بۆ ساده‌کردنه‌وه‌ و به‌بازاریکردنی ئه‌وه‌ی پێی ده‌گوترێت ( کۆمه‌ڵایه‌تی .. سۆسیال)، گه‌ر بریاربێت که‌ کۆمه‌ڵایه‌تی گرمۆڵه‌یه‌ک بێت له‌ ته‌م و ئاڵۆزی، گه‌ربریاربێت که‌ کۆمه‌ڵایه‌تی کرده‌یه‌کی مانا دروستکاربێت، گه‌رو گه‌رو گه‌روگه‌ر... که‌ که‌مێک کاتی ده‌وێت بۆ نووسین، ئه‌وا کاپێل ته‌واو دوورمان ده‌خاته‌وه‌ له‌و(کۆمه‌ڵایه‌تی)یه.

Gilles Kepel

کاک باخه‌وان سڵاو،
سوپاس بۆ ئه‌و تێبینییه‌ی که‌ سه‌باره‌ت به‌ Kepel و کتێبه‌ نوێیه‌که‌یت نووسیوه‌.
نازانم چه‌نده‌ کاتت هه‌یه‌، به‌ڵام ئه‌گه‌ر به‌کورتیش بێت، شتێکمان سه‌باره‌ت به‌و کتێبه‌ی دوایی کێپل بۆ بنووسیت کارێکی باشه‌.
من کتێبه‌کانی سه‌ره‌تای نه‌وه‌ده‌کانی ئه‌وم خوێندونه‌ته‌وه‌ و له‌و یه‌ک دوو ساڵانه‌ی دوواییشدا چه‌ند جارێک چاوپێکه‌وتن و موداخه‌لاتی ته‌له‌فزیۆنیم بینیوون، بۆیه‌ حه‌زده‌که‌م بزانم له‌م کتێبه‌یدا باسی چی ده‌کات و چۆن له‌ بابه‌ت یان بابه‌ته‌کان چۆته‌ پێش.
پێشه‌کیش سوپاس بۆ ماندووبوونت.

19.3.05

فیتنه‌..جه‌نگ له‌ نێو جه‌رگه‌ی ئیسلامدا

براده‌ران،
بۆ ته‌واو کردنی ماسته‌رنامه‌که‌م، زنجیره‌یه‌ک کتێبک ،که‌نزیکه‌ی سه‌ده‌په‌نجا کتێبێکه، ده‌بێت بخوێنمه‌وه‌. ئه‌وه‌ی پالی پێوه‌نام ئه‌م دوو وشه‌یه‌ بنوسم، دوا کتێبی ( جیل کاپێل)ه‌ که‌ هه‌مووتان ده‌یناسن، کاپێل، پرۆفێسۆری زانسته‌ سیاسیه‌کانه‌ له‌ زانکۆی سۆربۆن. کتێبه‌که‌ی به‌ناوی ( فیتنه‌..جه‌نگ له‌ نێو جه‌رگه‌ی ئیسلامدا) یه‌. ئه‌وکتێبه‌ هه‌ر ده‌ست به‌جێ له‌ (ئیمارات) ته‌رجه‌مه‌ی زمانی عه‌ره‌بی کرا، هه‌روه‌ها ئینگلیزیش.
تێبینی من:
من پێم وایه‌، کاپێل ئه‌وه‌نده‌ی مه‌به‌ستی فرۆشتنی کتێبه‌که‌یه‌تی نیو ئه‌وه‌نده‌ ده‌ربه‌ستی مه‌نهه‌جیه‌ت و عیلمیه‌تی‌ کتێبه‌که‌ی نیه‌. پێموایه‌ ئه‌وه‌نده‌ی راپۆرتێکی رۆژنامه‌ییه‌ نیو ئه‌وه‌نده‌ زانست نیه‌. پێم وایه‌ خوێندکارانی ساڵی دووه‌می سۆسیۆلۆژی ده‌توانن هه‌ر پێنج مانگ جارێک کتێبێکی وابنووسن. بۆ یه‌ من وه‌سیه‌تتان بۆ ده‌که‌م وه‌ک برای هه‌ره‌ به‌رێز (شوان ئه‌حمه‌د) ی هاوڵاتی مه‌که‌ن که‌ به‌سه‌روشانی کاپێل و ئه‌کتێبه‌دا هه‌ڵده‌دات به‌بێ ئه‌وه‌ی خوێندبێتیه‌وه‌. وه‌گه‌ر خوێندبیشێتیه‌وه‌ به‌ عه‌ره‌بی، ئه‌وه‌ موسیبه‌ته‌که‌ گه‌وره‌تر ده‌بێت. گه‌ر له‌ شوێنێکدا ناوی جیل کاپێل تان بینی (که‌ تازه‌ به‌ تازه‌ بووه‌ به‌ موسڵمانیش) به‌قه‌ده‌ر ئه‌وه‌نده‌ی زانستتان بیربکه‌وێته‌وه‌ با بازرگانتان بیربکه‌وێته‌وه‌.
باخه‌وان

18.3.05

له دوڕیانی گله‌یه‌كه‌نماندا

خاڵه‌ ئیحسان لێتی ناشارمه‌وه گله‌ییه‌كانیشم نائومێدن و ده‌ترسم هیچیان پێوه نه‌یه‌ت. من گله‌ییم له‌وانه نیه كه نه‌یانگوتووه به‌ڵێ بۆ ئه‌م وێب بڵاگه، تۆ ماندوو بویت و وشه‌ی به‌ڵێ یان باشه و پێویسته و زه‌روره و هه‌تادوایی ئه‌و جۆره وه‌ڵامانه‌ت له پۆسته ئه‌له‌كترۆنیه‌كه‌ی خۆت ده‌دۆزینه‌وه. به‌ڵام دواتر ده‌رده‌كه‌وێت كه ته‌مه‌نی ئه‌و وه‌ڵامه پۆزه‌تیفانه كورت ده‌بێت و سروشتێكی ڕۆژهه‌ڵاتیه‌ و له موجامه‌له زیاتر شتێكی تر نه‌بووه.
گرنگ نیه ده‌نوسن یان نا، گرنگ ئه‌وه‌یه ئێمه، تۆ یا هه‌ر یه‌كێكمان، سۆزی بێ ده‌ره‌نجام به یه‌كتر نه‌ده‌ین!! گرنگ ئه‌وه‌یه له‌ شه‌رم كردن له یه‌كتر یا له حه‌زی بێ ئیراده ڕزگارمان بێ.
به داخه‌وه خه‌ڵكی كوردستان له‌وه‌تی "خۆت گۆته‌نی" دۆلار ڕووی له‌وێ كردووه، هه‌ڵپه‌یه‌كی بێ سنوور هه‌یه بۆ به ده‌ستهێنانی گه‌وره‌ترین ده‌سكه‌وت، یا كۆكردنه‌وه‌ی زۆرترین گه‌ڵا، نه‌بادا ده‌رفه‌ته‌كان له پڕ له ده‌ست بچن. پێم وایه ئه‌گه‌ر ده‌سه‌ر نه‌چووبم، له كوردستان قه‌یرانی نه‌زانینی به‌ره‌وكوێ چوونه! خه‌ڵك نازانێ چی ده‌وێ، به‌ره‌و كوێ ده‌چێ، بۆ چی ده‌ژیێ!! ڕاكردنێكی سه‌یرو سه‌مه‌ره هه‌یه به‌ دوای نادیاردا. خه‌ڵك هێنده ئاگای له زه‌بت و ڕه‌بت كردنی ژیانی خۆیان نیه هێنده‌ی ئاگایان له كۆكردنه‌وه هه‌یه، یا هێنده‌ی به دوای كۆكردنه‌وه ده‌كه‌و‌ن. چه‌ندی ته‌ماشایان ده‌كه‌م وته‌كه‌ی "مالك بن نه‌بی"م دێته بیر كه قسه له كه‌ڵه‌كه بوون ده‌كات، كه‌ڵه‌كه بونی مرۆڤ، كه‌ڵه‌كه بوونی كات، كه‌ڵه‌كه بوونی شتومه‌ك. ئه‌م سێ ڕه‌گه‌زه‌ش چونكه به پێی قسه‌كانی مالك په‌یوه‌ندیان به یه‌كه‌وه نه‌ماوه‌ و نیه، ناتوانن كار له یه‌كتر بكه‌ن و پێكهاته‌یه‌كی ژیاری بێته ئاراوه. ڕه‌گه‌زه‌كان هه‌موویان دووچاری داڕزان و سوان و خوران ده‌بن!! كه خوێنده‌واره‌كانیشمان نه‌توانن ئه‌مڕۆ و دوێنێ و سبه‌ش به وردی بخوێننه‌وه و له خودی خۆیانه‌وه و له ده‌روازه‌ی حه‌ز و ویستی خۆیانه‌وه بجوڵێن ئه‌وا زۆر به ئاسانی دووچاری داڕمان ده‌بین. بۆیه له‌و پێو دانگه‌‌شه‌وه وه‌كو وه‌ڵامێك بۆ دوا قسه‌ی به‌ڕێزتان، "جا که‌وایه‌ با ئیدی بوخچه‌ی گله‌ییان داخه‌ینه‌وه‌ و چاوه‌ڕانی که‌سی دیکه‌ نه‌بین" ده‌ڵێم: به‌ڵكو قسه‌كانی ئێمه ئه‌و وزه‌یه یا هانده‌ره بن كه ئه‌وانی دی نه‌ك هه‌ر ده‌خاته‌وه جوڵه، به‌ڵكو له‌وه‌ش گرنگتر ده‌خاته‌وه بیركردنه‌وه و ڕاده‌په‌ڕن. من باوه‌ڕم زۆره به كاریگه‌ری وشه، وشه بۆی هه‌یه ببێ به ئه‌تۆم و هه‌موو شته كه‌ڵه‌كه بووه‌كان بته‌قێنێته‌وه. پێم وایه ئه‌وانه‌ش كه ده‌نوسن هه‌ر له‌و پێناوه‌دا ده‌نوسن، من ئاماده‌م به‌و كه‌مه زانینه‌ی خۆم به‌رده‌وام بم و ئاماده‌شم كه واز له ڕه‌خنه‌كان نه‌یه‌نم، نه‌ك به ئامانجی ڕوخاندن به‌ڵكو به ئامانجی بیناكردن و زیاتر به‌ره‌و پێشه‌وه چوون.
ده‌بێ بڕوا به نائومێدی نه‌هێنین و بڕواشمان پته‌و بێ به توانا له بن نه‌هاتوه‌كانی هه‌ر یه‌كێكمان، من ناڵێم ئێمه ته‌واو هوشیارین به‌ڵام گرنگ ئه‌وه‌یه بڕیارمان داوه به‌دوای هۆشیاریدا وێڵ بین، كۆڵ نه‌ده‌ین.
كاك باخه‌وان دواییش دێمه‌وه لای بابه‌ته‌كه‌ی تۆ.
بژی ڕوانین و هه‌موو ئه‌و مینبه‌رانه‌ش كه جیددین.

شووناس و زمان و که‌رکوک

به‌ڕێزان گله‌یه‌کانتان به‌سه‌ر چاو، به‌ڵام له‌ گه‌ڵئه‌وه‌شدا من هه‌ر ده‌مه‌وێت به‌ کورتی هه‌ندێک تێبینی له‌سه‌ر بابه‌تێکیتر بنووسم و پێمخۆشه‌ بۆچوونی هاورێیانی له‌سه‌ر بزانم.
من تێبنی ئه‌وه‌ده‌که‌م که‌ له‌کاتێکدا قسه‌له‌سه‌ر شوناسی کوردی ده‌کرێت (به‌تایبه‌تی لای سیاسیه‌کانمان)، زمانی کوردی وه‌ک ئه‌کێک له‌ ڕه‌گه‌زه‌ سه‌ره‌کیه‌کانی شووناس به‌ شێوه‌یه‌کی عه‌مه‌لی بێبایه‌خ ده‌کرێت. بۆ قسه‌کردن له‌سه‌ر تایبه‌ت ماندیه‌تی کورد، سیاسیه‌کان و به‌شێکی زۆریش له‌ ڕۆشنبیران، ئه‌وه‌نده‌ی باس له‌ که‌رکوکو فیدرالیه‌ت ده‌که‌ن نیو ئه‌ونده‌ باس له‌زمانی کوردی ناکه‌ن.
لێره‌دا پرسیار ئه‌وه‌یه‌: بۆچی ئێمه‌ ده‌ مانه‌وێت جیابینه‌وه‌ ئیتر به‌ فیدرالی بێت یان به‌ سه‌ربه‌خۆیی؟
وه‌ڵام: له‌به‌رئه‌وه‌ی که‌ ئێمه‌ له‌ ئه‌وان ناچین! کێ هه‌یه‌ گومانی له‌م (به‌ڵگه‌نه‌ویسته‌) هه‌بێت؟ من پێم وایه‌ که‌س.
پرسیار: ئێمه‌ چۆن له‌وان (عه‌ره‌ب) ناچین ؟
وه‌ڵام: تایبه‌تماندیه‌کان زۆرن، به‌ڵام هه‌ره‌سه‌ره‌تایه‌که‌یان بریتیه‌ له‌ زمان. زمان نه‌ک که‌رکوک، زمان نه‌ک فیدرالی.
پرسیار: ئه‌گه‌ر سه‌رۆکی وه‌فدی کوردی له‌ په‌رله‌مانی عێراق به‌کوردی وتاره‌که‌ی بخوێندایه‌ته‌وه‌ چی روی ده‌دا؟
وه‌ڵام: سه‌رله‌نوێ ئه‌وه‌ دووپاتده‌کرایه‌وه‌ که‌ عه‌ره‌ب و کورد له‌ یه‌ک ناگه‌ن، چوونکه‌ وه‌ک یه‌ک نین، چوونکه‌ یه‌ک شتنین. که‌واته‌ بۆ ئه‌وه‌ی له‌ یه‌کتری تێبگه‌ین پێوستمان به‌ ته‌رجه‌مه‌ هه‌یه‌. ته‌رجه‌مه‌ش پێویستی به‌ موفاوه‌زاته‌، موفاوه‌زاتیش بۆ رێکه‌وتن و رێکه‌وتنیش بۆ پێکه‌وه‌ ژیان. که‌واته‌ بۆ که‌س به‌کوردی قسه‌ی نه‌کرد؟ بۆ که‌س به‌کوردی قسه‌ناکات؟
وه‌ڵام: بۆ ئه‌وه‌ی سه‌رله‌نێ شه‌خس به‌رژه‌وه‌ندیه‌کانی خۆی بخاته‌وه‌ پێش به‌رژه‌وه‌ندی خه‌ڵکی کوردوستانه‌وه‌ تا بگوترێت فڵان جوان به‌ عه‌ره‌بی قسه‌ده‌کات؟ یان رازیبوونه‌ به‌ وه‌ی که‌ ئێمه‌ هه‌ربچووکین له‌ هه‌رکوێیه‌ک بین ؟ یان زمانی کوردی به‌ته‌نها زمانی هه‌ولێرو سلێمانیه‌ و که‌ گه‌شتینه‌ که‌رکوک ئیتر به‌های ئه‌وه‌ی نامێنێت قسه‌ی پێبکرێت؟
ئه‌کرێت له‌ کاتێکیتردا زیاتر له‌سه‌ر شووناسی کورد وه‌ک زمان نه‌ک وه‌ک که‌رکووک بنووسین.

نووسین و گله‌یی

کاک مه‌لازاده‌ سوپاس بۆ ئه‌و وه‌بیرهێنانه‌وه‌یه‌ گله‌یی ئامێزه‌ت.
راستیه‌که‌ی بڕیارمدابوو هیچی دیکه‌ له‌م بڵاگه‌ نه‌نووسم، دوور نییه‌ ئه‌مه‌شیان دوایین نووسینم نه‌بێت –ئه‌گه‌ر هه‌واره‌که‌ی ئه‌ولام نه‌گوێزمه‌وه‌ ئێره‌-.
پێموایه‌ ئه‌و بابه‌ته‌ی له‌ ده‌رگاکه‌یت داوه‌، پرسیارێکه‌ که‌ ساڵه‌هایه‌ هزری زۆر که‌سانی به‌ خۆیه‌وه‌ خه‌ریککردووه‌ و له‌ زۆر کۆڕ و کۆبوونه‌وه‌ی رۆشنبیریشدا خراوه‌ سه‌ر مێزی باس.
ئه‌گه‌ر به‌ هه‌ڵه‌ نه‌چووبم، ساڵی 92 یان 93 بوو که‌ به‌ڕێزان به‌ختیار عه‌لی، مه‌ریوان وریا و به‌رزان فه‌ره‌ج زنجیره‌ کۆڕێکیان له‌ سلێمانی و هه‌ولێر سازکرد، که‌ تیایدا گله‌یی خۆێان له‌و کورده‌ خوێنده‌وار و رۆشنبیرابه‌ی ده‌ره‌وه‌ی وڵات ده‌ربڕی، که‌ گوایه‌ له‌ بواری فیکر و رۆشنبیریدا که‌م به‌رهه‌م و بێئاگا و که‌م چالاکین. ساڵانێکیش بوو ئه‌و پرسیاره‌ له‌ مێشکی مندا ده‌خولایه‌وه‌، که‌ بۆچی وایه‌، له‌ملاو ئه‌ولاشدا به‌دوای وه‌ڵامدا ده‌گه‌ڕام. ئێسته‌ش ناڵێم کۆتاوه‌ڵامی ئه‌و پرسیاره‌م لایه‌، به‌ڵام به‌ هێندێک له‌ هۆکاره‌کانیشی ده‌حه‌سێم.
به‌دووری نازانم ئه‌و گله‌ییانه‌ی من و تۆ تۆزێک نابه‌جێ بن، له‌وانه‌یه‌ چاوه‌ڕوانیه‌کانی ئێمه‌ له‌ هاوڕێیان، چ ئه‌وانه‌ی ده‌ره‌وه‌ که‌ جارجاره‌ دێنه‌ ده‌نگ و چ ئه‌وانه‌ی ناوه‌وه‌ی وڵات، که‌ له‌وه‌ته‌ی دۆلاره‌کان روویان له‌وێ کردووه‌ و ئه‌وێ بووه‌ به‌ "خاریج"، که‌وتوونه‌ته‌ دونیایه‌کی دیکه‌ و بۆ جه‌ژنانه‌ش ده‌نگیان نابیه‌ین، له‌سنوری چاوه‌ڕوانی به‌جێ ره‌تیان دابێت. خۆ هیچ دوور نییه‌ هه‌ر سه‌رچاوه‌ و ریشه‌ی ئه‌و چاوه‌ڕوانیانه‌ش نابه‌جێ نه‌بووبێت. هه‌ستده‌که‌م ئه‌وه‌ی ئێمه‌ به‌یه‌که‌وه‌ ده‌به‌ستێته‌وه‌ زیاتر رابردووه‌ تا ئاینده‌. هه‌تا ئه‌و دانیشتنه‌ چوارقۆڵیه‌ی چه‌ند ساڵێک له‌مه‌وبه‌ریشمان زۆر له‌وه‌ ره‌تی نه‌دا. هه‌رچه‌نده‌ من ئه‌و خاڵه‌ش به‌که‌م نازانم، به‌ڵام له‌وانه‌یه‌ به‌شی ئه‌وه‌ش نه‌کات که‌ چاوه‌ڕوانی زۆری له‌سه‌ر بنیاتبنێین.
له‌لایه‌کی دیکه‌شه‌وه‌ من هیچ کات نووسینێکی ڕه‌سه‌ن و قووڵم نه‌بینیوه‌ که‌ نووسه‌ره‌که‌ی به‌ نووسینی ناچارکرابێت و یان له‌ شه‌رمان نووسیبێتی. پێم وایه‌ نووسینی سه‌رکه‌وتوو، نووسینێکه‌ که‌ خۆی پاڵ به‌ نووسه‌ره‌که‌یه‌وه‌ ده‌نێت که‌ بینووسێت. نیکلاس لوومانی سۆسیۆلۆگی ئه‌ڵمانی دوای سی ساڵ کارکردنی له‌سه‌ر پڕۆژه‌ به‌ناوبانگ و سه‌رکه‌وتوه‌که‌ی سه‌باره‌ت به‌ لێکدانه‌وه‌ و شیکردنه‌وه‌ی کۆمه‌ڵگای نوێ، سه‌باره‌ت به‌و چه‌ند هه‌زار لاپه‌ڕه‌یه‌ی کتێبه‌کانی ده‌ڵێت: "کتێبه‌کانم خۆیان خۆیانیان نووسیوه‌ و من نه‌منووسیون".
جا که‌وایه‌ با ئیدی بوخچه‌ی گله‌ییان داخه‌ینه‌وه‌ و چاوه‌ڕانی که‌سی دیکه‌ نه‌بین، ئه‌گه‌ر خۆمان شتێکمان بۆ وتن هه‌بوو بینووسین، ده‌رگاش به‌ ئاوه‌ڵایی بۆ ئه‌وانی دیکه‌ جێبێڵین. ئه‌مڕۆش هه‌مان رۆژه‌که‌ی دوێنێ نییه‌!
نه‌ورۆز و به‌هار و ساڵی نوێی هه‌مووانیش پیرۆز!

17.3.05

قه‌یرانی قه‌ڵه‌م یا قه‌یرانی فیكر

ئه‌وه دوو مانگ زیاتره به‌سه‌ر نوسینی "قه‌یرانی ئه‌لف و بێی كوردیدا" تێپه‌ڕببێ بێئه‌وه‌ی ئه‌و به‌ڕێزانه‌ی سۆزیان دابووه كاك ئیحسان به‌رده‌وام بن له سۆزی خۆیان و بێ ئه‌وه‌ی گوێمان له چیڕه‌ی قه‌ڵه‌مه‌كانیان بێ.
ده‌مه‌وێ ئه‌وه دوپات بكه‌مه‌وه كه ئه‌و بڵاگه جێگای توێژینه‌وه و لێكۆڵینه‌وه نیه تا بڵێن كاتمان نیه شتی وا بنوسین، یا خۆمان له قه‌ره‌ی شتی كرچ و كاڵ ناده‌ین. ئێره لاپه‌ڕه‌یه‌كه بۆ وڕوژاندنی كۆمه‌ڵه‌ پرس و ئه‌فكارێك، كه شێوه‌یه‌كی كورت و ساده‌ وه‌رده‌گرن و ماوه‌ی گفت وگۆ له‌سه‌ركردنی هه‌بێ. به‌ڕای من یه‌كێك له ئێمه نیه بۆ دوو حه‌فته جارێك نه‌توانێ نیو سه‌عات بۆ ئه‌و لاپه‌ڕه كش‌و ماته ته‌رخان بكات و نه‌هێڵێ ئاوا له بیابانی ئینته‌رنێت وێلی ببێت و میوانه‌ به‌ڕێزه‌كانیش ئیتر ببڕای ببڕای سه‌ری پێدانه‌كه‌نه‌وه.
نازانم قه‌یرانی قه‌ڵه‌مه یان قڕانی فیكر و هزری هه‌مه جۆره، یان نرخ دانه‌نانه بۆ ئه‌و لاپه‌ڕه به‌سته‌زمانه؟ بۆی نیه سه‌رپه‌رشتیاری به‌ڕێزیش ڕۆژێك به ته‌ور و داسان تێی هه‌ڵچێت و له ڕقی ئێمه مانان هه‌پرون به هه‌پرونی بكات، له كاتی ته‌ور وه‌شاندنیشا حه‌تمه‌ن ده‌ڵێ: "ده‌بخۆ، وه‌خوا په‌شیمان نیم. ئه‌ی سۆزیان نه‌دا، ئه‌كوان سۆزده‌ران؟ مادام هه‌ر قران بێ با قڕانی تێنوس بێ به‌ر له پێنوس. ده‌بیخۆن، جاره‌كا دی ب چاڤێ خوه بڵاگه‌كا دن مزه ناكه‌ن".

قه‌یرانی فیكره یا هی چالاكیه‌كانی له‌ش؟
كاتی خۆی به‌ر له‌وه‌ی به‌یه‌كجاری سه‌ر هه‌ڵگرم نامه‌یه‌كی گله‌ییم بۆ سه‌رپه‌رشتیاری به‌ڕێز كاك ئیحسان نوسی، چونكه نامه‌كانی خشه‌یان ده‌هات به‌سه‌ر ماڵی كه‌س و كار و براده‌راندا ده‌بارین، منیش به‌زه‌ییم به‌خۆمدا هاته‌وه و چه‌ند نه‌رمه گله‌ییێكم بۆ نوسین، چونكه نه‌مده‌زانی بای شه‌ماڵ نامه‌كه‌ی منی نه‌گه‌یاندووه یا كاك ئیحسان ئێمه‌ی له یاد چۆته‌وه؟ به‌ڵام خۆشبه‌ختانه هیچیان نه‌بوو، زۆری پێنه‌چوو نامه‌یه‌كی خاڵه ئیحسان دای له ده‌رگا و وه‌ڵامی گله‌ییه‌كانیشی تێدابوو، داواشی كردبوو كه دڵم هیچ نه‌كات، ئه‌مه دیارده‌یه‌كه له ئه‌وروپا دوچاری زۆربه‌ی هه‌ره زۆری خه‌ڵك ده‌بێ ئه‌گه‌ر دوچاری هه‌موانیش نه‌بێ!!

تۆبه‌ی ئه‌و خاوه نه‌خۆشیه، به دزیلكۆكانه خۆی نه‌خزاندبێته ناو ماسولكه‌كانی هه‌موومان و به‌ده‌رده ته‌مبه‌ڵی یا بێ زه‌وقی یا به بێنرخ دانانی ئه‌و بڵاگه چۆلكراوه نه‌یه‌وێت هێدی هێدی به‌ره‌و خه‌وێكی خۆش نه‌مان باته‌وه؟؟؟ كێ ده‌ڵێ هه‌موویان سه‌رقاڵ نین؟؟ دوای ماوه‌یه‌كی تر هه‌ر ڕۆژه‌ی مه‌ترێك داگیر نابێ!!!! كه‌سمان به‌به‌ر خوێندنه‌وه‌ی به‌شداریكردنه‌كان ڕاناگه‌ین؟؟ كێ ده‌زانێ له‌وانه‌شه وابێ، ئه‌گه‌ر چی یه‌ك له‌باری خۆم... هه‌ر لێی گه‌ڕی نایڵێم.

خۆ ماوه‌یه‌ك به‌ر له ئێستا پێشنیارم كرد بۆ كاك ئیحسان كه واز له وێب بڵاگ بێنین و ماڵپه‌ڕێك دامه‌زرێنین كه زۆر فراوانتر و ماوه‌یشی زیاتر بێ، بۆ ڕاو بۆ چوونی ته‌ماشه‌ڤانێن هێژا.
لێ مخابن هه‌ر ئه‌وه‌تا بڵاگه‌كه‌مان به سه‌رو گوێلاكی به خوێن بینی و كه‌سیشی ده‌هاوار نایه‌ت.
به‌ش به حاڵی خۆم ئاماده‌م هه‌ر به خۆم بڵێم و به خۆشم گوێی لێبگرم، ئه‌وه‌ی پێیشی ناخۆشه ئه‌ڤه‌ ئه‌رز و ئه‌ڤه ژی گه‌ز.
هاوارێكی به‌په‌له بۆ هه‌موو هه‌ڤاڵێن سۆزده‌ر، به پێی ئه‌لفابێت: ئازاد، ئیحسان، باخه‌وان، عه‌لی، هه‌ڵۆ، هه‌موو ئه‌وانه‌ش كه من هایدار نیم، فریای بڵاگه‌كه‌تان كه‌ون ئه‌گینا نقومی ده‌ریای له بن نه‌هاتووی ئینته‌رنێت ده‌بێ و تاوانی ئه‌نجامدانی كوشتنی ده‌یان وشه‌مان ده‌كه‌وێته ئه‌ستۆ. بابه له دوو هه‌فته نیو سه‌عات ته‌رخان بكه‌ن هیچی تر نا.
له كۆتاییشدا داوای بووردن له هه‌موتان ده‌كه‌م ئه‌گه‌ر دڵتان به قسه‌كانم گه‌رددار بووبێ، ده‌زانم سه‌رتان زۆر قاڵه‌ و هه‌ر یه‌كێك كه‌وتۆته ده‌ریای غه‌م و پێویستیه‌كانی خۆی. جه‌ژنی نه‌ورۆزیش پیرۆزی هه‌موان بێ.هه‌موو ساڵێك به خۆشی.